Page 534 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 534
กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
กฎหมาย เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ มิติของการเลือกปฏิบัติที่ ข้อจ�ากัด
ที่ครอบคลุม ครอบคลุม
พระราชบัญญัติความ การเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็น ไม่จ�ากัดมิติ เฉพาะในเหตุและมิติที่
เท่าเทียมระหว่างเพศ ธรรม ระหว่างเพศ (เฉพาะ ก�าหนด
พ.ศ. ๒๕๕๘ เหตุแห่งเพศ โดยไม่จ�ากัด
เพศ
จากตารางสรุปดังกล่าว จะเห็นได้ว่า การที่ประเทศไทยมีกฎหมายเฉพาะหลายฉบับเกี่ยวกับการห้ามเลือกปฏิบัติ
ยังไม่ครอบคลุมกรณีต่าง ๆ ที่มีลักษณะเป็นการเลือกปฏิบัติภายใต้กรอบกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศและ
การเลือกปฏิบัติที่กฎหมายต่างประเทศให้การคุ้มครอง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเลือกปฏิบัติในมิติและเหตุแห่งการเลือก
ปฏิบัติอื่น ๆ นอกขอบเขตของกฎหมายเฉพาะดังกล่าว อันสรุปได้ดังนี้
• การเลือกปฏิบัติในภาครัฐกับภาคเอกชน ผลการวิเคราะห์ในบทที่ ๔ ชี้ให้เห็นว่า หลักความเสมอ
ภาคและการห้ามเลือกปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญของหลายประเทศจะมีผลบังคับในเชิงแนวตั้ง (Vertical Application)
กล่าวคือ ใช้กับความสัมพันธ์ระหว่างภาครัฐกับเอกชน ซึ่งเอกชนอาจยกสิทธิที่จะไม่ถูกเลือกปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญขึ้น
กล่าวอ้างต่อรัฐหากมีการกระท�าของหน่วยงานรัฐหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐซึ่งเป็นการเลือกปฏิบัติ อย่างไรก็ตาม รัฐธรรมนูญ
ของบางประเทศอาจสามารถน�ามาบังคับใช้ในเชิงแนวนอน (Horizontal Application) ในการควบคุมภาคเอกชนที่
กระท�าการเลือกปฏิบัติต่อเอกชนด้วยกันได้ ส�าหรับกรณีของไทยนั้น รัฐธรรมนูญมิได้ก�าหนดให้มีผลในเชิงแนวนอน
โดยหลักแล้วเอกชนจึงไม่อาจยกหลักการตามรัฐธรรมนูญขึ้นกล่าวอ้างเอกชนด้วยกันได้ แต่หลักการตามรัฐธรรมนูญมี
ผลในทางอ้อมต่อเอกชนที่ถูกเลือกปฎิบัติจากเอกชนด้วยกัน โดยรัฐต้องตรากฎหมายเพื่อห้ามมิให้มีการเลือกปฏิบัติใน
ภาคเอกชน
ดังนั้น ในแง่นี้ ปัญหาการครอบคลุมทางกฎหมายในกรณีการเลือกปฎิบัติอาจจ�าแนกได้ ๒ กรณี
กรณีแรก การเลือกปฏิบัติจากภาครัฐ เช่น กฎเกณฑ์ กฎระเบียบ หรือการเลือกปฏิบัติที่เกิดจากองค์กร
ของรัฐ การกระท�าของเจ้าหน้าที่รัฐ กรณีเหล่านี้หากไม่มีประเด็นเกี่ยวข้องกับเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติตามกฎหมายสิทธิ
มนุษยชน อาจต้องพิจารณาตามกรอบกฎหมายอื่น เช่น กฎหมายปกครอง
กรณีที่สอง การเลือกปฏิบัติในภาคเอกชน เช่น การกระท�าในความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้าง ลูกจ้าง
หรือการเลือกปฏิบัติในบริบทอื่น เช่น การปฎิเสธการให้บริการหรือการจ�าหน่ายสินค้า การจ�ากัดสิทธิในการเข้าถึงบริการ
หรือสถานที่ของภาคเอกชนต่าง ๆ หากเกี่ยวข้องกับเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติแล้วก็จัดอยู่ในขอบเขตของการเลือกปฏิบัติ
ได้ จากผลการวิจัยเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศ เช่น แอฟริกาใต้แล้วพบว่า รัฐธรรมนูญของไทยไม่ได้บัญญัติไว้
ชัดเจนดังเช่นรัฐธรรมนูญของแอฟริกาใต้ ซึ่งจ�าแนกหลักการห้ามเลือกปฏิบัติออกเป็นสองกรณี ได้แก่ การเลือกปฏิบัติที่
กระท�าโดยรัฐ ซึ่งห้ามรัฐกระท�าการเลือกปฏิบัติต่อประชาชน และการเลือกปฏิบัติที่กระท�าโดยภาคเอกชน ซึ่งก�าหนด
533
