Page 306 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

256 | P a g e

 รัฐธรรมนูญฉบับใหมควรบัญญัติเรื่องหนาที่ของประชาชนและหนาที่ของรัฐในการปกปอง

สิ่งแวดลอมใหชัดเจน โดยเฉพาะอยางยิ่ง หนาที่ของรัฐควรเขียนไวในลักษณะที่มีผลผูกพันที่มี
บทลงโทษหากไมปฏิบัติตาม

7.2.2 ประเด็นที่มีความเกี่ยวของโดยตรงกับการสรางความเขาใจพื้นฐานรวมกันในทางวิชาการ เพื่อ

ประโยชนในการศึกษาตอยอดในขั้นตอไป

 ศึกษาแนวทางการบัญญัติคุมครองสิ่งแวดลอมในรัฐธรรมนูญในฐานะที่เปนกฎหมายสูงสุดเพราะ

ถือวาเปนสิ่งที่รัฐพึงกระทํากอนที่จะดําเนินการคุมครองสิทธิมนุษยชนประเภทอื่นๆ เนื่องจาก
สิ่งแวดลอมกระทบตอสิทธิมนุษยชนหลายสิทธิ รวมถึงศึกษาการบังคับใชสิทธิในสิ่งแวดลอมของ

ประเทศที่บัญญัติรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมไวแลว โดยการเปรียบเทียบกับรัฐธรรมนูญของ

ประเทศตางๆ ทั้งประเทศที่พัฒนาแลวและประเทศกําลังพัฒนา

 ศึกษาความเชื่อมโยงระหวางสิทธิทั้งหลายที่จะบัญญัติใหม และสิทธิที่บัญญัติไวแลว ทั้งใน

รัฐธรรมนูญ และกฎหมายระดับพระราชบัญญัติวาจะสามารถเชื่อมโยงกันไดอยางไรเพื่อใหเกิด
การบังคับใชอยางมีประสิทธิภาพ เพราะการบัญญัติคุมครองสิทธิใดๆ ไวโดยไมสรางความ

เชื่อมโยงกับสิทธิที่มีอยูแลวนอกจากจะทําใหสิทธิที่บัญญัติใหมใชบังคับยากแลว ยังอาจสงผลให
เกิดการขัดกันระหวางสิทธิที่มีความเหลื่อมล้ํากันไป

 สมควรติดตามพัฒนาการของสิทธิในสิ่งแวดลอมตอไปวาจะไดรับการยอมรับวาเปนสิทธิมนุษยชน
หรือไม โดยเฉพาะอยางยิ่งบทบาทขององคการสหประชาชาติ และศาลยุติธรรมระหวางประเทศ

 สิทธิตามรัฐธรรมนูญไมใชทุกสิทธิที่เปนสิทธิมนุษยชน สมควรมีการศึกษาใหชัดเจนวาอะไรเปน
สิทธิในรัฐธรรมนูญที่มีสถานะเพียงสิทธิตามรัฐธรรมนูญ แตไมใชสิทธิมนุษยชน

 หากรัฐธรรมนูญยังไมมีการบัญญัติคุมครองสิทธิที่เกี่ยวกับสิ่งแวดลอม สมควรศึกษาแนวทางใน

การนําสิทธิมนุษยชนที่มีอยูแลวมาใชในการคุมครองสิ่งแวดลอมในภาคปฏิบัติใหเปนรูปธรรม

ยิ่งขึ้น รวมถึงการจัดทําแนวทางในการคุมครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดลอมใหแกพนักงาน
เจาหนาที่เพื่อคุมครองสิทธิอยางมีประสิทธิภาพ

 ศึกษาความสัมพันธและเชื่อมโยงระหวางสิทธิเชิงกลุมทั้งหลาย เชน สิทธิชุมชน สิทธิในการ

พัฒนา สิทธิในความสงบ กับสิทธิในสิ่งแวดลอมวามีความจําเปนตองคุมครองสิ่งแวดลอมโดย

อาศัยสิทธิเชิงกลุมเชนเดียวกับประเทศในทวีปแอฟริกาหรือไม และการคุมครองสิทธิเชิงกลุมเชน
วานี้ในทางปฏิบัติสําหรับประเทศที่บัญญัติคุมครองสิทธิไวในรัฐธรรมนูญมีประสิทธิผลเปนที่นาพึง

พอใจ หรือมีอุปสรรคประการใดหรือไม