Page 205 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 205
ยังไม่มีโอกาสเข้ามามีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น อย่างไรก็ตามประชาชนในชุมชนส่วนใหญ่
ถึงร้อยละ ๕๑.๙ ยังมีความเห็นว่าชุมชนควรมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
เพื่อใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างยั่งยืน
ประชาชนผู้ตอบแบบสอบถามได้ให้ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะเพื่อเป็นแนวทางให้ภาครัฐนำาไป
ปรับปรุงการดำาเนินงานกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ สามารถสรุปประเด็นสำาคัญๆ ได้ดังนี้
(๑) ภาครัฐควรประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสาร ชี้แจง และสร้างความเข้าใจกับประชาชน
และท้องถิ่นให้มีความรู้ ความเข้าใจในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐก่อนที่จะประกาศเป็นเขตอุทยาน
แห่งชาติ ควรเปิดเผยข้อมูลข่าวสารที่เป็นจริง
(๒) ควรให้ประชาชนมีส่วนร่วมแสดงความคิดเห็น โดยให้ภาครัฐจัดตั้งกลไกการแก้ไข
ปัญหาที่ดินแนวเขตทุกระดับก่อนที่จะประกาศเป็นเขตอุทยานแห่งชาติ เพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการ
กำาหนดกฎเกณฑ์ในการใช้ประโยชน์ในที่ดินและรักษาพื้นที่ป่า รวมทั้งให้ภาคประชาชนและท้องถิ่น
เข้าร่วมเป็นคณะทำางาน หรือออกสำารวจพื้นที่ร่วมกัน
(๓) ภาครัฐควรเร่งจัดทำาแนวเขตให้มีความชัดเจน มีการบูรณาการร่วมกันระหว่าง
หน่วยงาน เพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหาแนวเขตที่ดินที่ทับซ้อนให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน รัฐควรแก้ไขปัญหา
แนวเขตให้เป็นปัจจุบัน ดำาเนินการอย่างจริงจังและต่อเนื่อง
(๔) ภาครัฐควรบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง ดำาเนินการตามกฎหมายไม่เน้นบุคคลใด
บุคคลหนึ่ง รวมทั้งร่วมกันแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องของทุกหน่วยงานให้มีความทันสมัยและเป็นปัจจุบัน
(๕) การแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างประชาชนกับที่ดินของรัฐต้องเร่งแก้ไขในระหว่าง
ที่รัฐบาลมีอำานาจเต็มภายในปี พ.ศ.๒๕๕๘ ควรเร่งจัดทำาแผนแม่บทในการกำาหนดเขตที่ดินของรัฐทุก
แปลง โดยตั้งคณะทำางานระดับจังหวัดให้เป็นผู้เสนอแนวทางและนำาเข้าสภานิติบัญญัติออกเป็นกฎหมาย
ในด้านการจัดทำาแนวเขต การมีส่วนร่วมของประชาชน และพื้นที่กรณีศึกษา สามารถวิเคราะห์
ได้ว่าการกำาหนดแนวเขตของพื้นที่สงวนหวงห้ามของรัฐได้ดำาเนินการตามนโยบายในการรักษาพื้นที่ของรัฐ
ไว้ เพื่อประโยชน์สาธารณะและรักษาสภาพแวดล้อม แต่ในการดำาเนินงานยังมีปัญหาที่ต้องแก้ไขให้บรรลุ
ไม่ให้กระทบกับสิทธิในการถือครองที่ดินของประชาชนที่อยู่ในพื้นที่แห่งนั้น ก่อนดำาเนินการประกาศใช้
เป็นกฎหมายบังคับ หรือต้องดำาเนินการหาทางแก้ไขเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบเสียก่อน เมื่อดำาเนินการ
ไปแล้วยังต้องดูแลรักษาพื้นที่เหล่านั้น เพื่อให้มีสภาพที่มั่นคงไม่เสียหายหรือเสื่อมสภาพไป
สามารถวิเคราะห์ถึงสภาพปัญหา แนวทางในการปฏิบัติของการมีส่วนร่วมของประชาชนในการ
กำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐได้ ๘ ประเด็น คือ
๑. การมีส่วนร่วมของประชาชน และความสัมพันธ์ของการมีส่วนร่วม ข้อมูลข่าวสาร และ
การกระจายอำานาจ พบว่า การมีส่วนร่วมของประชาชน ไม่มีการดำาเนินการอย่างต่อเนื่อง ไม่มีองค์กร
รับผิดชอบหลักที่มีหน้าที่ในการกำาหนดหลักเกณฑ์ ประชาชนและส่วนราชการยังไม่เห็นความสำาคัญ
ของการมีส่วนร่วม ขาดรูปแบบการมีส่วนร่วมที่แท้จริง โครงสร้างระบบราชการไม่เกื้อหนุนให้ประชาชน
สามารถเข้าไปมีส่วนร่วม รัฐมิได้ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมอย่างแท้จริง สำาหรับความสัมพันธ์กัน
204 การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
