Page 125 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

4.2 สิทธิด้านสุขภาพ

ภาพรวม

กติกา ICESCR ข้อ 12 รับรองสิทธิของบุคคลที่จะมีสุขภาพกายและสุขภาพจิตตามมาตรฐานสูงสุดเท่าที่

เป็นไปได้ โดยรัฐภาคีของกติกาฯ ต้องดำาเนินการต่าง ๆ เพื่อให้สิทธินี้เป็นจริงรวมถึงการป้องกัน รักษาและควบคุมโรค
และการปรับปรุงสุขลักษณะทางสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ คณะกรรมการประจำากติกา ICESCR ได้ให้ความเห็นเพิ่มเติมว่า การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
สิทธินี้ไม่ได้จำากัดเพียงการให้บริการสาธารณสุขที่เหมาะสมตามสมควรเท่านั้น แต่รวมถึงการดูแลปัจจัยพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง
กับสุขภาพอนามัยด้วย เช่น การมีสุขอนามัยในที่ทำางานและสภาพสิ่งแวดล้อม การเข้าถึงการศึกษาและข้อมูลข่าวสาร
ด้านสาธารณสุข สุขอนามัยเจริญพันธุ์และสุขภาพทางเพศ รวมทั้งการมีส่วนร่วมของประชาชนในการตัดสินใจเกี่ยวกับ

สาธารณสุข 235

สิทธิด้านสุขภาพได้รับการรับรองในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 โดยมาตรา 47 บัญญัติ
ให้บุคคลมีสิทธิได้รับบริการสาธารณสุขของรัฐ โดยบุคคลยากไร้ย่อมมีสิทธิได้รับบริการสาธารณสุขของรัฐโดยไม่เสีย
ค่าใช้จ่ายตามที่กฎหมายบัญญัติ และบุคคลย่อมมีสิทธิได้รับการป้องกันและขจัดโรคติดต่ออันตรายจากรัฐโดยไม่เสีย
ค่าใช้จ่าย และมาตรา 55 บัญญัติให้รัฐมีหน้าที่ต้องดำาเนินการให้ประชาชนได้รับบริการสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพ บทที่ 4

อย่างทั่วถึงในการเสนอรายงานการปฏิบัติตามกติกา ICESCR ของประเทศไทยเมื่อเดือนมิถุนายน 2558 คณะกรรมการ
ประจำากติกาฯ ได้มีข้อสังเกตต่อรายงานของประเทศไทยในเรื่องสิทธิด้านสุขภาพว่า รัฐภาคีควรขจัดอุปสรรคในการเข้าถึง
หลักประกันสุขภาพของบุคคลหรือกลุ่มคนที่ด้อยโอกาส ควรใช้มาตรการเชิงป้องกันในการจัดการกับปัญหาการตั้งครรภ์
ของวัยรุ่น การให้ความรู้และบริการสุขภาพทางเพศและอนามัยเจริญพันธุ์ และควรบังคับใช้กฎหมายเพื่อควบคุมคุณภาพ

สิ่งแวดล้อมอย่างเคร่งครัดเพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน 236

ในปี 2563 มีสถานการณ์สำาคัญที่เกี่ยวข้องกับสิทธิด้านสุขภาพ ตลอดจนการประเมินสถานการณ์และ
ข้อเสนอแนะ ดังนี้

4.2.1 การเข้าถึงบริการสุขภาพ

รัฐมีความคืบหน้าในการดำาเนินการเพื่อส่งเสริมให้ประชาชนเข้าถึงบริการสุขภาพอย่างทั่วถึงและ
โดยสะดวกในหลายประการด้วยกัน ดังนี้

การพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิ ตามพระราชบัญญัติระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. 2562 มี

เจตนารมณ์เพื่อให้ประชาชนไทยได้รับบริการสุขภาพปฐมภูมิที่เป็นธรรม มีคุณภาพ และมีมาตรฐาน มีการดำาเนินการ
ต่อเนื่องตั้งแต่ระยะเตรียมการก่อนมีพระราชบัญญัติดังกล่าว จนถึงปี 2563 มีหน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วย
บริการปฐมภูมิ ที่ลงทะเบียนรวมทั้งหมด (สะสม) จำานวน 1,991 หน่วย คิดเป็นร้อยละ 30.63 ของเป้าหมาย 6,500 ทีม

235
From General Comment No. 14, The Right to the Highest Attainable Standard of Health of the
Committee on Economic, Social and Cultural Rights (paras.11), 2000, by United Nations Economic and Social
Council, 2000. Retrieved from https://www.refworld.org/pdfid/4538838d0.pdf
236
From Concluding observations on the combined initial and second periodic reports of Thailand,
by United Nations Economic and Social Council, 2015. Retrieved from https://tbinternet.ohchr.org/_layouts/15/
treatybodyexternal/TBSearch.aspx?Lang=en&TreatyID=9&DocTypeID=5

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 123