Page 296 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

๑๖๐ | - ผ

ไม่สามารถทําทางน้ําให้ไหลเข้าที่นาได้ ลักษณะของลําน้ําพะเนียง เมื่อดําเนินการแล้วเสร็จก็เป็นไปเพื่อประโยชน์ของ

ประชาชนในตัวเมืองที่ไม่มีความจําเป็นต้องพึ่งพิงลําน้ํา หากแต่ได้รับประโยชน์เมื่อฤดูฝนจะได้มีทางระบายน้ําที่กว้างใหญ่
ขึ้นรองรับน้ําจากเมืองได้มากขึ้น การที่ผู้ถูกฟ้องคดีอ้างว่าได้มีการให้ความยินยอมดําเนินการตามโครงการ จึงเป็นการให้

ความยินยอมโดยที่ไม่ได้รับทราบถึงข้อเท็จจริงที่ควรรู้ เป็นการยินยอมโดยไม่ทราบเลยว่า ตนเองจะเกิดความเสียหาย

อย่างไร เป็นการฉวยโอกาสกับผู้ที่ไม่ทราบถึงความจริงที่จะเกิดขึ้น การยินยอมดังกล่าว จึงไม่อาจนําเอามากล่าวอ้างเพื่อ

การที่จะไม่ต้องรับผิดชอบความเสียหายที่เกิดขึ้นได้ ผู้ฟ้องคดีมีอาชีพทํานา ที่ดินเป็นสิ่งที่มีคุณค่าทั้งทางจิตใจ และเป็น

มรดกตกทอดสืบกันมาด้วยความยากลําบากของบรรพบุรุษ ปู่ ยา ตา ยาย เป็นที่ดินที่ใช้ปลูกข้าว เพื่อการดํารงชีวิตและ

หารายได้ เมื่อที่ดินมีความสําคัญและเป็นทรัพย์สินอย่างเดียวของผู้ฟ้องคดี เป็นไปไม่ได้ที่ผู้ฟ้องคดีจะยินยอม ให้ผู้ถูก

ฟ้องคดีขุดที่ดินของตนไปโดยไม่คิดค่าชดเชยใด ๆ ทั้งที่รู้ว่าจะเสียที่ดินไป การที่ผู้ถูกฟ้องคดีอ้างว่าผู้ฟ้องคดีไม่ได้รับความ
เสียหาย เนื่องจากการทิ้งดินเป็นไปตามคําขอของผู้ฟ้องคดีนั้น ผู้ฟ้องคดีไม่ได้ขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีนําดินมาทิ้งแต่อย่างใด

และภายหลังจากผู้ถูกฟ้องคดีได้ทําการขุดลอก และนําดินทิ้งในที่ดินของผู้ถูกฟ้องคดีนั้น ผู้ถูกฟ้องคดีไม่ได้ดําเนินการเกลี่ย

แต่งดินให้เรียบร้อย เป็นเหตุให้ผู้ฟ้องคดีไม่สามารถทํานาได้ ซึ่งผู้ฟ้องคดีต้องดิ้นรนและเสียค่าใช้จ่ายในการเกลี่ยแต่งดิน

เอง ส่วนที่ผู้ถูกฟ้องคดีอ้างว่าผู้ฟ้องคดีจะมีผลผลิตมากขึ้นนั้น ไม่เป็นความจริง เนื่องจากผู้ฟ้องคดีเสียที่นา และเสีย

ค่าใช้จ่ายในการสูบน้ําทําการเกษตรมากขึ้น อีกทั้งยังมีปัญหาน้ําท่วมขังที่นา ทําให้ต้นข้าวเสียหาย เป็นไปไม่ได้ที่ผู้ฟ้อง
คดีจะมีรายได้เพิ่มขึ้น แต่กลับรายได้น้อยลงและได้รับความเดือดร้อนมากขึ้น

การที่ผู้ถูกฟ้องคดีดําเนินการขุดลอก ขยายลําน้ําพะเนียง และทําถนนเลียบลําน้ําพะเนียงซึ่งจําเป็นต้อง

ใช้ประโยชน์ในที่ดินของราษฎรที่อยู่ติดกับลําน้ําพะเนียง ย่อมต้องทราบว่า จะต้องดําเนินการในลักษณะของการเวนคืน

ที่ดิน เว้นแต่ราษฎรเจ้าของที่ดินยินยอมให้ดําเนินการด้วยการเสียสละที่ดินให้โครงการ จึงไม่ต้องเวนคืนที่ดิน แต่กรณี

ข้างต้นการยินยอมของผู้ฟ้องคดี หรือญาติเป็นการให้ความยินยอมโดยขาดความรู้ความเข้าใจถึงวิธีการขุดลอกขยายและ
ทําถนนเลียบลําน้ํา จึงไม่อาจจะถือว่าเป็นการให้ความยินยอมโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อมิได้มีการให้ความยินยอม ผู้ถูก

ฟ้องคดี จึงต้องดําเนินการตามหลักแห่งรัฐธรรมนูญข้างต้น ประกอบพระราชบัญญัติ ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์

และตามกฎหมายอื่นที่กําหนดให้ดําเนินการ แต่ผู้ถูกฟ้องคดีมิได้ดําเนินการตามกฎหมาย การกระทําของผู้ถูกฟ้องคดีเป็น

การละเมิดต่อสิทธิ์ของผู้ฟ้องคดี และที่ผู้ถูกฟ้องคดีอ้างว่า โครงการขุดลอกลําน้ําพะเนียงเป็นการดําเนินการโครงการตาม

มติคณะรัฐมนตรีในระยะเร่งด่วน มีการตั้งคณะกรรมการบริหารพัฒนาลําน้ําพะเนียง โดยได้ทําความเข้าใจกับราษฎรว่า

ให้ยอมเสียสละที่ดินเพื่อการพัฒนาแหล่งน้ํา ตามหนังสือยินยอมต่อทางราชการ แม้การดําเนินการจะมีผลกระทบต่อผู้

ฟ้องคดีบ้าง แต่ไม่ได้รุกล้ําเข้าไปในที่ดินของผู้ฟ้องคดี เนื่องจากลําน้ําพะเนียงมีชายตลิ่ง จึงไม่ต้องรับผิดชดใช้เงินแก่ผู้
ฟ้องคดี

ลําน้ําพะเนียงตามธรรมชาติมีความคดเคี้ยว มีต้นไม้ พืชพรรณ สุมนไพร ที่มีคุณประโยชน์ทั้งต่อ

ระบบนิเวศน์ และชาวบ้านได้หากิน ความคดเคี้ยวของลําน้ําพะเนียง และความอุดมสมบูรณ์ของพันธุ์ไม้ตลอดแนวลําน้ํา

พะเนียง จะช่วยชะลอการไหลของน้ํา และยึดตลิ่งไว้ไม่ให้พังทลาย น้ําที่ไหลเอ่อล้นตลิ่งจะไหลกระจายไปในพื้นที่บริเวณ

กว้าง และไหลกลับลงลําน้ําพะเนียงในเวลาไม่นาน ซึ่งเป็นสภาพตามธรรมชาติของพื้นที่ลุ่มน้ํา ไม่ก่อความเสียหายแก่ไร่

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการการบริการจัดการทรัพยากรน้ํา”