Page 49 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการศึกษาเพื่อเตรียมการจัดให้มีสถาบันพัฒนาระบบและองค์ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนภายใต้การกำกับดูแลของ กสม.

42

- สงเสริมการคิดเชิงวิพากษ นวัตกรรมและยุทธศาสตร ในทุกกิจกรรม และหลักการความเปนกลาง
อิสระและการไมกีดกัน ทําใหกลายเปนเวทีที่ผูเชี่ยวชาญและผูกําหนดนโยบายยินดีที่จะไดรับและ

แบงปนความรู

4.3 สถาบันพัฒนาระบบและองคความรูที่อยูในมหาวิทยาลัย
เนื่องจากมหาวิทยาลัยเปนกลไกที่มีบทบาทในการพัฒนาองคความรูดานสิทธิมนุษยชนมาอยาง
ยาวนาน จึงมีความจําเปนตองใหความสําคัญกับแนวทางในการพัฒนาและเผยแพรองคความรูดาน

สิทธิมนุษยชนในมหาวิทยาลัย ซึ่งผูวิจัยไดคัดเลือกกรณีศึกษา 3 แหง ซึ่งมีจุดเดนที่แตกตางกัน ไดแก สถาบันที่
มีบทบาทโดดเดนในการพัฒนาโจทยการวิจัยในเรื่องที่มีความทาทายดานสิทธิมนุษยชน สถาบันที่มีมุมมองดาน
สิทธิมนุษยชนอยางมีพลวัตและมีสวนรวมในการสงเสริมสิทธิมนุษยชนกับภาคีรอบมหาวิทยาลัย และสถาบันที่
อยูในมหาวิทยาลัยที่เนนดานสิทธิมนุษยชน สถาบันแตละแบบมีจุดเดนแตกตางกัน ดังนี้

4.3.1 Human Rights Center University of California- Berkeley, School of Law กับบทบาทใน
การทําวิจัยในเรื่องที่มีความทาทายดานสิทธิมนุษยชน
ศูนยสิทธิมนุษยชน เปนหนวยงานภายใตคณะนิติศาสตรแหงมหาวิทยาลัยแคลิฟอรเนีย เบิรคลีย
กอตั้งเมื่อป พ.ศ. 2537 มีพันธกิจในการสอนนักศึกษาและผูรับทุนวิจัย (Research Fellow) และจัดทําวิจัยใน
เรื่องที่เกี่ยวกับสงครามและการละเมิดกฎหมายมนุษยธรรมระหวางประเทศและสิทธิมนุษยชนอยางรายแรง

ทั่วโลก เชน กรณีการฆาลางเผาพันธุในประเทศรวันดา อดีตประเทศยูโกสลาเวีย การตรวจสอบการละเมิด
กฎหมายมนุษยธรรมระหวางประเทศในชวงเริ่มตนของสงครามอิรัก โดยมีการใหทุนการศึกษาทั้งในระดับ
ปริญญาตรีและบัณฑิตวิทยาลัยทั่วโลก ผลงานที่สําคัญคือการเผยแพรหนังสือคูมือกฎหมายมนุษยธรรมระหวาง

ประเทศสําหรับผูสื่อขาวและผูชวยในป พ.ศ. 2542 (UC Berkeley, Berkeley Law, n.d.)
ปจจุบันศูนยสิทธิมนุษยชน ดําเนินงานตาม 7 แผนงาน/โครงการ ไดแก ความรุนแรงทางเพศ

สิทธิมนุษยชนกับเทคโนโลยี สิทธิมนุษยชนกับสุขภาพ สิทธิมนุษยชนกับความริเริ่มทางธุรกิจ โครงการนิติ
วิทยาศาสตร การคามนุษย และโครงการ No Safe Space ซึ่งเกี่ยวของกับการจัดทํารายงานเรื่องผลกระทบ
ทางกายภาพและจิตใจของการใชสารเคมีควบคุมฝูงชน (แกสน้ําตา) ตอผูอพยพชาวปาเลสไตน แตละโครงการ

มีทั้งองคประกอบที่เปนงานวิจัยที่ระบุสถานการณ ความทาทายสําคัญ และขอเสนอในการแกไขปญหาหรือลด
ผลกระทบตอปญหาดังกลาวเผยแพรทั้งในรูปแบบรายงานการวิจัยและบทความในวารสารวิชาการดวย
นอกจากแผนงาน/โครงการหลักแลว ยังมีโครงการใหทุนกับนักศึกษา โดยเฉพาะนักศึกษาที่เปนชนพื้นเมือง
ดวย

ในป พ.ศ. 2563 ศูนยสิทธิมนุษยชน ไดทํางานรวมกับสื่อมวลชนและองคกรภาคีในการเก็บขอมูล

ตรวจสอบการใชความรุนแรงของตํารวจ อันตรายของอาวุธเบา การจับกุมผูชุมนุมของเจาหนาที่ใน
สหรัฐอเมริกา การเฝาระวังการเลือกตั้งสหรัฐอเมริกา การจัดทําแผนที่ความเสียหายดานสุขภาพอันเนื่องจาก
โรคโควิด-19 รวมไปถึงการใชอาวุธเคมีในประเทศซีเรีย นอกจากนี้ ยังมีการทํางานรวมกับสํานักงานขาหลวง
ใหญสิทธิมนุษยชนแหงสหประชาชาติในการเผยแพร Berkeley Protocol on Digital Open Source

Investigations ซึ่งเปนแนวทางการดําเนินงานระหวางประเทศฉบับแรกในการเก็บรวบรวมและตรวจสอบ
ขอมูลออนไลนเกี่ยวกับอาชญากรรมทางสงครามและการละเมิดสิทธิมนุษยชนดวย (Human Rights Center
UC Berkeley School of Law, 2021)