Page 174 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 174
4.2.2 แนวทางหรือข้อเสนอแนะเพื่อให้ภาครัฐน�าไปปรับปรุงการด�าเนินงาน
ก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
การสำารวจความคิดเห็นต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
โดยใช้แบบสอบถามนั้น ประชาชนผู้ตอบแบบสอบถามได้ให้ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะเพื่อเป็นแนวทาง
ให้ภาครัฐนำาไปปรับปรุงการดำาเนินงานกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ สามารถสรุปประเด็นสำาคัญๆ ได้ดังนี้
(๑) ภาครัฐควรประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสาร ชี้แจง และสร้างความเข้าใจกับประชาชนและ
ท้องถิ่นให้มีความรู้ ความเข้าใจในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐก่อนที่จะประกาศเป็นเขตอุทยานแห่งชาติ
ควรเปิดเผยข้อมูลข่าวสารที่เป็นจริง ซึ่งในอดีตหน่วยงานของรัฐไม่ประชาสัมพันธ์ทำาความเข้าใจให้กับ
ประชาชนให้ทราบถึงข้อเท็จจริง และปัจจุบันชาวบ้านยังไม่เข้าใจเกี่ยวกับข้อกฎหมายของที่ดิน
(๒) ควรให้ประชาชนมีส่วนร่วมแสดงความคิดเห็น โดยให้ภาครัฐจัดตั้งกลไกการแก้ไข
ปัญหาที่ดินแนวเขตทุกระดับก่อนที่จะประกาศเป็นเขตอุทยานแห่งชาติ เพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการ
กำาหนดกฎเกณฑ์ในการใช้ประโยชน์ในที่ดินและรักษาพื้นที่ป่า รวมทั้งให้ภาคประชาชนและท้องถิ่นเข้า
ร่วมเป็นคณะทำางาน หรือออกสำารวจพื้นที่ร่วมกัน เพื่อให้พบเห็นข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องกับปัญหาที่กำาลัง
เกิดขึ้น แล้วนำาไปวิเคราะห์เพื่อหาทางออกให้ประชาชนกับรัฐอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข เมื่อทุกอย่าง
เสร็จสมบูรณ์ควรให้หน่วยงานท้องถิ่นดูแล ร่วมกับคณะทำางานในตำาบลนั้นๆ หรือร่วมกับภาครัฐ
(๓) ภาครัฐควรเร่งจัดทำาแนวเขตให้มีความชัดเจน มีการบูรณาการร่วมกันระหว่าง
หน่วยงาน เพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหาแนวเขตที่ดินที่ทับซ้อนให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน รัฐควรแก้ไขปัญหา
แนวเขตให้เป็นปัจจุบัน ดำาเนินการอย่างจริงจังและต่อเนื่อง เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาที่ดินทำากินให้แก่
ประชาชนให้สามารถทำากินได้ตามปกติ เหมือนช่วงเวลาก่อนที่จะมีประกาศเขตอุทยานแห่งชาติทับซ้อน
ที่ดินทำากินของประชาชน ควรมีความชัดเจนในการออกเอกสารสิทธิให้กับชาวบ้านอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น
หากให้เป็นพื้นที่ดำาเนินการปฏิรูปที่ดินก็ให้กำาหนดทั้งอำาเภอ และสำานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
เข้ามาดำาเนินการ เพื่อให้ประชาชนสามารถทำากินในพื้นที่ต่อไปได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย รวมทั้งให้ภาครัฐ
พิจารณาที่ดินเขตป่าไม้ที่เสื่อมสภาพเพื่อนำามาปฏิรูปที่ดินให้ประชาชนที่ไม่มีที่ดินทำากิน และแก้ไขปัญหา
แนวเขตป่าสงวนให้ตรงกับสภาพความเป็นจริงของชุมชน โดยให้ชาวบ้านที่อยู่ในพื้นที่มีส่วนร่วมในการ
ชี้แนวเขต และปลูกป่าเป็นแนวกันชนห้ามบุกรุกต่อไป ซึ่งหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบควรเร่งตรวจสอบ
ข้อเท็จจริง สำารวจว่าสิ่งใดควรให้ หรือสิ่งใดควรเก็บรักษาไว้ แต่ในบางพื้นที่ที่มีการพัฒนาไปมากแล้วนั้น
เช่น พื้นที่บริเวณอำาเภอวังนำ้าเขียวควรพัฒนาให้เป็นเมืองท่องเที่ยวเชิงเกษตรกรรมและ ร่วมดูแล และ
อนุรักษ์ให้มีความยั่งยืน หรือนำารูปแบบของโฉนดชุมชน พระราชบัญญัติป่าชุมชนมาปรับใช้กับพื้นที่
(๔) ภาครัฐควรบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง ดำาเนินการตามกฎหมายไม่เน้นบุคคลใด
บุคคลหนึ่งรวมทั้งร่วมกันแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องของทุกหน่วยงานให้มีความทันสมัยและเป็นปัจจุบัน
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ 173
