Page 101 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

หน้ า | ๘๗

พิเคราะห์แล้วเห็นว่า มาตรา ๔๙ วรรคหนึ่ง และวรรคสอง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร

ไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ (ที่ใช้บังคับขณะนั้น) บัญญัติว่าการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์กระทํามิได้ เว้นแต่โดยอาศัย
อํานาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะ และต้องชดใช้ค่าทดแทนที่เป็นธรรมภายในเวลาอันสมควรแก่เจ้าของ

ตลอดจนผู้ทรงสิทธิบรรดาที่ได้รับความเสียหายในการเวนคืนนั้น และต้องกําหนดให้อย่างเป็นธรรมโดยคํานึงถึง

ราคาที่ได้รับความเสียหายในการเวนคืนนั้น และต้องกําหนดให้อย่างเป็นธรรมโดยคํานึงถึงราคาที่ซื้อขายกัน
ตามปกติ การได้มา สภาพ และที่ตั้งของอสังหาริมทรัพย์และพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์

พ.ศ. ๒๕๓๐ มาตรา ๒๑ วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า เงินค่าทดแทนที่ให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนการเวนคืน
อสังหาริมทรัพย์นั้น ถ้ามิได้บัญญัติไว้เป็นพิเศษในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ฉบับใดโดยเฉพาะแล้วให้

กําหนดโดยคํานึงถึง (๑) ราคาที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาดของอสังหาริมทรัพย์ที่จะต้องเวนคืนตามที่เป็นอยู่
ในวันใช้บังคับพระราชกฤษฎีกาที่ออกตามมาตรา ๖ (๒) ราคาของอสังหาริมทรัพย์ที่มีการตีราคาไว้เพื่อประโยชน์

แก่การเสียภาษีบํารุงท้องที่ (๓) ราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติ

กรรม (๔) สภาพและที่ตั้งของอสังหาริมทรัพย์นั้น และ (๕) เหตุและวัตถุประสงค์ของการเวนคืน ทั้งนี้ เพื่อให้เกิด
ความเป็นธรรมแก่ผู้ถูกเวนคืนและสังคม ดังนั้น ในการกําหนดเงินค่าทดแทนในคดีนี้จึงต้องนําหลักเกณฑ์ตามที่

กฎหมายกําหนดไว้ดังกล่าวข้างต้นมาพิจารณาประกอบกัน

สําหรับคดีนี้ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า คณะกรรมการกําหนดราคาเบื้องต้นได้ประชุมกําหนด
หลักเกณฑ์ค่าทดแทนในการประชุมครั้งที่ ๑/๒๕๔๗ เมื่อวันที่ ๒๓ มีนาคม ๒๕๔๗ และได้มีมติกําหนดค่าทดแทน

ต้นไม้ตามบัญชีรายละเอียดค่าทดแทนต้นไม้และไม้ผล ที่ถูกเขตชลประทานโครงการฝายคลองท่าทน ซึ่งเป็นค่า
ทดแทนที่คณะกรรมการจัดซื้อและกําหนดค่าทดแทนทรัพย์สินเพื่อการชลประทาน พิจารณากําหนดไว้เมื่อวันที่

๙ มีนาคม ๒๕๔๒ และวันที่ ๓ พฤษภาคม ๒๕๔๔ จากข้อเท็จจริงดังกล่าวเห็นได้ว่า คณะกรรมการกําหนดราคา

เบื้องต้น ได้นําบัญชีรายละเอียดค่าทดแทนต้นไม้และไม้ผลที่ถูกเขตชลประทานโครงการฝายคลองท่าทน ที่
คณะกรรมการจัดซื้อและกําหนดค่าทดแทนทรัพย์สินเพื่อการชลประทานกําหนดไว้ เมื่อวันที่ ๙ มีนาคม ๒๕๔๒

และวันที่ ๓ พฤษภาคม ๒๕๔๔ มากําหนดค่าทดแทนต้นไม้ให้กับผู้ฟ้องคดีในครั้งนี้ ซึ่งบัญชีดังกล่าวเป็นบัญชีที่ได้

จัดทําไว้ก่อนที่คณะกรรมการกําหนดราคาเบื้องต้นจะประชุมกําหนดหลักเกณฑ์ในการจ่ายค่าทดแทนให้แก่ผู้ถูก
เวนคืนถึงสามปี ข้อมูลที่เกี่ยวกับค่าพันธุ์ ค่าปลูก ค่าปุ๋ย ค่าดูแลรักษา ที่นํามาใช้ในการพิจารณากําหนดค่าทดแทน

ต้นไม้ในขณะนั้น ย่อมต้องมีราคาแตกต่างกับราคาในขณะที่คณะกรรมการกําหนดราคาเบื้องต้นได้ประชุมกําหนด
หลักเกณฑ์ในการจ่ายค่าทดแทน ดังนั้น การที่คณะกรรมการกําหนดราคาเบื้องต้นนําบัญชีค่าทดแทนต้นไม้และไม้

ผลที่กําหนดไว้ เมื่อวันที่ ๙ มีนาคม ๒๕๔๒ และวันที่ ๓ พฤษภาคม ๒๕๔๔ มากําหนดเป็นค่าทดแทนต้นไม้ให้แก่ผู้
ฟ้องคดีในปี พ.ศ. ๒๕๔๒ ถือเป็นการกําหนดค่าทดแทนโดยไม่ได้คํานึงหลักเกณฑ์ตามมาตรา ๒๑ วรรคหนึ่ง (๑)

แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. ๒๕๓๐ จึงไม่เป็นธรรมกับผู้ฟ้องคดี

คดีมีปัญหาที่จะต้องพิจารณาต่อไปว่า ผู้ถูกฟ้องคดีควรกําหนดค่าทดแทนต้นไม้ให้จํานวนเท่าใด

จึงจะเป็นธรรมต่อผู้ฟ้องคดี เห็นว่า ผู้ฟ้องคดีขอให้กําหนดค่าทดแทนต้นไม้เพิ่มขึ้น

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”