Page 26 - การติดตามการปฏิบัติตามกติกาอนุสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน

การติดตามการปฏิบัติตามกติกา อนุสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน
13

นอกจากหลักการปารีสแล้ว บทบาทหน้าที่ของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ในการเป็นกลไกที่เป็นอิสระในการติดตามให้มีการปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศ
ในระดับชาติยังได้รับการยืนยันโดยคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ โดยล่าสุด
ที่ประชุมคณะมนตรีฯ ครั้งที่ 17 เมื่อเดือนมิถุนายน 2554 ได้รับรองข้อมติที่ 17/9
เรื่องสถาบันแห่งชาติที่ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน โดยวรรค 2 ของข้อมติดังกล่าว
ยอมรับว่าสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่เป็นอิสระมีบทบาทสำาคัญในการทำางานร่วมกับ
รัฐบาลในประเทศของตนเพื่อส่งเสริมให้เกิดการเคารพสิทธิมนุษยชนภายในประเทศ

รวมถึงการมีส่วนในการติดตามการดำาเนินการตามข้อเสนอแนะที่มาจากกลไก
2
สิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศต่าง ๆ ซึ่งเป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปว่ากลไกดังกล่าว
หมายถึงคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กลไกการดำาเนินงานพิเศษของคณะมนตรีฯ
ที่เรียกว่า Special procedures และในคณะกรรมการประจำาอนุสัญญาด้านสิทธิมนุษยชน
ต่าง ๆ ซึ่งมีหน้าที่หลักในการติดตามการปฏิบัติตามพันธกรณีที่กำาหนดในอนุสัญญา
แต่ละฉบับของรัฐภาคีทั้งหลาย
การมีกลไกที่เป็นอิสระในการตรวจสอบการปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศ

ด้านสิทธิมนุษยชนเป็นเรื่องที่ได้รับความสำาคัญมากยิ่งขึ้น เห็นได้จากการที่อนุสัญญา
ด้านสิทธิมนุษยชนที่จัดทำาขึ้นในยุคหลัง ๆ เช่น อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิของคนพิการ ได้มีการ
ระบุให้รัฐภาคีต้องกำาหนดให้มีกลไกติดตามการปฏิบัติพันธกรณีที่เป็นอิสระในระดับชาติ
อย่างชัดเจนในข้อ 33 (2) ของอนุสัญญาฯ โดยกลไกดังกล่าวอาจมีกลไกเดียวหรือหลายกลไก
ก็ได้ และโดยทั่วไป สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่มีการดำาเนินงานอิสระสอดคล้อง
กับหลักการปารีสมักได้รับมอบหมายจากรัฐบาลประเทศของตนให้ทำาหน้าที่ดังกล่าว
ซึ่งในกรณีของไทย กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ซึ่งเป็นหน่วยงาน
หลักที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการปฏิบัติตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ ได้ขอให้ กสม.
ทำาหน้าที่เป็นกลไกอิสระในการปฏิบัติตามพันธกรณีตามมาตรา 33 (2) ของอนุสัญญาฯ

2 (The Human Rights Council) Recognizes the role of independent national
institutions for the promotion and protection of human rights in
working together with Governments to ensure full respect for human
rights at the national level, including by contributing to follow-up
actions, as appropriate, to the recommendations resulting from the
international human rights mechanisms…