Page 60 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
P. 60
58 รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
วิเคราะห์ผลสะเทือนจากการขับเคลื่อนของขบวนการเกษตรและความมั่นคงอาหาร
๑. ในแง่การผลักดันนโยบาย สามารถผลักดันกรอบใหญ่ๆ ไว้ในแผนชาติ เช่น แผน
พัฒนาเศรษฐกิจฯ แผนยุทธศาสตร์อาหาร ฯลฯ แต่เป็นแผนที่ไม่มีการบังคับขับ
เคลื่อนให้เกิดผลเท่าใดนัก
๒. ขบวนการฯ สามารถสร้างบทบาทเชิงรุกในการตรวจสอบนโยบายที่กระทบต่อ
เกษตรและความมั่นคงอาหารได้ โดยสร้างประเด็นสาธารณะที่มีผลกระทบ
เชื่อมโยงระหว่างภาคชนบทและเมือง เช่น ปัญหาความไม่ปลอดภัยในอาหารจาก
กรณีนโยบายจำานำาข้าว การผลักดันยกเลิกสารเคมีกาจัดศัตรูพืชที่ร้ายแรง เป็นต้น
๓. แต่นโยบายทิศทางการเกษตรที่มุ่งเน้นผลิตส่งออก และปัญหาเศรษฐกิจของ
เกษตรกร ทำาให้การขยายตัวของเกษตรกรรมยั่งยืนแม้ก้าวหน้ามากขึ้น แต่ก็ยังมี
สัดส่วนที่น้อย
ประมวลประเด็นท้าทายบางประการของขบวนการฯ
v บทวิเคราะห์ปัญหาของขบวนการมองรัฐเป็นศูนย์กลางของปัญหา ไม่ไว้วางใจ
รัฐ ซึ่งแม้ถูกส่วนมาก แต่ละเลยการวิเคราะห์ปัญหาที่มาจากภาคส่วนอื่นๆ เช่น
ปัญหาการผลิต การบริโภค ของภาคเศรษฐกิจ และสังคม ทำาให้การพัฒนาข้อเสนอ
นโยบายยังขาดข้อเสนอต่อการบริหารจัดการภาคส่วนอื่นๆ
v บทวิเคราะห์ของขบวนการฯ ไม่ได้วิเคราะห์รัฐให้ซับซ้อนเพียงพอทั้งในเชิงอำานาจ
กลไกของรัฐที่ทำางานทั้งที่มองเห็นและมองไม่เห็น ทำาให้ไม่เห็นพลังเชิงบวกใน
บางส่วนของรัฐที่สามารถนามาสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างได้ (เปรียบเทียบ
กับขบวนการสุขภาพที่มองรัฐแบบแยกแยะ และมีการสานพลังภายในระบบและ
นอกระบบ)
v ข้อเสนอของขบวนการกลับเอารัฐเป็นศุนย์กลางของความหวัง คือ เสนอกฎหมาย
นโยบายระดับชาติ สภาวะลักลั่นดังกล่าวทำาให้การรุกคืบทางยุทธศาสตร์มีข้อจำากัด
เพราะเป็นข้อเสนอที่ไม่มีหวังในตัวเอง
v บทวิเคราะห์ของขบวนการอยู่ปัญหาของคนชายขอบ โดยเฉพาะชุมชนชนบท
บางส่วนที่ได้รับผลกระทบจากนโยบาย โครงการขนาดใหญ่ โดยนำาเสนอปัญหา
ดังกล่าวในมิติความเป็นธรรมของคนชายขอบ ขณะที่คนส่วนอื่นๆ เช่น คนเมือง
คนชนบทที่ไม่ได้เจอปัญหาขาดประสบการณ์ร่วม จึงไม่เข้าใจและไม่สนใจปัญหา
ดังกล่าวเท่าใดนัก แม้กระนั้นขบวนการฯ ก็ยังไม่สามารถเชื่อมโยงปัญหาคน
ชายขอบว่า เป็นปัญหาร่วมของสังคมให้ภาคส่วนอื่นๆ เข้าใจและยอมรับได้
