Page 68 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการศึกษาเพื่อเตรียมการจัดให้มีสถาบันพัฒนาระบบและองค์ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนภายใต้การกำกับดูแลของ กสม.

60

หากในอนาคตหนวยงานที่มีความรวมมือกลายเปนหนวยที่ถูกตรวจสอบ จะกลายเปนความขัดแยงในเชิง
อํานาจหนาที่ (functional contradiction) หรืออีกนัยหนึ่งเปนปญหาผลประโยชนทับซอน (conflict of

interest) นั่นเอง ดังนั้น หากจะดําเนินการตามทางเลือกนี้ จะตองคํานึงถึงขอจํากัดและความทาทายขางตน
ประกอบดวย

แนวทางการดําเนินงาน

รูปแบบการจัดตั้ง การจัดตั้งเปนหนวยงานของรัฐแบบพิเศษ

ขอบเขตอํานาจหนาที่ ทําหนาที่เปนแหลงอางอิง พัฒนาระบบและองคความรูดานสิทธิมนุษยชน
และใหการศึกษาดานสิทธิมนุษยชนของประเทศ (Human Rights

Education-HRE)

แนวทางการจัดตั้งตาม สรางความรวมมือกับหนวยงานฝายบริหาร เชน กรมคุมครองสิทธิและ
กฎหมาย เสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม และจัดทําคําขอจัดตั้ง (กฎหมายจัดตั้ง) เสนอ
ตอคณะกรรมการพัฒนาและสงเสริมองคการมหาชน (กพม.) ตาม
พระราชบัญญัติองคการมหาชน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2559

โครงสรางการบริหาร บริหารจัดการโดยคณะกรรมการ (Board of Trustee) ที่มาจาก กสม.

หนวยงานที่เกี่ยวของ รวมทั้งตัวแทนสถาบันวิชาการ องคกรสิทธิมนุษยชน
และนักกิจกรรมดานสิทธิมนุษยชน (โดยกําหนดใหมีกระบวนการสรรหาที่
เปดกวางและเปนธรรมในกฎหมายจัดตั้ง)

ทรัพยากรและงบประมาณ ขอรับเงินอุดหนุนจากรัฐบาลเปนรายป

ทางเลือกที่ 3 ไมเปนสวนราชการ ตั้งเปนมูลนิธิ ภายใตการกํากับดูแลของ กสม. และภาคีสิทธิมนุษยชน
ทําหนาที่ในการพัฒนาระบบและองคความรูดานสิทธิมนุษยชนของพลเมือง

ทางเลือกนี้ ใหความสําคัญกับการขยายบทบาทสถาบันพัฒนาระบบและองคความรูดานสิทธิมนุษยชน

ใหกวางขวางกวาการตอบสนองวัตถุประสงคของ กสม. แตยังรวมไปถึงการเปนแหลงอางอิงและเผยแพรความรู
และเสริมพลังดานสิทธิมนุษยชนของพลเมือง เปนทางเลือกที่ตองการลดขอจํากัดของการดําเนินงานในระบบ
ราชการเชนเดียวกับทางเลือกที่สอง หากวิเคราะหความเปนไปได ทางเลือกนี้มีจุดแข็ง จุดออน โอกาสและ
ความเสี่ยงดังนี้

จุดแข็ง มีความคลองตัวมากกวาอยูในระบบราชการ ทําใหสามารถติดตามสถานการณ ดําเนินงานได
อยางเปนอิสระ สามารถรับเงินอุดหนุนจากภายนอกได และสามารถทํากิจกรรมเพื่อหารายไดเลี้ยงตัวเอง เชน
การจัดหลักสูตรฝกอบรมดานสิทธิมนุษยชน การใหการศึกษาดานสิทธิมนุษยชน สามารถเปดพื้นที่ใหผูมีสวนได
สวนเสียดานสิทธิมนุษยชนมีสวนรวมในการกํากับดูแล ดําเนินการพัฒนาระบบและองคความรู และใช
ประโยชนจากองคความรูดานสิทธิมนุษยชนในการเสริมสรางความเขมแข็งใหพลเมือง

จุดออน การแสวงหาทรัพยากรมาดําเนินงาน โดยเฉพาะการเปนองคกรที่ตั้งขึ้นใหม จึงมีความทาทาย
ที่สําคัญในการสรางความเชี่ยวชาญ ความเปนมืออาชีพ ความเขมแข็งทางวิชาการ และชื่อเสียงใหเปนที่รูจัก