Page 24 - การติดตามการปฏิบัติตามกติกาอนุสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน
P. 24
การติดตามการปฏิบัติตามกติกา อนุสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน
11
อย่างไรก็ดี กลไกการตรวจสอบระหว่างประเทศที่จัดตั้งขึ้นตามกติกา/อนุสัญญา
ระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนยังมีข้อจำากัดในการทำาหน้าที่หลายประการ ประการ
แรกคือเรื่องของรอบระยะเวลาในการตรวจสอบ กติกา/อนุสัญญาระหว่างประเทศ
ด้านสิทธิมนุษยชนส่วนใหญ่จะกำาหนดให้ประเทศที่เข้าเป็นภาคีจัดทำารายงานผลการปฏิบัติ
ตามกติกา/อนุสัญญาภายใน 1 – 2 ปีแรกหลังจากที่กติกา/อนุสัญญามีผลบังคับใช้กับ
ประเทศนั้นส่งให้คณะกรรมการประจำาอนุสัญญา และหลังจากนั้นให้ส่งรายงานผลการปฏิบัติ
ตามกติกา/อนุสัญญาเป็นระยะ ๆ ทุก 4 หรือ 5 ปีตามแต่ที่จะกำาหนดในกติกา/อนุสัญญา
แต่ละฉบับ ดังนั้น จะเห็นได้ว่าการติดตามผลการปฏิบัติตามกติกา/อนุสัญญา
โดยคณะกรรมการประจำาอนุสัญญามีรอบระยะเวลาค่อนข้างนาน บ่อยครั้งประเทศภาคี
มักส่งรายงานช้ากว่าเวลาที่กำาหนด และหากกติกา/อนุสัญญาฉบับใดมีประเทศภาคี
จำานวนมาก คณะกรรมการประจำากติกา/อนุสัญญาจะมีรายงานจำานวนมากที่ต้องพิจารณา
โดยที่คณะกรรมการส่วนใหญ่มีการประชุมเพียงปีละ 2 – 3 ครั้งเท่านั้น จึงไม่สามารถ
พิจารณารายงานของประเทศที่เป็นภาคีให้ตรงตามกำาหนดเวลาได้ และทำาให้รอบระยะเวลา
การติดตามตรวจสอบนานกว่าที่กำาหนดในกติกา/อนุสัญญามากยิ่งขึ้น สภาพการณ์ดังกล่าว
ย่อมส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพของระบบการติดตามตรวจสอบการปฏิบัติตามกติกา/
อนุสัญญา และต่อการเคารพและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนตามเจตนารมณ์ของกติกา/อนุสัญญา
แต่ละฉบับ
ข้อจำากัดอีกประการหนึ่งของกลไกการตรวจสอบการปฏิบัติตามกติกา/อนุสัญญา
ระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนคือ การที่คณะกรรมการประจำากติกา/อนุสัญญา
ไม่มีโอกาสไปสำารวจสภาพการปฏิบัติตามกติกา/อนุสัญญาที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่ การติดตาม
ตรวจสอบใช้ข้อมูลจากเอกสารเป็นหลัก โดยเฉพาะจากรายงานของรัฐบาลประเทศภาคี
จึงอาจทำาให้คณะกรรมการไม่ได้รับข้อมูลอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะการรับข้อมูลจาก
ผู้มีส่วนได้เสียในประเทศนั้น ๆ คณะกรรมการประจำากติกา/อนุสัญญาบางชุดอาจมีช่องทาง
รับข้อมูลจากองค์การเอกชนและองค์กรภาคประชาสังคม แต่องค์กรที่สามารถเข้าถึง
คณะกรรมการประจำากติกา/อนุสัญญาได้มักเป็นองค์การเอกชนต่างประเทศขนาดใหญ่
ที่มีการบริหารจัดการที่ดี ส่วนองค์กรระดับรากหญ้ามักไม่เสนอข้อมูลไปยังคณะกรรมการ
อาจเป็นเพราะข้อจำากัดด้านบุคลากรและอุปสรรคด้านภาษาหากประเทศนั้นไม่ได้ใช้ภาษา
ที่เป็นหนึ่งในภาษาทางการของสหประชาชาติ
