Page 89 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 89
การมีส่วนร่วมของประชาชน ถ้าวิเคราะห์ตามกรอบระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนของ
International Association for Public Participation (IPA2) ซึ่งแบ่งระดับการมีส่วนร่วมเป็น
๕ ขั้น โดยแต่ละขั้นจะเรียงล�าดับจากการให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมมากที่สุดไปถึงระดับน้อยที่สุด
ดังนี้ (๑) การมีส่วนร่วมในระดับให้อ�านาจกับประชาชน (๒) การมีส่วนร่วมในระดับสร้างความร่วมมือ
(๓) การมีส่วนร่วมในระดับการเข้ามีบทบาท (๔) การมีส่วนร่วมในระดับหารือ เป็นลักษณะการให้
ประชาชนมีส่วนร่วมในการให้ข้อมูล ข้อเท็จจริง ความรู้สึก ความคิดเห็นประกอบการตัดสินใจ ดังนั้น
ประชาชนจึงมีบทบาทในการให้เฉพาะข้อมูลเท่านั้น ส่วนการตัดสินใจก็เป็นของหน่วยงานทางภาครัฐ
(๕) การมีส่วนร่วมในระดับข้อมูลข่าวสาร ซึ่งเป็นระดับต�่าสุดในการมีส่วนร่วม บทบาทของประชาชนจะ
น้อยมากเพราะรัฐจะเป็นเพียงผู้ให้ข้อมูลกับประชาชนเพียงด้านเดียว และประชาชนไม่มีโอกาสแสดง
ความคิดเห็น เช่น การจัดท�าป้าย การแจกวารสาร แต่อย่างไรก็ตามการทราบข้อมูลข่าวสารก็มีความ
จ�าเป็นต่อการมีส่วนร่วมในระดับที่สูงขึ้น เพราะถ้าประชาชนไม่ทราบข้อมูลที่ครบถ้วนการตัดสินใจที่
สมเหตุสมผลคงไม่เกิดขึ้น
จากการศึกษาถึงสภาพการณ์ด้านการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน มีประเด็นปัญหาส�าคัญ
๖ ประการ ได้แก่ (๑) ปัญหาการมีส่วนร่วมของประชาชนแต่เพียงในรูปแบบ (๒) ปัญหาประชาชน
ยังไม่เข้าใจและขาดรูปแบบการมีส่วนร่วมที่ท�าให้ประชาชนเกิดความเป็นพลเมือง (Citizenship) การมี
ส่วนร่วมของประชาชนในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในปัจจุบัน โดยมากเป็นการมีส่วนร่วมแบบการ
รับทราบ การด�าเนินการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (Inform) ซึ่งนับว่าเป็นการมีส่วนร่วมในระดับที่ต�่า
เกือบจะที่สุด (๓) ปัญหาจากมาตรการทางกฎหมายที่ไม่เกื้อหนุนต่อการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน
(๔) กฎหมายในปัจจุบัน เกิดขึ้นก่อนที่จะมีการใช้รัฐธรรมนูญ พุทธศักราช ๒๕๔๐ และพุทธศักราช ๒๕๕๐
ท�าให้โครงสร้างไม่เกื้อหนุนให้ประชาชนสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมได้เลย (๕) ปัญหาการมีองค์กรที่ท�างาน
ส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนที่มีจ�านวนมากในเชิงปริมาณแต่ขาดคุณภาพ และ
(๖) กฎหมายด้านการมีส่วนร่วม การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร และการกระจายอ�านาจ แยกออกจากกัน และ
แยกหน่วยงานในการดูแลรับผิดชอบ
ส�าหรับการมีส่วนร่วม การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร และการกระจายอ�านาจ มีการด�าเนินงานที่
แยกออกจากกัน โดยพบว่า ข้อมูลข่าวสารมีส�านักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ สังกัด
ส�านักนายกรัฐมนตรีเป็นผู้รับผิดชอบ การกระจายอ�านาจมีส�านักงานคณะกรรมการกระจายอ�านาจให้แก่
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สังกัดส�านักนายกรัฐมนตรีเช่นเดียวกัน ส�าหรับการมีส่วนร่วมของประชาชน
อยู่ภายใต้การดูแลของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
๘๘ การมีส่วนร่วมของประชาชนในการก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
