Page 65 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
P. 65
รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง 63
มีความหลากหลายในการเคลื่อนไหวจากการเกิดกลุ่มคนใหม่ๆ ทำาให้พื้นที่ทางสังคมและการเมือง
เปิดกว้างขึ้น แต่ข้อจำากัดคือ พลังในการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างระดับใหญ่ลดลง เพราะไม่สามารถ
รวมตัวจัดตั้งเป็นองค์กรการขับเคลื่อนที่สามารถระดมทรัพยากร ทุน เครือข่าย ที่มีอำานาจต่อรอง
เพียงพอ แต่กระนั้น การเกิดขึ้นขององค์กรอิสระใหม่ๆ และพื้นที่การเคลื่อนไหวที่มีความชอบธรรม
ทางกฎหมาย เช่น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย สมัชชาสุขภาพ
แห่งชาติ สมัชชาปฏิรูป ฯลฯ ก็มีส่วนช่วยอุดช่องว่างดังกล่าวได้ระดับหนึ่ง
บทเรียนของการการเกิดขึ้น เติบโต และตกต่ำาของขบวนการเคลื่อนไหวฐานทรัพยากรและอื่นๆ
ได้นำามาสู่การสรุปบทเรียนสำาคัญว่า การที่จะรื้อฟื้นพลังการเคลื่อนไหวของขบวนการสิทธิชุมชน
ฐานทรัพยากรทั้งในส่วนขององค์กรพัฒนาเอกชน องค์กรชาวบ้าน และภาคีสังคมต่างๆ ขึ้นมาใน
สถานการณ์ใหม่ ก็คือ การสร้างความเป็นสถาบัน (Institutionalization) ของขบวนการให้เกิดขึ้นมาให้ได้
การสร้างความเป็นสถาบันมีความหมายถึง
๑) การสร้างขีดความสามารถในการจัดการปัญหา และขับเคลื่อนทางการเมืองและ
สังคม ในเรื่องการสร้างขีดความสามารถนั้นมีหลายประการ ได้แก่ ความ
สามารถในการพึ่งตนเองด้านทรัพยากร การระดมทรัพยากร การสร้างความรู้
และกระบวนการเรียนรู้ การสร้างระบบการบริหารจัดการองค์กรและเครือข่าย
การสร้างบุคลากร ผู้นำา คนรุ่นใหม่ เป็นต้น โดยปัจจัยสำาคัญที่สุดของการพัฒนา
ขีดความสามารถอยู่ที่การสร้างความรู้และกระบวนการเรียนรู้ อันจะนำาไปสู่การ
กำาหนดยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนที่ก้าวหน้ายิ่งขึ้น
๒) การสร้างสภาวะความชอบธรรมของการเคลื่อนไหวทางสังคม ได้แก่ การสร้าง
การยอมรับและการสนับสนุนจากภาคสังคม โดยการผลักดันและยืนยันต่อสังคม
ถึงเป้าหมายการขับเคลื่อนว่าเป็นไปเพื่อประโยชน์สาธารณะ การสร้างความน่า
เชื่อถือของสังคมด้วยการเคลื่อนไหวที่โปร่งใส เปิดกว้าง มีส่วนร่วมจากประชาชน
การมีบทบาทที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมทั้งการติดตาม ตรวจสอบปัญหาที่จะเกิดขึ้น
ต่อสังคมจากนโยบายอย่างต่อเนื่อง การสร้างรูปธรรมทางเลือกที่ก้าวหน้าจนเป็น
ที่ยอมรับแก่สังคม
๓.๗ ข้อเสนอยุทธศาสตร์ต่อการสร้างความเป็นสถาบันทางสังคมของขบวนการฯ
เป้าหมายทางยุทธศาสตร์
v ผลักดันให้ทรัพยากรเป็นของสาธารณะ ประชาชนมีสิทธิใช้ประโยชน์ร่วมกัน ใช้ฐานคิด
๓ ประการอย่างเชื่อมโยง คือ ความเป็นธรรม ประสิทธิภาพ และความยั่งยืน ต่อการสร้าง
ระบบการจัดการทรัพยากรร่วมในระดับภูมินิเวศ
