Page 42 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ

ด�าเนินการเกี่ยวกับการปรับปรุง สิทธิการถือครองที่ดิน การกระจายสิทธิในที่ดิน ทั้งในที่ดินของรัฐและ

ที่ดินของเอกชน ที่มีมากเกินความจ�าเป็น ให้ไปสู่เกษตรกรที่ไม่มีที่ดินท�ากินพร้อมทั้งพัฒนาโครงสร้าง

พื้นฐาน พัฒนาอาชีพ ปรับปรุง ส่งเสริม และสนับสนุน ปัจจัยการผลิตที่จ�าเป็นต่างๆ และให้มีการจัดตั้ง

กองทุนการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เพื่อเป็นทุนหมุนเวียน และใช้จ่ายเพื่อการปฏิรูปที่ดิน เพื่อให้
เกษตรกรมีรายได้ และพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น

จุดมุ่งหมายที่ส�าคัญ คือ (๑) การกระจายสิทธิในที่ดินรัฐและเอกชนที่มีเกินความจ�าเป็นไปสู่

เกษตรกรโดยตรงซึ่งไม่มีที่ดินท�ากินหรือมีน้อย (๒) เป็นการปรับปรุงสิทธิเกี่ยวกับที่ดิน และปรับปรุง

สภาพดินให้ดีขึ้น (๓) ติดตามผลการด�าเนินงานของเกษตรกรอย่างใกล้ชิดหลังการปฏิรูปที่ดิน

จากสภาพปัญหาที่กล่าวมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน และความจ�าเป็นในการที่ต้องคุ้มครองพื้นที่

ที่เหมาะสมต่อการประกอบเกษตรกรรมไว้ให้กับเกษตรกรผู้ซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่ของประเทศ

ที่ต้องใช้ที่ดินเพื่อประกอบอาชีพการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมจึงมีขึ้นในประเทศไทย โดยตราเป็น

พระราชบัญญัติ และก�าหนดให้ส�านักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) เป็นผู้ด�าเนินการ

ส.ป.ก.ด�าเนินงานตามพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.๒๕๑๘ แก้ไขเพิ่มเติม
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๑๙ และ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ.๒๕๓๒ ก�าหนดภารกิจการด�าเนินงาน ดังนี้

(๑) งานจัดที่ดิน เป็นการสนับสนุนให้เกษตรกรได้เป็นเจ้าของที่ดินภายใต้กฎหมายการปฏิรูปที่ดิน

เพื่อเกษตรกรรม โดยด�าเนินการในที่ดิน ๒ ประเภท ได้แก่ ที่ดินของรัฐ และที่ดินเอกชน

ที่ดินของรัฐ จะท�าการส�ารวจรังวัด และสอบสวนสิทธิในที่ดิน เจรจากระจายสิทธิลดเนื้อที่และ

แบ่งแยกที่ดิน (กรณีมีที่ดินกินสิทธิตามกฎหมาย) เพื่อน�ามาจัดให้เกษตรกรเช่าหรือเช่าซื้อ หรือเข้าท�า

ประโยชน์ตามที่เกษตรกรได้ยื่นค�าร้องไว้ ซึ่งเกษตรกรจะได้รับสิทธิตามกฎหมายปฏิรูปที่ดิน ได้รับหนังสือ

รับมอบที่ดิน (ส.ป.ก. ๔-๒๘) และหนังสืออนุญาตเข้าท�าประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดิน (ส.ป.ก.๔-๐๑) และ

มีโอกาสเป็นเจ้าของที่ดินต่อไป

ที่ดินเอกชน จะน�าที่ดินที่จัดซื้อหรือเวนคืนมาจัดสรรแก่เกษตรกรผู้เช่า หรือผู้ไร้ที่ท�ากิน หรือผู้มี

ที่ดินเล็กน้อยไม่เพียงพอแก่การครองชีพที่ได้ขึ้นทะเบียนไว้ ซึ่งเกษตรกรจะต้องเช่า หรือเช่าซื้อจาก ส.ป.ก.
และมีโอกาสเป็นเจ้าของที่ดินต่อไป โดย ส.ป.ก.จะจัดซื้อ หรือเวนคืนที่ดินจากเจ้าของที่ดินที่มีที่ดิน

เกินกว่าพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมก�าหนด

(๒) งานพัฒนา ด�าเนินงานในส่วนที่ไม่ซ�้าซ้อนกับหน่วยงานอื่นๆ ในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

โดยให้การสนับสนุนหรือบูรณาการเกี่ยวกับการก่อสร้างปรับปรุง ซ่อมแซมเส้นทางคมนาคมและแหล่งน�้า
เพื่อยกระดับสภาพความเป็นอยู่ตามความจ�าเป็น และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น�้าเพื่อการอุปโภคบริโภค

และการเกษตร

การมีส่วนร่วมของประชาชนในการก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ ๔๑