Page 93 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 93
หวงห้าม เมื่อมีการกำาหนดส่วนราชการต่างๆ ให้มีหน้าที่ดูแลพื้นที่แต่ละประเภท จึงมีการตรากฎหมาย
สำาหรับใช้ในการกำาหนดพื้นที่ที่แต่ละหน่วยงานต้องบริหารด้วย โดยรูปแบบใกล้เคียงกับพระราชบัญญัติ
ว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.๒๔๗๘ ที่ต้องมีการออก
กฎกระทรวงหรือออกพระราชกฤษฎีกา ดังนั้น การกำาหนดพื้นที่ที่กล่าวมาแล้วทั้งหมดนอกเหนือจาก
คำาบรรยายสภาพพื้นที่แล้ว การจัดทำาแผนที่ประกอบการหวงห้ามก็มีความสำาคัญอย่างมาก ในอดีตประชากร
ยังมีจำานวนไม่มากเมื่อเทียบกับสัดส่วนเนื้อที่ของประเทศ การครอบครองทำากินในที่ดินของราษฎรจึงไม่มี
ปัญหา ต่อมาเมื่อจำานวนประชากรเพิ่มมากขึ้นหน่วยงานของรัฐได้กำาหนดพื้นที่หวงห้ามในแต่ละ
หน่วยงานขึ้นตามรูปแบบต่างๆ ปัญหาเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินจึงมีจำานวนเพิ่มมากขึ้น การแก้ไขปัญหาในเรื่อง
ดังกล่าว ต้องใช้ทั้งแนวเขตและสภาพข้อเท็จจริงในพื้นที่ที่มีการหวงห้ามเป็นข้อมูลในการแก้ไขปัญหา
จึงจำาเป็นต้องศึกษารายละเอียดการจัดทำาแนวเขตที่ดินของรัฐประเภทต่างๆ อย่างลึกซึ้ง จึงสามารถ
ตรวจสอบข้อมูลการกำาหนดแนวเขตพื้นที่ได้
๓.2 ประเภทของการประกาศก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
ขั้นตอนและวิธีการประกาศกำาหนดเขตที่ดินของรัฐประเภทต่างๆ ซึ่งประกอบด้วย สาธารณสมบัติ
ของแผ่นดินที่ประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกัน ที่ดินสงวนหวงห้ามโดยพระราชบัญญัติสงวนหวงห้ามที่ดิน
รกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน การประกาศกำาหนดเขตที่ดินของรัฐประเภทพื้นที่ป่าไม้
การประกาศกำาหนดให้เป็นป่าคุ้มครองหรือป่าสงวนตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและสงวนป่า พ.ศ.๒๔๘๑
และพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๗ การประกาศกำาหนดให้เป็นอุทยานแห่งชาติ โดย
พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๔ และการประกาศกำาหนดให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าและ
เขตห้ามล่าสัตว์ป่า โดยพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.๒๕๓๕ เป็นต้น เมื่อได้ทำาการศึกษา
แล้วพบว่าการประกาศกำาหนดให้เป็นที่ดินของรัฐนั้นแบ่งแยกออกตามวัตถุประสงค์หรือนโยบายของรัฐได้
เป็น ๒ ประเภท คือ ประเภทที่ ๑ เป็นพื้นที่ที่รัฐมีวัตถุประสงค์ในการสงวนเพื่อการใช้ประโยชน์ร่วมกัน
ในพื้นที่ ทั้งแก่รัฐและแก่ประชาชน ประเภทที่ ๒ เป็นพื้นที่ที่รัฐมีวัตถุประสงค์ในการสงวนเพื่อการสงวน
รักษาทรัพยากรธรรมชาติ ดังนั้น เพื่อให้แนวทางในการศึกษาเป็นไปด้วยความถูกต้องจำาเป็นต้องพิจารณา
รายละเอียดข้อมูลในการกำาหนดที่ดินของรัฐดังที่ได้กล่าวมาแล้ว สรุปข้อมูลตามการรวบรวมได้ ดังต่อไปนี้
๓.2.1.ประเภทที่ 1 การประกาศก�าหนดขอบเขตในการหวงห้ามที่ดินของรัฐที่มี
วัตถุประสงค์เพื่อการใช้ประโยชน์ของรัฐหรือการใช้ประโยชน์ร่วมกันของราษฎร
92 การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
