Page 50 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
P. 50
๓๖ | หน้ า
จากตารางข้างต้นอาจสรุปได้ว่า เราสามารถลดความขัดแย้งการบริหารจัดการน้ํา อาจสามารถ
บริหารจัดการได้ดังนี้
๑) เสริมสร้างศักยภาพหน่วยงานที่รับผิดชอบการลดความขัดแย้งการบริการจัดการน้ํา
๒) การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมที่ครอบคลุมในเรื่องของ การวางแผนระบบนิเวศน์ ทรัพยากรน้ํา
การบริหารจัดการอัตถประโยชน์การใช้น้ําของภาคส่วนต่างๆ เช่นการเกษตร อุตสาหกรรม
๓) ทบทวน ปรับปรุง กระบวนการทางกฎหมายอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดความขัดแย้งในการบริหาร
จัดการเพื่อให้สามารถตอบสนองในเรื่องของพลวัตรทางสังคมและสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป
๔) ลดขั้นตอนระบบกฏหมาย ขั้นตอนการดําเนินการทางกฏหมาย
๕) การคํานวณค่าบริการอัตถประโยชน์ (Utility) จากการใช้น้ํา ควรต้องอยู่บนพื้นฐานของปริมาณ
การใช้จริงไม่ใช่กําหนดเป็นหน่วยมาตรฐานที่เท่ากันในทุกภาคส่วน
๖) จัดทํากระบวนการฝึกอบรม เสริมสร้างศักยภาพบุคคลากรหน่วยงานที่รับผิดชอบ อีกทั้งสร้าง
ความตระหนักในเรื่องของความขัดแย้งเรื่องน้ําสามารถบริหารจัดการได้
สรุป
ความขัดแย้งเรื่องทรัพยากรธรรมชาติทุกชนิดในสังคมไทย เป็นความขัดแย้งที่เกี่ยวข้องกับ
การบริหารจัดการ (Managerail Approach) เนื่องจากทรัพยากรน้ําเป็นทรัพยากรที่ทุกคนมีสิทธิ์เข้าถึงและใช้
ประโยชน์ได้โดยไม่จํากัด ประกอบกับ ความต้องการใช้น้ํามีเพิ่มมากขึ้น ทําให้เกิดปรากฏการณ์ความขัดแย้ง
ระหว่างผู้ใช้น้ําภาคต่าง ๆ นอกจากนั้น อํานาจในการจัดการต่าง ๆ ที่ผ่านมาให้อํานาจกับหน่วยงานภาครัฐในการ
ตัดสินใจเป็นระบบการจัดการที่รวมศูนย์และมาจากเบื้องบนเท่านั้น (Top-down Approach) รวมทั้งโครงการ
ต่าง ๆ ของภาครัฐขาดการศึกษาอย่างละเอียดรอบคอบ ถึงความต้องการที่แท้จริง ความสอดคล้องกับระบบนิเวศน์
ลุ่มน้ํา รูปแบบการใช้ประโยชน์ วิถีชีวิตของชุมชน หลายโครงการจึงเป็นการแก้ปัญหาหนึ่งแต่สร้างปัญหาใหม่ขึ้นมา
ที่สร้างความเดือดร้อนกับชุมชน
สาเหตุของปัญหาความขัดแย้งที่สําคัญ คือ ความเข้าใจที่แตกต่าง ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับ
ระบบนิเวศน์ และเรื่องสิทธิชุมชนในการบริหารจัดการและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ที่มีระบบ
การจัดการตามจารีต ประเพณีวัฒนธรรม การจัดการจากส่วนกลางและการขยายตัวของระบบเศรษฐกิจแบบตลาด
ที่เข้าไปคุกคามระบบดั้งเดิม จนทําลายเสถียรภาพของระบบสิทธิชุมชนในทรัพยากรส่วนรวม และทําลายค่านิยม
ในการเคารพ นอบน้อมต่อทรัพยากรธรรมชาติ ที่เป็นวิถีของการใช้ทรัพยากรที่ยั่งยืน
ปัจจุบันแนวคิด ในการจัดการทรัพยากรน้ําที่ยั่งยืน ได้รับการยอมรับทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย
นําไปสู่การปฏิรูประบบการจัดการทรัพยากรน้ําทั้งระบบ ที่ให้ความสําคัญกับการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
มากขึ้น แต่เนื่องจากเป็นเรื่องใหม่ที่แตกต่างจากระบบเดิมอย่างสิ้นเชิง ซึ่งต้องการเปลี่ยนแปลงอย่างถึงรากถึงโคน
รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”
