Page 96 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 96
คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติที่จะกำาหนด ทั้งพระราชบัญญัติ ว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็น
สาธารณสมบัติของแผ่นดิน พุทธศักราช ๒๔๗๘ ก็ได้ถูกยกเลิกแล้วโดยพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวล
กฎหมายที่ดิน พ.ศ.๒๔๙๗ มาตรา ๔ (๖) ดังนั้น คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติจึงไม่ต้องดำาเนินการหวงห้าม
โดยการออกเป็นพระราชกฤษฎีกาและประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการ
หวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พุทธศักราช ๒๔๗๘
กล่าวคือ การสงวนหวงห้ามที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดินก่อนการแก้ไขตามประกาศ
ของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๓๓๔ ไม่ว่าจะเป็นการสงวนหวงห้ามโดยการขึ้นทะเบียนเป็นของทบวงการเมือง หรือ
การสงวนหวงห้ามโดยคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาตินั้น ขาดความแน่นอนเนื่องจากมิได้มีการกำาหนดวิธี
การสงวนหวงห้ามไว้ ทั้งไม่มีการจัดทำาแผนที่แสดงแนวเขตที่ดิน และไม่ต้องดำาเนินการประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาอีกด้วย
(๓.๒) การสงวนหวงห้ามภายหลังการแก้ไขประมวลกฎหมายที่ดินตามประกาศของ
คณะปฏิวัติฉบับที่ ๓๓๔ ลงวันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๑๕
เมื่อมีการแก้ไขประมวลกฎหมายที่ดินตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๓๓๔ ในเรื่อง
หลักเกณฑ์การสงวนหวงห้ามที่ดิน ได้ยกเลิกอำานาจของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติในการสงวน
หวงห้ามที่ดินไว้เพื่อประโยชน์ของทางราชการ และยกเลิกการขึ้นทะเบียนที่ดินของทบวงการเมืองตาม
มาตรา ๘ เดิมโดยกำาหนดหลักเกณฑ์ในการขึ้นทะเบียนที่ดินของรัฐ ซึ่งมิได้มีบุคคลใดมีสิทธิครอบครอง และที่ดิน
สำาหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ที่ได้ถอนสภาพแล้วมาขึ้นทะเบียนเพื่อให้ทบวงการเมืองใช้ประโยชน์ในราชการ
ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๘ ทวิ โดยกำาหนดให้เป็นอำานาจของรัฐมนตรี นำาที่ดินมาขึ้นทะเบียนเพื่อให้ทบวง
การเมืองใช้ประโยชน์ในราชการ ซึ่งหลักเกณฑ์ และวิธีการในการขึ้นทะเบียนกำาหนดให้มีการจัดทำาแผนที่
และให้มีการประกาศให้ราษฎรทราบ ทั้งการขึ้นทะเบียนต้องมีการประกาศ ในราชกิจจานุเบกษาและมี
แผนที่แนบท้ายประกาศ การขึ้นทะเบียนเพื่อให้ทบวงการเมืองใช้ประโยชน์ในราชการตามมาตรา ๘ ทวิ นั้น
หากเป็นการขึ้นทะเบียนตามความต้องการของกระทรวง ทบวง กรมต่างๆ แล้ว ที่ดินแปลงดังกล่าวจะ
เปลี่ยนสภาพจากที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทที่ดินรกร้างว่างเปล่าตามประมวลกฎหมายแพ่ง
และพาณิชย์ มาตรา ๑๓๐๔ (๑) เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทที่ใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดิน
โดยเฉพาะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๓๐๔ (๓) และเป็นที่ราชพัสดุ
สถานะของที่ดินที่ได้หวงห้ามไว้ใช้ราชการ หากมีการสงวนหวงห้ามตามหลักเกณฑ์และวิธีการ
ที่กำาหนดไว้ในขณะที่มีการหวงห้ามแล้ว การสงวนหวงห้ามดังกล่าวก็มีผลบังคับตามกฎหมาย และ
ยังมีผลบังคับอยู่ต่อไป เนื่องจากมาตรา ๑๐ แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ 95
