Page 272 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
P. 272
222 | P a g e
ละเมิดสิทธิในการเคารพชีวิตสวนตัวและครอบครัวของตน ดังเชนในคดี Lopez-Ostra v. Spain ซึ่งกลาวอาง
ถึงมลพิษจากโรงงานกําจัดอุตสาหกรรม คดี Fadeyeva v. Russia ซึ่งกลาวอางถึงมลพิษจากโรงงาน
อุตสาหกรรมผลิตเหล็ก และคดี Powell and Rayner v. UK ซึ่งกลาวอางถึงมลภาวะทางเสียงจากสนามบิน
ในทั้ง 3 คดีขางตน ศาลสิทธิมนุษยชนแหงยุโรปไดพิจารณาถึงคุณภาพชีวิตของประชาชนผูฟองคดี
ที่ตองเผชิญกับมลภาวะทางสิ่งแวดลอมโดยชั่งน้ําหนักกับผลประโยชนเชิงเศรษฐกิจที่รัฐจะไดรับจาก
อุตสาหกรรมอันเปนตนเหตุแหงมลภาวะนั้น เนื่องจากมาตรา 8 ของอนุสัญญาสิทธิมนุษยชนแหงยุโรป ซึ่งมี
เนื้อหาวาดวยสิทธิในการเคารพชีวิตสวนตัวและครอบครัว ไดระบุถึงขอยกเวน (Justification) ในการที่จะไม
ถือวาการกระทําดังกลาวเปนการละเมิดสิทธิตามมาตรา 8 หากการกระทํานั้นมีความจําเปนตอสภาพเศรษฐกิจ
ของประเทศ
อยางไรก็ดี ศาลสิทธิมนุษยชนมิไดอาศัยเหตุผลทางเศรษฐกิจมาใชเปนเหตุในการเพิกเฉยตอ
มลภาวะทางสิ่งแวดลอมแตอยางใด เนื่องจากในคดี Lopez-Ostra v. Spain เมื่อศาลพิจารณาขอเท็จจริงแลว
เห็นวาโรงงานอุตสาหกรรมสรางมลพิษในระดับที่รายแรงแตรัฐกลับไมดําเนินการตามสมควรเพื่อคุมครอง
ประชาชนที่ตองเผชิญกับปญหามลพิษดังกลาว ก็ยอมถือไดวาละเมิดสิทธิมนุษยชนตามมาตรา 8 แลว ในขณะ
ที่ในคดี Powell and Raynor v. UK ซึ่งผูฟองคดีฟองรองถึงมลภาวะทางเสียงจากสนามบินฮีธโธรว ศาลสิทธิ
มนุษยชนในคดีนี้ไดพิจารณาขอเท็จจริงเกี่ยวกับระดับเสียงที่เกิดขึ้นและความสามารถของผูฟองคดีในการยาย
ที่อยูอาศัยใหหางไกลจากสนามบินโดยไมเปนการลําบากเกินสมควรแลว เห็นวาเมื่อชั่งน้ําหนักกับผลประโยชน
ทางเศรษฐกิจของประเทศที่จะไดรับจากสนามบินฮีธโธรว การกอสรางสนามบินฮีธโธรวไมเปนการละเมิดสิทธิ
ตามมาตรา 8 แตอยางใด
เห็นไดวาในคดี Lopez-Ostra v. Spain เมื่อระดับมลพิษที่เกิดขึ้นอยูในระดับที่รายแรง บุคคลผู
ไดรับผลกระทบไมจําเปนตองเปนฝายยายออกไปจากบริเวณดังกลาว ซึ่งสะทอนใหเห็นวาในกรณีที่มีการกอ
มลพิษในระดับที่รายแรง ศาลจะพิจารณาวาเปนกรณีที่กระทบสิทธิของบุคคลมากเกินสมควร และผลเสียที่เกิด
แกบุคคลดังกลาวมีน้ําหนักมากกวาประโยชนทางเศรษฐกิจที่จะไดรับจากการกอมลพิษนั้น แตหากมีการกอ
มลภาวะขึ้นในระดับที่ไมเปนการเกินสมควรและไดสัดสวนกับผลประโยชนจากการกระทําทางเศรษฐกิจ แมจะ
กอใหเกิดความเดือดรอนรําคาญแกบุคคลหนึ่งบุคคลใดบาง แตก็ยังไมถึงขนาดที่จะถือวาเปนการละเมิดสิทธิ
มนุษยชนตามมาตรา 8 เชนนี้แลวหากบุคคลดังกลาวไมมีความสุขในการอยูอาศัยที่เดิม ก็สามารถยายออกจาก
บริเวณดังกลาวไดโดยไมเปนการลําบากเกินควร ดังเห็นไดจากคําพิพากษาในคดี Powell and Raynor v. UK
กรณีขางตนเปนตัวอยางกรณีที่ประเด็นดานสิ่งแวดลอมถูกพิจารณาในฐานะประโยชนหรือสิทธิ
ของบุคคลหรือกลุมบุคคลขนาดยอม ในทางกลับกัน บางครั้งการคุมครองสิ่งแวดลอมเพื่อประโยชนสาธารณะ

