Page 94 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

๘๐ | หน้ า

การชลประทานหลวง (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๑๘ บัญญัติให้คํานิยาม การชลประทาน หมายความว่า กิจการที่กรม

ชลประทานจัดทําขึ้นเพื่อให้ได้มาซึ่งน้ํา หรือเพื่อกัก เก็บ รักษา ควบคุม ส่งระบาย หรือแบ่งน้ําเพื่อเกษตรกรรม
การพลังงาน การสาธารณูปโภค หรือการอุตสาหกรรมและหมายความรวมถึงการป้องกันความเสียหายอันเกิดจาก

น้ํากับรวมถึงการคมนาคมทางน้ํา ซึ่งอยู่ในเขตชลประทานด้วย และข้อ ๑(๑) แห่งกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการ
กรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พ.ศ.๒๕๔๕ กําหนดให้ผู้ถูกฟ้องคดีมีอํานาจหน้าที่ดําเนินการจัดให้

ได้มาซึ่งน้ํา หรือกัก เก็บ รักษา ควบคุม ส่ง ระบายหรือแบ่งน้ําเพื่อเกษตรกรรม การพลังงาน การสาธารณูปโภค
หรือการอุตสาหกรรม และมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิด ที่เจ้าหน้าที่ของตนได้

กระทําในการปฏิบัติหน้าที่ในกรณีนี้ผู้เสียหายอาจฟ้องหน่วยงานของรัฐดังกล่าวโดยตรง แต่จะฟ้องเจ้าหน้าที่ไม่ได้

ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า การดําเนินการขุดลอกลําน้ําพะเนียงเป็นไปตามโครงการพัฒนาลุ่มน้ําพะเนียงของจังหวัด
หนองบัวลําภูตามแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาแหล่งน้ําและการจัดการน้ําด้านการป้องกันและบรรเทาอุทกภัย

บริเวณรอบลําน้ําพะเนียง ตั้งแต่อําเภอเมืองหนองบัวลําภูถึงอําเภอศรีบุญเรือง โดยได้รับความเห็นชอบจาก

คณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๗ ตุลาคม ๒๕๔๖ งบประมาณ ๒๑๓ ล้านบาท ต่อมาผู้ว่าราชการจังหวัดหนองบัวลําภูซึ่ง
ได้รับมอบอํานาจจากอธิบดีของผู้ถูกฟ้องคดีได้ดําเนินการจัดจ้างโดยวิธีการประกวดราคาจ้างเหมา ที่เกี่ยวกับคดีนี้

คือ ช่วงที่ ๒/๑ (ระยะ ๒) กม. ๒๑+๑๙๐ ถึง กม.๒๕+๘๐๐ เอกชนผู้รับจ้าง คือ ห้างหุ้นส่วน จํากัด ฉัตรชัย
พาณิชย์กาฬสินธุ์ ตามสัญญาจ้างเลขที่ สชป.๕ / นภ.(จ)๐๒/๒๕๔๙ ลงวันที่ ๙ มีนาคม ๒๕๔๙ ปรากฏว่าในการ

ดําเนินการของเอกชนผู้รับจ้างได้ทําการขุดลอกลําน้ําพะเนียงรุกล้ําที่ดินของผู้ฟ้องคดี และได้นําดินที่เกิดจากการ
ขุดลอกมาถมบนที่ดินของผู้ฟ้องคดีทําเป็นถนนเลียบริมลําน้ําพะเนียงด้วย แม้ก่อนจะมีการดําเนินการตามโครงการ

ดังกล่าว รองผู้ว่าราชการจังหวัดหนองบัวลําภู (นายอารยะ จิตรบรรจง) หัวหน้าโครงการชลประทานหนองบัวลําภู

กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ได้ร่วมกันออกประชุมชี้แจงให้เจ้าของที่ดินที่อยู่ติดลําน้ําพะเนียงให้ได้ทราบรายละเอียดความ
เป็นมาของโครงการ ผลกระทบและประโยชน์ที่ประชาชนจะได้รับ และขอความร่วมมือให้เจ้าของที่ดินช่วยกัน

เสียสละที่ดินบางส่วนเพื่อให้โครงการสามารถดําเนินการได้ เพราะทางราชการไม่มีงบประมาณค่าทดแทนที่ดินและ

สิ่งปลูกสร้างแต่โดยที่ มาตรา ๑๑ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติการชลประทานหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕ ซึ่ง
แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการชลประทานหลวง (ฉบับที่ ๕) พ.ศ.๒๕๓๐ บัญญัติว่าเมื่อมีความจําเป็นที่

จะต้องได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์เพื่อประโยชน์แก่การชลประทาน ถ้ามิได้ตกลงในเรื่องการโอนไว้เป็นอย่างอื่น ให้
ดําเนินการเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เมื่อพิเคราะห์ถึงบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่ง

ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ ซึ่งได้บังคับในขณะที่มีเหตุแห่งการฟ้องคดี มาตรา ๒๖ บัญญัติว่า การใช้
อํานาจใดองค์กรของรัฐทุกองค์กรต้องคํานึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ และเสรีภาพตามบทบัญญัติแห่ง

รัฐธรรมนูญนี้ และมาตรา ๔๘ วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า สิทธิของบุคคลในทรัพย์สินย่อมได้รับการคุ้มครอง ขอบเขต

แห่งสิทธิและจํากัดสิทธิเช่นว่านี้ ย่อมเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ เมื่อผู้ถูกฟ้องคดีไม่มีการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์
ตามกฎหมายที่กล่าวข้างต้น แต่อ้างว่าผู้ฟ้องคดีได้ให้ความยินยอมเป็นหนังสือให้ผู้ถูกฟ้องคดีพัฒนาแหล่งน้ําในเขต

จังหวัดหนองบัวลําภูด้วยความสมัครใจโดยเจตนาที่จะสละที่ดินให้แก่ราชการเป็นที่สาธารณะนั้น เห็นว่า หนังสือ

ดังกล่าวผู้ฟ้องคดีได้ระบุไว้แต่เพียงว่ายินยอมให้ทางราชการ รื้อถอน ตัดโค่นหรือใช้ที่ดินที่ว่างเปล่าเป็นที่ทิ้งดิน
เพื่อการพัฒนาแหล่งน้ําซึ่งอยู่ติดกับที่ดินที่ผู้ฟ้องคดีถือครองอยู่โดยไม่ขอเรียกร้องค่าชดเชยใดๆ เท่านั้น มิได้มี

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”