Page 94 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

82 | P a ge

ในการมีชีวิตอยูในสิ่งแวดลอมที่ดีและยอมมีสิทธิในการเขาถึงบริการสาธารณะขั้นพื้นฐาน) จะเห็นไดวาพิธีสาร
ซานซัลวาดอรใหความสําคัญและใหความคุมครองเกี่ยวกับสิ่งแวดลอม แตยังคงยึดโยงอยูกับการมีชีวิตของ

มนุษย ซึ่งเปนลักษณะของสิทธิในการมีชีวิต (Right to Life) อันเปนสิทธิมนุษยชนที่ไดรับการรับรองโดยทั่วไป
อยูแลว เชนนี้แลวจึงยังคงไมอาจสรุปอยางชัดแจงไดวาบทบัญญัติใน มาตรา 11 ของพิธีสารซานซัลวาดอรได

ใหการรับรองแกสิทธิในสิ่งแวดลอม (Right to Environment) อยางเปนเอกเทศ เปนสิทธิมนุษยชนประเภท

หนึ่งเปนการเฉพาะ

อยางไรก็ดี ขอสังเกตของบทบัญญัติตาม มาตรา 11 คือ การบัญญัติรับรองสิทธิในการมีชีวิต

ในสิ่งแวดลอมที่ดีนี้ไมไดมีถอยคําเชื่อมโยงการคุมครองสิทธิในสิ่งแวดลอมใหตองมีการพิจารณาควบคูไปกับ
ปจจัยทางเศรษฐกิจหรือการพัฒนา อันเปนจุดที่ทําใหสิทธิในสิ่งแวดลอมภายใตระบบการคุมครองสิทธิ

มนุษยชนของภูมิภาคอเมริกาแตกตางกับของภูมิภาคแอฟริกา ซึ่งมีแนวทางการคุมครองสิทธิในสิ่งแวดลอมโดย

19
ตองคํานึงถึงการพัฒนาของประเทศดวย

แมในคําตัดสินคดี Yanomami หรือในรายงานวาดวยสถานการณสิทธิมนุษยชนในประเทศ

เอกวาดอร คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนยังไมมีการรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมในฐานะเปนสิทธิมนุษยชน
ประการหนึ่งในตัวเอง โดยยังคงอางอิงการละเมิดสิทธิในการมีชีวิตเพื่อแสดงถึงการละเมิดสิทธิมนุษยชนอยูก็

ตาม แตคดี Yanomami ไดเกิดขึ้นในป ค.ศ. 1989 และรายงานวาดวยสถานการณสิทธิมนุษยชนในประเทศ

เอกวาดอรไดทําขึ้นในป ค.ศ. 1997 อันเปนชวงเวลากอนที่พิธีสารซานซัลวาดอรมีผลบังคับใชในป ค.ศ. 1999
ซึ่งในชวงเวลากอนการมีผลบังคับใชของพิธีสารซานซัลวาดอรนั้น อนุสัญญาวาดวยสิทธิมนุษยชนแหงอเมริกา

ยังไมมีการกลาวรับรองถึงสิทธิในสิ่งแวดลอม แตในปจจุบันพิธีสารซานซัลวาดอรมีผลบังคับใชแลว แนว
ทางการตีความเมื่อเกิดปญหาสิ่งแวดลอมนาจะเปลี่ยนแปลงไปใหสอดคลองกับพิธีสารซานซัลวาดอร จึงยังคง

ตองพิจารณาตอไปวา ในอนาคตจะมีแนวทางคําตัดสินหรือคําพิพากษาตีความสิทธิที่ไดรับการรับรองตาม
มาตรา 11 นี้เปนสิทธิในสิ่งแวดลอม (Right to Environment) ในฐานะสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่งโดย

เอกเทศจากสิทธิในชีวิตหรือไม เนื่องจากถอยคําที่ใช ยังคงสะทอนถึงการเชื่อมโยงการคุมครองสิ่งแวดลอมเขา

กับสิทธิในการมีชีวิต ซึ่งเปนสิทธิมนุษยชนที่ไดรับการรับรองอยูแลว

กลาวโดยสรุป จากการศึกษาแนวทางการตีความหรือตัดสินขอพิพาทเกี่ยวกับสิ่งแวดลอม

ขางตน เห็นไดวาภูมิภาคอเมริกาไดมีพัฒนาการเกี่ยวกับการคุมครองสิทธิในสิ่งแวดลอมอยางตอเนื่อง จากการ
อาศัยการอางอิงสิทธิในการมีชีวิตโดยไมไดมีการเชื่อมโยงเขากับสิ่งแวดลอมไวอยางชัดเจน ในคดี Yanomami

v. Brazil จนตอมาคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนไดวางแนวทางไวอยางชัดเจนมากขึ้นวาคุณภาพสิ่งแวดลอมมี

19 See African Charter on Human and Peoples’ Rights, Art. 24: “All peoples shall have the right to
a general satisfactory environment favorable to their development.”