Page 61 - รายงานประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี 2551 - 2552
P. 61
59
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
จากข้อมูลเบื้องต้นพบว่า หัวรถจักรจำานวนมากกว่าครึ่งอยู่ในสภาพที่ไม่สามารถใช้การได้ดี เนื่องจาก
ชำารุดทรุดโทรม และหมดอายุการใช้งาน รวมทั้งการไม่มีอะไหล่สำารองที่ต้องสั่งซื้อจากต่างประเทศ
ตลอดจนสภาพการณ์ที่ขาดงบประมาณในการดำาเนินการได้อย่างรวดเร็ว ขาดบุคลากรที่เชี่ยวชาญ
ในการทำางาน ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการให้บริการประชาชนอย่างทั่วถึง ในราคาที่เป็นธรรม และ
ประชาชนผู้บริโภคได้รับความปลอดภัยในการใช้บริการ
นอกจากนี้ ยังมีประเด็นในเรื่องของการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ (Privatization) และการปรับ
โครงสร้างการบริหารจัดการ (Corporatization) ที่ยังเป็นที่ถกเถียงกัน เนื่องจากความแตกต่าง
ทางความคิด ระหว่างผู้บริหารกับสหภาพแรงงาน และประชาชนผู้ใช้บริการในการแก้ไขปัญหาอย่าง
เป็นรูปธรรมและเป็นระบบ ทั้งนี้ คงจะต้องสร้างรูปแบบของการมีส่วนร่วมระหว่างภาคส่วนต่างๆ
(Multi-Stakeholders) ที่จะช่วยกันจัดวางเป้าหมาย และแผนยุทธศาสตร์ที่ประชาชนมีส่วนร่วมใน
การกำาหนดทิศทางการปฏิรูประบบรถไฟขนส่งมวลชนอย่างเป็นระบบ เพื่อตอบสนองต่อความต้องการ
ของประชาชนผู้ใช้บริการและการพัฒนาประเทศอย่างเหมาะสมต่อไป
สิทธิผู้บริโภคกับห้�งสรรพสินค้�ขน�ดใหญ่
และร้�นค้�ปลีกร�ยย่อย (ร้�นโชห่วย)
จากการที่ห้างค้าปลีกขนาดใหญ่เข้ามาดำาเนินกิจการในประเทศไทยเป็นเวลาหลายปีแล้ว
โดยได้กระจายลงไปถึงระดับอำาเภอ หมู่บ้าน ทำาให้เกิดผลกระทบกับร้านค้าปลีก (ร้านโชห่วย) และ
ผู้บริโภค ปัญหาที่พบ คือ ผู้ผลิตถูกเอารัดเอาเปรียบจากห้างค้าปลีกขนาดใหญ่ เนื่องจากห้างเหล่านี้
ขายสินค้าจำานวนมาก จึงสามารถบีบบังคับให้ผู้ผลิตขายสินค้าในราคาที่ต่ำากว่าร้านโชห่วยทั่วไป
ห้างค้าปลีกขนาดใหญ่จึงขายสินค้าได้ในราคาถูก และยังมีการจูงใจผู้บริโภคให้เข้าไปซื้อสินค้าใน
จำานวนมากเกินจริง โดยใช้สินค้าราคาถูก “ล่อใจ” ทั้งที่ไม่มีความจำาเป็นที่จะต้องซื้อสินค้ามาก
ขนาดนั้น การขายสินค้าราคาถูกโดยวิธีการไม่ปกติ เป็นสาเหตุการล่มสลายของร้านโชห่วย ทำาให้
มีการปิดตัวไปเป็นจำานวนมาก แม้ในหลายจังหวัดก็มีการรวมตัวของร้านโชห่วย คัดค้านการเข้ามา
ของห้างค้าปลีกขนาดใหญ่ แต่ก็ไม่สามารถต้านทานได้
นอกจากนี้ การทำาเกษตรกรรมแบบ contract farming ซึ่งมีการซื้อเมล็ดพันธุ์ พันธุ์สัตว์
ยา จากบริษัทห้างค้าปลีกขนาดใหญ่ ทำาให้ระบบของเกษตรกรถูกผูกขาดด้วยกลไกตลาดเหล่านี้
ปัญหาที่เห็นอยู่ในขณะนี้ คือ สินค้าเกษตร กรณีเลี้ยงกุ้งกุลาดำา ปลาทับทิม หมู ไก่ รวมทั้งต้นกล้า
ยางพาราที่ถูกส่งไปมีการปลูกหรือเลี้ยงกันทั่วประเทศ และกลไกการตลาดก็อยู่ในมือของบริษัท
ห้างค้าปลีกขนาดใหญ่ ทำาให้วิถีวัฒนธรรมดั้งเดิมถูกกลืนไป ซึ่งโดยหลัก หน่วยงานของรัฐควรป้องกัน
มิให้มีการเอารัดเอาเปรียบเช่นนี้ แต่ที่ผ่านมารัฐกลับเอื้อประโยชน์ให้มีห้างค้าปลีกขนาดใหญ่ หรือ
contract farming เหล่านี้เสียเอง
