Page 154 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 154
กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
มาตรการที่รัฐก�าหนดขึ้นเพื่อขจัดอุปสรรคหรือส่งเสริมให้บุคคลสามารถใช้สิทธิหรือเสรีภาพได้เช่นเดียว
กับบุคคลอื่น หรือเพื่อคุ้มครองหรืออ�านวยความสะดวกให้แก่เด็ก สตรี ผู้สูงอายุ หรือผู้ด้อยโอกาส ไม่ถือว่าเป็นการเลือก
ปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมตามวรรคสาม
บุคคลผู้เป็นทหาร ต�ารวจ ข้าราชการ เจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ และพนักงานหรือลูกจ้างขององค์กรของ
รัฐ ย่อมมีสิทธิและเสรีภาพเช่นเดียวกับบุคคลทั่วไป เว้นแต่ที่จ�ากัดไว้ในกฎหมายเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการเมือง
สมรรถภาพ วินัย หรือจริยธรรม”
ข้อสังเกต จากร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ จะเห็นได้ว่า เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ ได้ถูกตัดทอนลงจาก
รัฐธรรมนูญฉบับก่อน ๆ โดยเหลือเพียง “เพศ ความพิการ หรือเหตุอื่นใด” ซึ่งอาจมีประเด็นปัญหาว่า การระบุเหตุแห่ง
การเลือกปฏิบัติเช่นนี้จะครอบคลุมแห่งการเลือกปฏิบัติอื่น ๆ นอกจาก “เพศ ความพิการ” ที่กฎหมายสิทธิมนุษยชน
ระหว่างประเทศรับรองไว้หรือไม่ นอกจากนี้ อาจน�าไปสู่ปัญหาการตีความค�าว่า “เหตุอื่นใด” ตามรัฐธรรมนูญว่าจะ
ครอบคลุมเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติตามกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศได้เพียงใด
๒ พระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ. ๒๕๕๘
กฎหมายฉบับนี้ นิยามความหมายของ “การเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ” ไว้ในมาตรา ๓ ว่า
หมายถึง “การกระท�าหรือไม่กระท�าการใดอันเป็นการแบ่งแยก กีดกัน หรือจ�ากัดสิทธิประโยชน์ใด ๆ ไม่ว่าทางตรงหรือ
ทางอ้อม โดยปราศจากความชอบธรรม เพราะเหตุที่บุคคลนั้นเป็นเพศชายหรือเพศหญิง หรือมีการแสดงออกที่แตกต่าง
จากเพศโดยก�าเนิด”
ส�าหรับหลักการห้ามเลือกปฏิบัตินั้นปรากฏใน มาตรา ๑๗ ซึ่งวางหลักว่า
“การก�าหนดนโยบาย กฎ ระเบียบ ประกาศ มาตรการ โครงการ หรือวิธีปฏิบัติของหน่วยงานของรัฐ ของ
องค์กรเอกชน ในลักษณะที่เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศจะกระท�ามิได้”
การด�าเนินการตามวรรคหนึ่ง เพื่อขจัดอุปสรรคหรือส่งเสริมให้บุคคลสามารถใช้สิทธิและเสรีภาพได้เช่นเดียว
กับบุคคลอื่น หรือเพื่อคุ้มครองสวัสดิภาพและความปลอดภัย หรือการปฏิบัติตามหลักการทางศาสนา หรือเพื่อความ
มั่นคงของประเทศ ย่อมไม่ถือเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ”
๓ พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. ๒๕๕๐
กฎหมายฉบับนี้ ยกเลิกพระราชบัญญัติการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ พ.ศ. ๒๕๓๔ โดยวางหลักกฎหมายที่
ส�าคัญเกี่ยวกับการห้ามเลือกปฏิบัติ ในมาตรา ๑๕ และ ๑๖
มาตรา ๑๕ วางหลักว่า
“การก�าหนดนโยบาย กฎ ระเบียบ มาตรการ โครงการ หรือวิธีปฏิบัติของหน่วยงานของรัฐ องค์กรเอกชน
62
หรือบุคคลใดในลักษณะที่เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อคนพิการจะกระท�ามิได้
62
กฎหมายฉบับนี้นิยามความหมายของ“คนพิการ” ไว้ว่า “บุคคลซึ่งมีข้อจ�ากัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจ�าวันหรือ
เข้าไปมีส่วนร่วมทางสังคม เนื่องจากมีความบกพร่องทางการเห็น การได้ยิน การเคลื่อนไหว การสื่อสาร จิตใจ อารมณ์ พฤติกรรม
สติปัญญา การเรียนรู้ หรือความบกพร่องอื่นใด ประกอบกับมีอุปสรรคในด้านต่าง ๆ และมีความจ�าเป็นเป็นพิเศษที่จะต้องได้รับความ
ช่วยเหลือด้านหนึ่งด้านใด เพื่อให้สามารถปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจ�าวันหรือเข้าไปมีส่วนร่วมทางสังคมได้อย่างบุคคลทั่วไป ทั้งนี้ ตาม
ประเภทและหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ประกาศก�าหนด”
153
