Page 31 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการศึกษาเพื่อเตรียมการจัดให้มีสถาบันพัฒนาระบบและองค์ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนภายใต้การกำกับดูแลของ กสม.

24

ของฝายตาง ๆ ในการรับมือกับความขัดแยง และเสนอนโยบายสาธารณะเพื่อแปลงเปลี่ยนความขัดแยง และ

สรางสังคมที่ยุติธรรม
ภายหลังมหาวิทยาลัยมหิดลไดเปลี่ยนสภาพเปนมหาวิทยาลัยที่มีฐานะเปนหนวยงานในกํากับของรัฐ

ซึ่งไมเปนสวนราชการตามกฎหมาย (มหาวิทยาลัยในกํากับ (ออกนอกระบบ)) เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2550
มหาวิทยาลัยมหิดล ไดมีนโยบายปรับโครงสรางองคกรของ 2 หนวยงาน โดยยุบรวมกันและจัดตั้งเปนโครงการ
จัดตั้งสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติภาพ ในสังกัดสํานักงานอธิการบดี โดยมีวัตถุประสงคใหเกิดการพัฒนา
และบูรณาการทางวิชาการ การผสานความรวมมือในการสรางผลงานทางวิชาการ โดยมุงใหโครงการจัดตั้ง

สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติภาพ “...มีบทบาทนําดานวิชาการและปญญาปฏิบัติในดานสิทธิมนุษยชนและ
การสรางสันติภาพ มีพันธกิจ ในการสรางศาสตรและศิลปการเรียนรูเชิงวิพากษดานสิทธิมนุษยชนและการ
สรางสันติภาพ และสรางคนที่จะนําศาสตรและศิลปนั้นไปใช โดยมีวัตถุประสงคในการสงเสริมสิทธิมนุษยชน
และสรางสันติวัฒนธรรม พัฒนาและจัดหลักสูตรการเรียนการสอนดานสิทธิมนุษยชนและสันติภาพใน

มหาวิทยาลัย ศึกษาวิจัยเรื่องสิทธิมนุษยชน สันติภาพและการแปลงเปลี่ยนความขัดแยงโดยสันติวิธี ดําเนิน
กิจกรรมทางวิชาการ และใหบริการทางวิชาการดานสิทธิมนุษยชน สันติภาพและการแปลงเปลี่ยนความขัดแยง
โดยสันติวิธี และสงเสริมใหเกิดความรวมมือกับหนวยงานในภาครัฐและภาคเอกชนทั้งในและตางประเทศใน

ดานสิทธิมนุษยชน สันติภาพและการแปลงเปลี่ยนความขัดแยงโดยสันติวิธี” (รายงานการประชุมสภา
มหาวิทยาลัยมหิดล ครั้งที่ 448 (3/2554), 2554) และไดรับอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยมหิดลในการประชุม
สภามหาวิทยาลัยครั้งที่ 448 (3/2554) 18 พฤษภาคม 2554 โดยเปลี่ยนชื่อเปน “โครงการจัดตั้งสถาบันสิทธิ
มนุษยชนและสันติศึกษา” เพื่อใหมีความเหมาะสมยิ่งขึ้น ในชวงแรก โครงการจัดตั้งสถาบันสิทธิมนุษยชนและ
สันติศึกษา เปดสอนหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา 5 หลักสูตร โดยมีบุคลากร 31 อัตรา แบงเปนประเภท

วิชาการ 13 อัตราและบุคลากรสนับสนุน 18 อัตรา

อยางไรก็ดี เปนที่นาสนใจวา จนถึงปจจุบัน สถานะของสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษาที่ปรากฏ
ในรายงานประจําป 2562 และรายงานการประชุมสภามหาวิทยาลัย ณ สิ้นป 2563 ยังคงเปนโครงการจัดตั้ง
สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา ในสังกัดของสํานักงานอธิการบดี การขออนุมัติหรือเปลี่ยนแปลง
งบประมาณ ยังตองดําเนินการภายใตสํานักงานอธิการบดี ยังไมสามารถดําเนินการไดอยางเปนอิสระ ดังนั้น

ในแงของการจัดตั้งสถาบัน ถือไดวาสถาบันกําเนิดโดยอาศัยขอบังคับมหาวิทยาลัยที่อยูภายใตพระราชบัญญัติ
มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2550 ซึ่งใหอํานาจของมหาวิทยาลัยในการแบงสวนงานภายใน การจัดตั้ง ยุบรวม
หรือยุบเลิกสวนงาน (มาตรา 11) โดยจัดทําเปนประกาศของมหาวิทยาลัย

เนื่องจากสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา เปนหนวยงานภายใตมหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งเปน

มหาวิทยาลัยในกํากับของรัฐ จึงมีที่มาของงบประมาณจาก 2 สวน โดยสวนแรกเปนงบประมาณแผนดิน และ
สวนที่สองเปนเงินรายไดของมหาวิทยาลัย อยางไรก็ดี เนื่องจากสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา ยังอยู
ภายใตสํานักงานอธิการบดี ยังไมมีการจัดการงบประมาณของตนเอง จึงตองพิจารณาจากภาพรวมงบประมาณ
ของมหาวิทยาลัย โดยเมื่อพิจารณาจากขอมูลในปงบประมาณ พ.ศ. 2652 พบวา มหาวิทยาลัยมหิดลใน

ภาพรวม มีงบประมาณ 2 สวน โดยไดรับงบประมาณแผนดิน รอยละ 22.37 และมีเงินรายไดของมหาวิทยาลัย
รอยละ 77.63 (มหาวิทยาลัยมหิดล, 2562) จะเห็นไดวา งบประมาณที่เปนรายไดของมหาวิทยาลัยสูงกวา
งบประมาณแผนดินมากกวา 3 เทา ดังนั้น จุดเดนสําคัญของหนวยงานที่อยูในมหาวิทยาลัยในกํากับ คือ
ความสามารถในการหางบประมาณหรือรายไดมาเลี้ยงตนเอง อยางไรก็ดี จุดเดนนี้ยังเปนทาทายความอยูรอด