Page 267 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
P. 267
P a ge | 217
เปนไปโดยอาศัยสิทธิมนุษยชนที่มีอยูแลวเปนฐานในการนําเอากลไกสิทธิมนุษยชนมาใชจัดการกับปญหา
สิ่งแวดลอมเชนกัน
อยางไรก็ดี พัฒนาการขององคกรสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคอเมริกาในการนําเอาสิทธิมนุษยชน
มาใชในบริบทของสิ่งแวดลอมมีขอนาสังเกตบางประการ กลาวคือ ในคดี Yanomami v. Brazil เปนเรื่องการ
รุกล้ําพื้นที่ธรรมชาติ ซึ่งคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนไดตัดสินวามีการละเมิดสิทธิในชีวิตของชนพื้นเมืองที่
อาศัยอยูบริเวณดังกลาว เนื่องจากการรุกล้ําพื้นที่ดังกลาวนําพาเอาโรคติดตอมายังชนพื้นเมือง ทั้งนี้ แมในคดีนี้
จะมีการอาศัยกลไกทางสิทธิมนุษยชนมาใชจัดการกับปญหาการรุกล้ําพื้นที่ธรรมชาติอันเปนขอพิพาทเกี่ยวกับ
สิ่งแวดลอมก็ตาม แตคําวินิจฉัยของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนไมไดกลาวถึงความเชื่อมโยงระหวางการ
ทําลายสิ่งแวดลอมและผลกระทบตอชีวิตมนุษยออกมาอยางชัดแจง โดยไดกลาวถึงสาเหตุของการละเมิดสิทธิ
ในชีวิตวามีสาเหตุมาจากกลุมบุคคลที่รัฐปลอยใหรุกล้ําพื้นที่ธรรมชาตินําพาเอาโรคติดตอเขามา ทําใหสามารถ
พิจารณาในมุมกลับกันไดวา หากมีการรุกล้ําพื้นที่ธรรมชาติแตกลุมบุคคลที่รุกล้ําไมไดมีโรคหรือเปนพาหะนํา
โรคใด การที่รัฐปลอยใหกลุมบุคคลรุกล้ําพื้นที่ธรรมชาติดังกลาวอาจไมเปนการละเมิดสิทธิในชีวิต
ขอเท็จจริงและคําวินิจฉัยในคดี Yanomami v. Brazil ตางจากคดี Oneryildiz v. Turkey ของ
ภูมิภาคยุโรปที่มีการกลาวถึงสาเหตุของการละเมิดสิทธิในชีวิตวามาจากการกอมลพิษและการที่รัฐไมดําเนิน
มาตรการใดเพื่อปองกันและรับมือกับความเสียหายที่เกิดขึ้น อันเปนการเชื่อมโยงการกระทําและมาตรการทาง
สิ่งแวดลอมเขากับความเสียหายตอชีวิตมนุษยโดยตรง และคดี Lopez-Ostra v. Spain ซึ่งศาลสิทธิมนุษยชน
แหงยุโรปไดเชื่อมโยงการกอมลพิษทางสิ่งแวดลอมที่มีความรายแรงเขากับการละเมิดสิทธิในชีวิตสวนตัวและ
ครอบครัว
อยางไรก็ดี การที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงภูมิภาคอเมริกาในคดี Yanomami v. Brazil
ไมไดมีการเชื่อมโยงประเด็นสิ่งแวดลอมเขากับสิทธิในชีวิตโดยตรงดังเชนศาลสิทธิมนุษยชนแหงภูมิภาคยุโรป
นั้นมิไดหมายความวาพัฒนาการดานสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมในภูมิภาคอเมริกาจะลาชากวาภูมิภาคยุโรป
เนื่องจากหากพิจารณาถึงชวงเวลาของขอพิพาทแลวจะเห็นไดวา คดี Yanomami v. Brazil เกิดขึ้นในป 1989
ซึ่งในขณะนั้น แนวคิดเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมยังเปนสิ่งใหม ในขณะที่คดี Lopez-Ostra v.
Spain เกิดขึ้นในป 1994 และคดี Oneryildiz v. Turkey เกิดขึ้นในป 2004 ซึ่งเปนชวงเวลาภายหลังคดี
Yanomami v. Brazil เปนระยะเวลาหลายสิบป ซึ่งในระหวางนั้น แวดวงนักวิชาการทั้งทางดานกฎหมาย
สิ่งแวดลอมและทางดานกฎหมายสิทธิมนุษยชนไดมีการถกเถียงและนําเสนอถึงความเกี่ยวพันระหวางสิทธิ
มนุษยชนและสิ่งแวดลอมกันอยางแพรหลายมากขึ้นแลว

