Page 59 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

P a ge | 47

2.1.4 อนุสัญญาตางๆ ในฐานะ Hard Law ทั้งที่ประเทศไทยเปนและไมเปนภาคี ที่มีประเด็น

เกี่ยวกับความสัมพันธระหวางมนุษยกับสิ่งแวดลอม

ปฏิญญาสตอกโฮลมและปฏิญญาริโอมีฐานะเปนเพียงตราสาร Soft Law และไมมีการกําหนด

พันธกรณีสําหรับรัฐภาคี แตปฏิญญาทั้งสองฉบับก็มีบทบาทสําคัญและเปนรากฐานของกรอบแนวคิดในการ
พัฒนามาเปนอนุสัญญาตางๆ เกี่ยวกับสิ่งแวดลอมซึ่งมีฐานะเปน Hard Law สําหรับประเด็นสิทธิมนุษยชนและ

สิ่งแวดลอมในระดับกติกาสากลระหวางประเทศ ปจจุบันยังไมมีสนธิสัญญาระหวางประเทศเกี่ยวดวยสิทธิ
มนุษยชนที่ไดรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมไวเปนการเฉพาะ มีแตเพียงความตกลงในระดับภูมิภาคที่ไดมีการ

รับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมในฐานะเปนสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่ง กลาวคือ กฎบัตรแอฟริกันวาดวยสิทธิ

มนุษยชนและสิทธิของประชาชน (The African Charter on Human and Peoples’ Rights) และพิธีสาร
เพิ่มเติมอนุสัญญาวาดวยสิทธิมนุษยชนแหงอเมริกาเกี่ยวกับสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (The

Additional Protocol to the American Convention on Human Rights in the Area of Economic,

Social, and Cultural Rights)

ทั้งนี้ หากพิจารณาประเด็นสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมในบริบทของอนุสัญญาระหวางประเทศวา

ดวยสิ่งแวดลอม จะพบวาอนุสัญญาเกี่ยวกับสิ่งแวดลอมสวนใหญจะรับเอาหลักการในเรื่องความสัมพันธ
ระหวางมนุษยและสิ่งแวดลอมมาจากปฏิญญาสตอกโฮลมและปฏิญญาริโอ โดยยังไมมีการรับรองสิทธิใน

สิ่งแวดลอมอันเปนสิทธิเชิงเนื้อหาไวโดยตรง และแมอนุสัญญาตางๆ จะมีฐานะเปน Hard Law ซึ่งมีผลกําหนด
พันธกรณีใหแกรัฐภาคี แตประเด็นในเรื่องความสัมพันธระหวางมนุษยหรือสิทธิของมนุษยและสิ่งแวดลอมจะ

ถูกบัญญัติไวเพียงในลักษณะของหลักการ และมักปรากฏอยูในสวนอารัมภบทหรือ Preamble มากกวาที่จะมี

การกําหนดเปนพันธกรณีใหรัฐภาคีในอันที่จะตองคุมครองสิ่งแวดลอมเนื่องจากมีความสําคัญหรือมีความ
เชื่อมโยงกับสิทธิของมนุษย

ตัวอยางของอนุสัญญาระหวางประเทศวาดวยสิ่งแวดลอมที่มีการกลาวถึงความสัมพันธระหวาง
มนุษยและสิ่งแวดลอม ไดแก

2.1.4.1 Convention on Wetlands of International Importance especially as
Waterfowl Habitat (Ramsar Convention)

อนุสัญญาฉบับนี้เปนอนุสัญญาระหวางประเทศวาดวยสิ่งแวดลอมในดานธรณีภาค กลาวคือ เกี่ยวของ
กับการคุมครองพื้นที่ชุมน้ํา โดยใน Preamble ของอนุสัญญาไดกลาวถึงความตระหนักรวมกันในความ