Page 56 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
P. 56
54 รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
ผลสะเทือนการขับเคลื่อนของขบวนการด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม
ต่อการเสริมสร้างสถานะสิทธิชุมชน
การผลักดันนโยบาย
๑. การเคลื่อนไหวของขบวนการป่าชุมชนและฐานทรัพยากร และสิ่งแวดล้อม นำาไปสู่
การบรรจุหลักการสิทธิชุมชนต่อฐานทรัพายกรไว้ในรัฐธรรมนูญ ปี ๔๐ (ม.๔๖
๕๖ ๒๙๐) และ ๕๐ (ม.๖๕ ๖๖ ๒๙๐) ซึ่งเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์กฎหมาย
สมัยใหม่ของไทยที่ยอมรับสิทธิชุมชน
๒. ผลักดันให้มีระเบียบสานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยโฉนดชุมชน ๒๕๕๓, พระราช
กฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันการบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน) พ.ศ.
๒๕๕๔
๓. ร่วมกับนักวิชาการผลักดันให้มีพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพ
สิ่งแวดล้อม ๒๕๓๕ โดยเกิดเครื่องมือใหม่ คือ การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม
(EIA)
๔. พัฒนาระบบประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ (E-HIA) การกำาหนด
หลักเกณฑ์ประเภทโครงการรุนแรง และระเบียบสานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วย
องค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ตามรัฐธรรมนูญ ม. ๖๗
กลไกการขับเคลื่อนนโยบาย
๑. ใช้การเคลื่อนไหวสาธารณะ เช่น การสร้างรูปธรรมในพื้นที่ การต่อสู้ปกป้องฐาน
ทรัพยากรในพื้นที่ การผลิตความรู้เผยแพร่ การชุมนุมเรียกร้อง
๒. ใช้กรอบกฎหมายที่เปิด เช่น การเข้าชื่อเสนอร่างกฎหมายฉบับประชาชน
๓. ใช้กลไกทางกฎหมายเพื่อการตรวจสอบ เช่น การฟ้องร้องศาลปกครอง ในกรณี
มาบตาพุด
๔. เข้าไปส่วนหนึ่งในกลไกของรัฐ เช่น คณะศึกษายกร่างกฎหมายสิ่งแวดล้อม
๕. เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในกลไกอิสระ เช่น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย เป็นต้น
ผลสะเทือนทางสังคม
๑. ขบวนการป่าชุมชน สามารถผลักดันให้สังคมรับรู้ และบางส่วนยอมรับแนวคิด
เรื่อง “คนกับป่า” และ “ป่าชุมชน” ภาครัฐและสังคมบางส่วนตอบรับ เช่น เกิดภาค
วิชาวนศาสตร์ชุมชน ในคณะวนศาสตร์ เกิดมูลนิธิรางวัลลูกโลกสีเขียว สนับสนุน
โดย ปตท.
