Page 265 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

P a ge | 215

6.2.1 การนําเอาสิทธิมนุษยชนมาใชในการจัดการกับปญหาสิ่งแวดลอม

จากการศึกษาองคกรทางสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคยุโรป ภูมิภาคอเมริกา และภูมิภาคแอฟริกา

วิธีการในการนําเอาสิทธิมนุษยชนมาใชจัดการปญหาสิ่งแวดลอมสามารถสรุปไดเปน 3 วิธีการสําคัญ ไดแก (1)

การอาศัยสิทธิมนุษยชนเชิงเนื้อหาที่มีอยูแลว (2) การรับรอง “สิทธิในสิ่งแวดลอม” เปนสิทธิมนุษยชนประเภท

หนึ่งเปนการเฉพาะและอาศัยสิทธิในสิ่งแวดลอมดังกลาวในการจัดการกับปญหาสิ่งแวดลอม และ (3) การ

อาศัยสิทธิมนุษยชนเชิงกระบวนการมาใชในบริบทของการจัดการสิ่งแวดลอม

6.2.1.1 การอาศัยสิทธิมนุษยชนเชิงเนื้อหาที่มีอยูแลว

เนื่องจากสิ่งแวดลอมมีความเกี่ยวพันกับชีวิตและความเปนอยูของมนุษย จึงมีหลายกรณีที่

ความเสื่อมโทรมหรือมลภาวะทางสิ่งแวดลอมสงผลกระทบในทางลบตอชีวิต สุขภาพ หรือคุณภาพชีวิตของ

มนุษย อันเปนสิ่งที่ไดรับความคุมครองภายใตหลักสิทธิมนุษยชน ดวยเหตุนี้ จึงไดมีการนําเอากลไกสิทธิ

มนุษยชนมาปรับใชเพื่อรับมือกับปญหาสิ่งแวดลอม โดยอาศัยสิทธิมนุษยชนที่มีการรับรองโดยทั่วไปอยูแลวมา

เปนฐานในการใหความคุมครอง

วิธีการเชนนี้เปนวิธีการแรกที่นํามาใชเพื่อเชื่อมโยงเอากลไกสิทธิมนุษยชนมาจัดการกับ
ปญหาสิ่งแวดลอม เนื่องจากในอดีตยังไมมีภูมิภาคใดใหการรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมวาเปนสิทธิมนุษยชน

ประเภทหนึ่งเปนการเฉพาะ และถึงแมจะมีการรับรองความเกี่ยวพันระหวางสิ่งแวดลอมและมนุษยในระดับ

กฎหมายระหวางประเทศ ทั้งในมุมมองของกฎหมายสิ่งแวดลอมและมุมมองของกฎหมายสิทธิมนุษยชนก็ตาม

แตการทําลายสิ่งแวดลอมหรือการกอมลภาวะทางสิ่งแวดลอมยังไมถือเปนการละเมิดสิทธิมนุษยชนในตัวเอง

อยางไรก็ดี ดวยเหตุที่สิ่งแวดลอมมีความเชื่อมโยงกับมนุษย ปญหาสิ่งแวดลอมจึงอาจสงผล
กระทบในทางลบตอมนุษย ซึ่งหากผลกระทบดังกลาวเปนการละเมิดตอสิทธิมนุษยชนประเภทตางๆ ที่มีอยู

แลว ก็ยอมจะสามารถนําเอากลไกทางสิทธิมนุษยชนมาปรับใชแกกรณีดังกลาวได

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนและศาลสิทธิมนุษยชนแหงภูมิภาคยุโรปและภูมิภาคอเมริกาได

อาศัยวิธีการอางอิงสิทธิมนุษยชนที่มีอยูแลวเพื่อเปนฐานในการเขามาจัดการระงับขอพิพาททางสิ่งแวดลอม

เนื่องจากอนุสัญญายุโรปวาดวยสิทธิมนุษยชนซึ่งเปนอนุสัญญาหลักในการคุมครองสิทธิมนุษยชนในระดับ

ภูมิภาคของยุโรป และอนุสัญญาวาดวยสิทธิมนุษยชนแหงอเมริกา ซึ่งเปนอนุสัญญาหลักในการคุมครองสิทธิ
8

8 ในเบื้องตนจะพิจารณาเฉพาะอนุสัญญาวาดวยสิทธิมนุษยชนแหงอเมริกา เนื่องจากพิธีสารซานซัลวาดอรซึ่งมี
เนื้อหาเปนการรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมนั้น ไดมีการประกาศบังคับใชในภายหลัง และจะนํามาพิจารณาในหัวขอถัดไป