Page 46 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
P. 46
๓๒ | หน้ า
กฏหมายที่กําหนดขึ้นไม่สามารถแก้ปัญหาทางชุมชน หรือสังคมได้อย่างชัดเจน เช่น วิถีการดําเนิน
ชีวิต อีกทั้งต้องใช้เวลานานในการดําเนินการ
ความล่าช้า ไม่โปร่งใสและความซับซ้อนในกระบวนการทางกฏหมายไม่เป็นที่ยอมรับระหว่างกลุ่มที่
มีความขัดแย้งกัน
ความขัดแย้งกลุ่มพื้นที่หรือประเทศที่มีปริมาณทรัพยากรน้ํามาก
ปัญหาความขัดแย้งไม่ใช่ว่าจะเกิดกับเฉพาะกับพื้นที่หรือประเทศที่มีการแย่งชิงทรัพยากรน้ําหรือ
พื้นที่มีทรัพยากรน้ําน้อยแต่อาจเกิดขึ้นกับพื้นที่มีทรัพยากรไม่จํากัด ตัวอย่างเช่น ประเทศอิหร่าน ปัญหาความ
ขัดแย้งเกิดขึ้นมาก ในกรณีที่มีการผันน้ําปริมาณมากจากบริเวณที่มีทรัพยากรน้ํามากไปสู่พื้นที่มีน้ําน้อยที่ห่างไกล
ออกไป โดยที่ปัญหามักจะมีสาเหตุมาจากปัจจัยการพัฒาทางเศรษฐกิจ-สังคม แต่ขณะเดียวกันปัจจัยทางการเมือง
และการหาผลประโยชน์จากทรัพยากรน้ําจากบางภาคส่วนกลับเป็นตัวสร้างปัญหา
แนวทางและข้อเสนอแนะจากการศึกษา (Recommendations)
น้ํามีความจําเป็นขั้นพื้นฐานในการดํารงชีวิต รักษาความสมดุลของธรรมชาติ สนับสนุนการดําเนิน
กิจกรรมทางการเกษตร อุตสาหกรรม และกิจกรรมอื่นของมนุษย์ ในหลายประเทศความท้าทายในการบริหาร
จัดการทรัพยากรน้ําและความขัดแย้ง โดยทั่วไปแล้วความขัดแย้งมักจะเป็นเรื่องของการขาดแคลนน้ํา (Water
scarcity) ทั้งในรูปแบบของคุณภาพและปริมาณน้ําที่ต้องการบริโภค โดยที่หลายประเทศมีการบริหารจัดการ
ทรัพยากรน้ําที่ไม่เหมาะสม หรืออย่างไม่ยั่งยืน (unsustainable) ซึ่งนําไปสู่ปัญหาเรื่องความขัดแย้งทั้งในระยะสั้น
และระยะยาวในที่สุด ปัญหาความขัดแย้งที่มักเกิดขึ้นบ่อยครั้งในหลายประเทศมักเป็นเรื่องของการขยายตัวของ
ความต้องการบริโภคน้ําในปริมาณที่มากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งมาจากปัจจัยต่างๆ เช่น อัตราการเกิดของประชากร
การปรับตัวทางมาตรฐานการใช้ชีวิตของสังคม การขยายตัวของชุมชน (Urban areas) ในขณะที่บางประเทศความ
ขัดแย้งขึ้นกับปัจจัยทางของฤดูกาลของแต่ละท้องถิ่นและสภาพพื้นที่ของการใช้น้ํา หรืออาจเป็นสาเหตุเนื่องจาก
ผลกระทบของภาวะโลกร้อนซึ่งนําไปสู่ความแห้งแล้งในพื้นที่ที่ต้องมีการบริหารจัดการ หรือไม่ก็เรื่องของ
ประสิทธิภาพการบริหารจัดการที่ไม่เหมาะสมของแต่ละภาคส่วน (Sectors) ความขัดแย้งอาจมีสาเหตุมาจากการ
แย่งชิงน้ําระหว่างภาคส่วนของสังคม เช่น ภาคการเกษตรและอุตสาหกรรม โดยที่ภาคเกษตรเป็นปัญหาความ
ต้องการบริโภคน้ําในปริมาณมาก ในขณะที่ความขัดแย้งจากปัญหาน้ําในภาคอุตสาหกรรม เป็นเรื่องมลภาวะจาก
ภาคอุตสาหกรรมหรือการบริหารจัดการเรื่องมลภาวะจากภาคอุตสาหกรรม
องค์กรที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการน้ําหรือบริหารจัดการความขัดแย้งไม่ว่าจะเป็นการก่อตั้ง
ขึ้นมาอย่างเป็นทางการหรือไม่เป็นทางการ องค์กรที่จัดตั้งเป็นทางการควรต้องมีการสร้างความรู้หรือประสบการณ์
ในการแก้ปัญหาที่ต้องสอดคล้องกับการพัฒนาอย่างยั่งยืนของแต่ละพื้นที่
การเพิ่มกระบวนการแก้ปัญหาด้วยกระบวนการแบบมีส่วนร่วมในการวางแผน การจัดการและการ
ลดความขัดแย้งการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา กระบวนการแก้ปัญหาแบบมีส่วนร่วม จะเป็นแนวทางสําคัญที่
รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”
