Page 87 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

ปที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม – เมษายน 2563) 85

ขอ 2 หลักการที่เปนกรอบการดําเนินการในดานสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมนําไปสู

ขอสรุปหลักในพันธะกรณีดานสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวของกับความรื่นรมยในการมีสภาพแวดลอม
ที่สะอาดปลอดภัย มีสุขอนามัยที่ยั่งยืน การบูรณาการและชี้นําสําหรับการนําเอาพันธะกรณี
ตาง ๆ ไปปฏิบัติ รวมถึงพื้นฐานในการพัฒนาในอนาคตเพื่อสรางความเขาใจในความสัมพันธ
ของสิทธิมนุษยชนกับสิ่งแวดลอมใหพัฒนาการตอเนื่องไป
ขอ 3 หลักการที่เปนกรอบการดําเนินการนี้จะไมมีขอยุติมาตรฐานระดับชาติและระดับนานาชาติ

ที่เกี่ยวของกับสิทธิมนุษยชนและการปกปองคุมครองสิ่งแวดลอมและหลักการที่เปนกรอบดังกลาวนี้จะไม
ถูกขัดขวางหรือถูกจํากัดยกเวนหรือปฏิบัติการที่ตํ่ากวามาตรฐานนี้ภายใตหลักกฎหมายสิ่งแวดลอมระหวาง
ประเทศและระดับประเทศ

กรอบการดําเนินการตาง ๆ เหลานั้น มีรายละเอียดและขอปฏิบัติที่นาสนใจที่ผูสนใจสามารถ
ติดตามได นอกจากนี้ มีแนวโนมที่เปนที่รูจักในการพัฒนาระบบกฎหมายระหวางประเทศดาน
สิ่งแวดลอม โดยการยอมรับสิทธิมนุษยชนใน “กฎหมาย Soft law” ตัวอยางเชน หลักการแรกของ
ปฏิญญาสตอกโฮลม ปฏิญญาริโอ และปฏิญญา Bizkaia เมื่อเร็ว ๆ นี้ มีกฎหมายเกี่ยวกับสิ่งแวดลอม
ระหวางประเทศเพียงไมกี่ฉบับเทานั้นที่รับประกันสิทธิดังกลาวอยางชัดเจน อยางไรก็ตาม ปจจุบัน

รัฐธรรมนูญของประเทศตาง ๆ มีบทบัญญัติวาดวยการคุมครองสิ่งแวดลอมไมวาจะเปนสิทธิสวนบุคคล
หรือภาระผูกพันของรัฐหรือทั้งสองอยางไวในรัฐธรรมนูญอันเปนกฎหมายแมบทที่อยางนอยก็เปนการ
รับรองในระดับตน

5

มิติการเคลื่อนไหวดานสิทธิมนุษยชนในสิ่งแวดลอม

มีขอสังเกตวาตั้งแตป ค.ศ. 1980 เปนตนมา กฎหมายสิ่งแวดลอมระหวางประเทศกลายเปน
ปญหาของการศึกษาทางวิทยาศาสตรเปนเวลาเกือบสี่สิบป เพราะมุงนําเอาหรือการพยายามสราง

ความเขาใจในฐานทางวิทยาศาสตรมากอนพฤติกรรมศาสตร รวมทั้งการพัฒนากฎหมายสิ่งแวดลอม
ระหวางประเทศตอไป ก็พยายามเชื่อมโยงปญหาสิ่งแวดลอมระหวางประเทศกับระบบความยุติธรรม
ตามแนวทางของโครงการสิ่งแวดลอมแหงสหประชาชาติ (UNEP)
การบรรจบกันของสิ่งแวดลอมกับสิทธิมนุษยชนเปนสิ่งที่จําเปนอยางยิ่งเพราะเปนการเพิ่ม
กลไกและเครื่องมือทั้งระดับนานาชาติและระดับชาติ ความจําเปนในการผลักดันและสรางกลไก

สําหรับสิทธิมนุษยชนดานสิ่งแวดลอมมิใชเกิดจากกฎหมายหรือมาตรการดานสิ่งแวดลอมไมเพียงพอ
หรือไรประสิทธิภาพ แตเกิดจากลักษณะสิ่งแวดลอมนั่นเองที่มีลักษณะเชิงสถานะและความเสียหาย
ทางสิ่งแวดลอมนั้นจะเปนความเสียหายที่คอย ๆ เกิด และสะสมโดยที่เราไมสามารถมองเห็นไดใน

ระยะสั้น ๆ ซึ่งกวาจะรูถึงความเสียหายทางสิ่งแวดลอมก็ตอเมื่อความเสียหายนั้นมีวงกวางและกระทบ