Page 74 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563
P. 74
ที่มา : Cross Culture Foundation (CrCF)
นอกจากนี้ มาตรา 258 ง. ยังได้กำาหนดให้มีการปฏิรูปประเทศด้านกระบวนการยุติธรรมเพื่อให้สามารถอำานวย
ความยุติธรรมแก่ประชาชนโดยสะดวกและรวดเร็ว
คณะกรรมการประจำากติกา ICCPR ได้ให้ข้อสังเกตและข้อเสนอแนะในการพิจารณารายงานการปฏิบัติตามกติกาฯ
ของประเทศไทยเมื่อเดือนเมษายน 2560 ในประเด็นที่เกี่ยวกับสิทธิในกระบวนการยุติธรรม เช่น รัฐภาคีควรยกเลิก
โทษประหารชีวิต หรือหากจะยังคงโทษดังกล่าวไว้ ควรจำากัดการใช้โทษประหารชีวิตเฉพาะคดีอุกฉกรรจ์ที่สุด
(most serious crimes) ซึ่งได้แก่การทำาให้บุคคลเสียชีวิตโดยเจตนา ควรใช้การพิจารณาคดีในศาลทหารเป็น
ข้อยกเว้นและหากต้องพิจารณาคดีในศาลทหาร ต้องเป็นไปตามเงื่อนไขตามกติกาฯ ข้อ 14 ควรโอนคดีที่อยู่ระหว่าง
การพิจารณาของศาลทหารและเกิดขึ้นก่อนวันที่ 12 กันยายน 2559 ไปยังศาลยุติธรรม และควรมีมาตรการลดความแออัด
ในเรือนจำา รวมถึงการใช้ทางเลือกอื่นแทนการคุมขัง และปรับปรุงสภาพของเรือนจำาให้เป็นไปตามข้อกำาหนดมาตรฐาน
ขั้นตำ่าของสหประชาชาติว่าด้วยการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง (ข้อกำาหนดแมนเดลา) ในรายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562 กสม. ได้มีข้อเสนอแนะเกี่ยวกับสิทธิในกระบวนการยุติธรรมต่อรัฐบาล
และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไว้หลายประการ อาทิ การปรับปรุงระเบียบหรือแนวปฏิบัติที่เป็นอุปสรรคในการขอรับ
ความช่วยเหลือทางการเงินของผู้เสียหายและจำาเลยในคดีอาญาจากกองทุนยุติธรรม การคุ้มครองนักปกป้องสิทธิมนุษยชน
จากการถูกข่มขู่คุกคามหรือทำาร้าย รวมทั้งการสอบสวนกรณีที่นักปกป้องสิทธิมนุษยชนถูกละเมิดสิทธิอย่างจริงจัง
การทบทวนการฟ้องร้องดำาเนินคดีต่อประชาชน โดยรัฐควรใช้มาตรการอื่นที่ไม่ใช่การฟ้องด้วยความผิดฐานหมิ่นประมาท
หรือความผิดฐานนำาเข้าข้อมูลอันเป็นเท็จเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์และนำามาตรา 161/1 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา
ความอาญามาใช้ในชั้นศาลเพื่อคุ้มครองนักปกป้องสิทธิมนุษยชนจากการถูกฟ้องคดีโดยมีเจตนากลั่นแกล้ง เร่งดำาเนินการ
ตามคำาสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 9/2562 โดยโอนคดีที่ยังเหลืออยู่ที่ศาลทหารไปยังศาลยุติธรรมให้เสร็จสิ้น รวมทั้งทบทวน
กฎหมาย เพื่อยกเลิกโทษประหารชีวิตสำาหรับความผิดที่ไม่เข้าข่ายเป็นอาชญากรรมร้ายแรงที่สุด
ในปี 2563 มีสถานการณ์เกี่ยวกับสิทธิในกระบวนการยุติธรรม การดำาเนินการของรัฐบาลและหน่วยงานของรัฐ
และปัญหาอุปสรรคเกี่ยวกับสิทธิดังกล่าว ดังนี้
3.1.1 การเข้าถึงความยุติธรรม
พระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำาเลยในคดีอาญา พ.ศ. 2544
และที่แก้ไขเพิ่มเติม และพระราชบัญญัติกองทุนยุติธรรม พ.ศ. 2558 เป็นกฎหมายที่ให้ความช่วยเหลือแก่ประชาชน
72 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
