Page 320 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
P. 320
๑๘๔ | - ผ
กรณีที่ผู้ฟ้องคดีกล่าวอ้างว่า ผู้ถูกฟ้องคดีกําหนดเงินค่าทดแทนให้แก่ ผู้ฟ้องคดีโดยไม่คํานึงถึงสภาพและทําเลที่ตั้งที่ดิน
ตามมาตรา ๒๑ วรรคหนึ่ง (๔) แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วย การเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. ๒๕๓๐ เห็นว่าข้อเท็จจริงใน
สํานวนคดีรับฟังได้ว่า ผู้ถูกฟ้องคดีจัดทําโครงการก่อสร้างระบบส่งน้ําและระบบระบายน้ําโครงการฝายคลองท่าทน เพื่อ
ประโยชน์ในการเกษตรกรรมและบรรเทาอุทกภัยมีที่ดินของราษฎรถูกเขตชลประทานจํานวน ๓,๔๔๒ แปลง เนื้อที่
๓,๘๙๔ ไร่ ๒ งาน ๒๐.๖ ตารางวา ผู้ถูกฟ้องคดีใช้วิธีการเจรจาปรองดองจัดซื้อที่ดินที่ถูกเขตชลประทาน โดยจัดซื้อตาม
ราคาที่คณะกรรมการจัดซื้อฯ ได้กําหนดไว้ในคราวประชุม เมื่อวันที่ ๙ มีนาคม ๒๕๔๒ และวันที่ ๓ พฤษภาคม ๒๕๔๔
และเมื่อพิจารณาหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการจัดซื้อฯ กําหนดราคาค่าทดแทนแล้ว พบว่า คณะกรรมการจัดซื้อฯ ได้
กําหนดราคาซื้อขาย โดยคํานึงถึงหลักเกณฑ์ตามที่กําหนดไว้ในมาตรา ๒๑ วรรคหนึ่ง (๑) - (๕) แห่งพระราชบัญญัติว่า
ด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. ๒๕๓๐ กล่าวคือ (๑) ที่ดินที่ถูกเขตชลประทานไม่ปรากฏหลักฐานการซื้อขายที่ดินที่
น่าเชื่อถือได้ ว่าเป็นราคาซื้อขายที่ดินกันตามปกติ มีแต่คําบอกเล่าด้วยวาจา ส่วนสัญญาซื้อขายที่ดินซึ่งจดทะเบียนสิทธิ์
และนิติกรรมต่อเจ้าพนักงานที่ดินฯ ก็เป็นราคาซื้อขายตามราคาประเมินทุนทรัพย์ฯ (๒) ราคาอสังหาริมทรัพย์ที่มีการตี
ราคาไว้ เพื่อประโยชน์ในการเสียภาษีบํารุงท้องที่มีราคาต่ํามาก (๓) สภาพและที่ตั้งของอสังหาริมทรัพย์ส่วนใหญ่เป็นที่
สวน ที่นา (๔) วัตถุประสงค์ของการเวนคืนเพื่อการชลประทานมิใช่เพื่อการพาณิชย์จึงไม่มีเหตุที่จะนํามาปรับเพิ่มราคาค่า
ทดแทนให้สูงขึ้น (๕) ราคาประเมินทุนทรัพย์ฯ ปี พ.ศ. ๒๕๓๙ - ๒๕๔๒ ในท้องที่ตําบลเทพราช เป็นราคาที่เหมาะสม
แล้ว ส่วนราคาประเมินทุนทรัพย์ฯ ในท้องที่ตําบลทุ่งปรัง ตําบลเสาเภา ตําบลฉลอง ตําบลเปลี่ยน มีราคาต่ํามาก
คณะกรรมการจัดซื้อฯ จึงกําหนดให้ใช้ราคาประเมินทุนทรัพย์ฯ ในอัตราร้อยละ ๘๐ ของราคาประเมินทุนทรัพย์ฯ ใน
หน่วยที่ดินที่มีราคาต่ําสุดในท้องที่ตําบลเทพราช มาใช้เป็นฐานในการกําหนดราคาค่าทดแทนในท้องที่ตําบลทุ่งปรัง…ฯ...
ซึ่งจากหลักเกณฑ์การกําหนดราคาซื้อขายดังกล่าว ผู้ถูกฟ้องคดีสามารถตกลงซื้อขายที่ดินกับราษฎรเจ้าของ
อสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเขตชลประทานได้จํานวน ๓,๑๕๖ ราย เนื้อที่ ๓,๖๔๖ ไร่ ๑ งาน ๔๑.๑ ตารางวา คิดเป็นร้อยละ
๙๑.๗ ของที่ดินที่ถูกเขตชลประทานทั้งหมด แต่เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ จํานวน ๒๘๒ แปลง ไม่ยินยอมซื้อขายกับผู้ถูก
ฟ้องคดี รัฐบาลจึงได้ตราพระราชกฤษฎีกา กําหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนฯ พ.ศ. ๒๕๔๖ รัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มีคําสั่ง ที่ ๔๕๙/๒๕๔๖ ลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๔๖ แต่งตั้งคณะกรรมการกําหนดราคา
เบื้องต้นของอสังหาริมทรัพย์ที่ต้องเวนคืน คณะกรรมการกําหนดราคาเบื้องต้นฯ ได้ประชุมครั้งที่ ๑/๒๕๔๗ เมื่อวันที่ ๒๓
มีนาคม ๒๕๔๗ เพื่อกําหนดหลักเกณฑ์การจ่ายเงินค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนแล้ว เห็นว่า เพื่อความเป็น
ธรรมกับเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ที่ยอมรับราคาค่าทดแทนตามที่คณะกรรมการจัดซื้อฯ ได้กําหนดไว้ จึงมีมติให้กําหนดเงิน
ค่าทดแทนตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการจัดซื้อฯ กําหนด แต่เนื่องจากบัญชีราคาประเมินทุนทรัพย์ฯ ปี พ.ศ. ๒๕๓๙ –
๒๕๔๒ ได้ปรับเปลี่ยนไปแล้ว จึงให้ใช้บัญชีราคาประเมินทุนทรัพย์ฯ ปี พ.ศ.๒๕๔๗ – ๒๕๕๐ แทน สําหรับที่ดินของผู้
ฟ้องคดีตาม น.ส. ๓ เลขที่ ๕๙ มีเนื้อที่ ๑๕ ไร่ ถูกเวนคืนเนื้อที่ ๒ ไร่ ๒ งาน ๕๙ ตารางวา ตั้งอยู่ถัดจากที่ดินตาม น.ส. ๓
เลขที่ ๑๔๙ ของ นางกุศล วรรณเกื้อ จึงเป็นที่ดินที่ไม่ได้อยู่ติดถนนซอยทางสาธารณประโยชน์ในระยะ ๑๐๐ เมตร
เป็นที่ดินโซน ๐๒ บล็อก เอ หน่วยที่ ๑๐ มีราคาประเมินทุนทรัพย์ฯ ไร่ละ ๕๐,๐๐๐ บาท แต่คณะกรรมการกําหนดราคา
เบื้องต้นฯ กําหนดให้ที่ดินโซน ๐๒ บล็อก หน่วยที่ ๑๐ เป็นที่ดินหน่วยที่ ๙ ตามบัญชีราคาค่าทดแทนฯ โดยแบ่งเป็นหน่วย
รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”

