Page 121 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

ปที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม – เมษายน 2563) 119

เปนชวงที่ยังมีพลังชวยเหลือตนเองได 2) ผูสูงอายุวัยกลาง (The-old-old) คือ ผูสูงอายุที่มีอายุ

ระหวาง 70 – 79 ป เปนวัยที่เริ่มขึ้นสูวัยเสื่อม กลาวคือ เริ่มมีอาการเจ็บปวย รางกายเริ่มออนแอ
มีโรคประจําตัวหรือโรคเรื้อรัง และ 3) ผูสูงอายุวัยปลาย (The-oldest-old) คือ ผูสูงอายุที่มีอายุตั้งแต
80 ปขึ้นไป เปนวัยที่เขาสูวัยเสื่อมเจ็บปวยบอยขึ้น อวัยวะเสื่อมสภาพ อาจมีภาวะทุพพลภาพ
นอกจากนั้น ยังไดแบงระดับการเขาสูสังคมสูงอายุเปน 3 ระดับ ไดแก 1) ระดับการกาวเขา
สูสังคมผูสูงอายุ (Aging society) สําหรับประเทศที่มีประชากรอายุ 60 ปขึ้นไปมากกวารอยละ 10

ของจํานวนประชากรทั้งหมด 2) ระดับสังคมผูสูงอายุโดยสมบูรณ (Aged Society) สําหรับประเทศที่มี
ประชากรอายุ 60 ปขึ้นไป มากกวารอยละ 20 ของจํานวนประชากรทั้งหมด และ 3) ระดับสังคมสูงอายุ
อยางเต็มที่ (Super-aged society) สําหรับประเทศที่มีประชากรอายุ 65 ปขึ้นไป มากกวารอยละ 20

ของจํานวนประชากรทั้งหมด ในกรณีของประเทศไทย ไดกาวเขาสูการเปน “สังคมสูงอายุ” (Aging society)
ตั้งแตป พ.ศ. 2548 และกําลังจะกลายเปน “สังคมสูงอายุอยางสมบูรณ” (ประชากรอายุ 60 ปขึ้น
ไปมีมากถึงรอยละ 20) ในป 2564 และคาดวาจะเปน “สังคมสูงอายุระดับสุดยอด” ในอีกไมถึง 20 ปขางหนา
(ประชากรอายุ 60 ปขึ้นไปมีสัดสวนรอยละ 28 ของประชากรทั้งหมด)

2

การถูกเลือกปฏิบัติของผูสูงอายุในประเทศไทย

ในการเปลี่ยนผานเขาสูสังคมสูงอายุของประเทศไทย ที่สงผลใหประชากรสูงอายุมีจํานวนเพิ่มขึ้น
โครงสรางครอบครัวและความสัมพันธในครอบครัวเปลี่ยนไป รวมทั้งสภาพการณทางเศรษฐกิจและสังคม
และเทคโนโลยี เปลี่ยนไปในทิศทางที่ทําใหการดํารงชีวิตของผูสูงอายุมีความซับซอนและตองพึ่งพาสมาชิก

ในครอบครัวหรือบุคคลอื่นมากขึ้น รวมทั้งสมาชิกในครอบครัวและบุคคลในสังคมรอบตัวของผูสูงอายุ
ก็ตองมีการปรับตัวในการใหการดูแล ภายใตแนวโนมที่จะมีชีวิตความเปนอยูที่รีบดวนและอิสระมากขึ้น
ในบางกรณีบุตรหลานอาจจะตองออกจากงาน ขาดรายไดเพื่อมาดูแลบุพการี ทําใหเกิดความเครียดและ

อาจเกิดการเลือกปฏิบัติตอผูสูงอายุอยางไมเปนธรรม (Unfair discrimination) ทั้งการเลือกปฏิบัติทางตรง
(Direct discrimination) ในลักษณะของการละเลย ทอดทิ้ง หรือทํารายได เนื่องจากเปนผูที่มีอายุสูงขึ้น
สมรรถนะทางรางกาย จิตใจ และการรับรูความทรงจําลดลง และการเลือกปฏิบัติทางออม (Indirect
discrimination) จากลักษณะในการจางงานที่มีการกําหนดอายุเกษียณที่อายุ 55 ป หรือ 60 ป ทําให
ผูสูงอายุที่มีศักยภาพและความตองการทํางาน ไมสามารถทํางานตอได การเลือกปฏิบัติตออายุจึงได

กลายเปนประเด็นสําคัญประเด็นหนึ่งที่เกี่ยวของกับการคุมครองสิทธิมนุษยชนของผูสูงอายุในสังคมไทย
ขอมูลจากรายงานการวิจัยเรื่อง การเลือกปฏิบัติตอคนพิการ เด็ก ผูหญิง และผูสูงอายุ ระบุวา การรับรูเรื่อง
การเลือกปฏิบัติตอผูสูงอายุยังเปนอยูอยางจํากัด เปนที่เขาใจในวงวิชาการหรือนักกฎหมายเทานั้น