Page 111 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิ

ทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม

สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมเป็นสิทธิที่ได้รับการรับรองในกติกา ICESCR ที่ประเทศไทย การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
เข้าเป็นภาคี และในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ในปี 2563 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน

แห่งชาติ (กสม.) ได้ติดตามและทำาการประเมินสถานการณ์ที่สำาคัญ ได้แก่ สิทธิแรงงานและความคุ้มครองทางสังคม
สิทธิด้านสุขภาพ และสิทธิด้านการศึกษา นอกจากนี้ ยังได้ติดตามและประเมินสถานการณ์ในเรื่องผลกระทบ
ด้านสิทธิมนุษยชนจากการประกอบธุรกิจ และสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม อันเป็นสิทธิ
ตามรัฐธรรมนูญของไทย ทั้งนี้ สิทธิตามกติกา ICESCR มีลักษณะเป็นสิทธิเชิงบวก (positive rights) ซึ่งประเทศไทย

ในฐานะรัฐภาคีกติกาฯ มีพันธกรณีต้องดำาเนินมาตรการต่าง ๆ เพื่อให้บุคคลเข้าถึงและได้รับสิทธิที่สอดคล้องกับศักยภาพ
ของประเทศและพึงดำาเนินการให้เกิดความก้าวหน้าอย่างค่อยเป็นค่อยไปตามลำาดับ (progressive realization of rights)
สำาหรับการประเมินด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม กสม. ได้พิจารณาข้อมูลการเข้าถึงสิทธิแต่ละด้าน บทที่ 4
ของบุคคล ปัญหาอุปสรรคที่พบ มาตรการต่าง ๆ ของรัฐที่ส่งเสริมการเข้าถึงหรือการคุ้มครองสิทธิของบุคคล ตลอดจน

ผลสัมฤทธิ์ของมาตรการดังกล่าว โดยมีรายละเอียด ดังนี้

4.1 สิทธิแรงงานและความคุ้มครองทางสังคม

ภาพรวม

สิทธิในการมีงานทำาได้รับการรับรองไว้ในกติกา ICESCR ข้อ 6 ข้อ 7 และข้อ 8 ว่าด้วยสิทธิในโอกาส
ที่จะหาเลี้ยงชีพในงานที่ตนเลือกหรือรับอย่างเสรี สิทธิที่จะมีสภาพการทำางานที่ยุติธรรมและน่าพึงพอใจ โดยเฉพาะ
เรื่องค่าตอบแทนขั้นตำ่าที่เป็นธรรมและเท่าเทียมกันสำาหรับงานที่มีคุณค่าเท่ากัน ความเป็นอยู่ที่เหมาะสมสำาหรับตนเอง

และครอบครัว สภาพการทำางานที่ปลอดภัยและถูกสุขลักษณะ การมีโอกาสความก้าวหน้าในการทำางาน การได้รับ
การพักผ่อน การก่อตั้งหรือเข้าร่วมในสหภาพแรงงานตามที่ตนเลือก ส่วนสิทธิในความมั่นคงทางสังคมได้รับการรับรอง
ในกติกาดังกล่าวในข้อ 9 และข้อ 11 ว่าด้วยการมีสวัสดิการสังคม การประกันสังคม การมีมาตรฐานการครองชีพ

ที่เพียงพอสำาหรับตนเองและครอบครัว (อาหาร เครื่องนุ่งห่ม และที่อยู่อาศัย)
สิทธิตามกติกา ICESCR ข้างต้นได้รับการรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช

2560 โดยสิทธิที่เกี่ยวกับการทำางานปรากฏในมาตรา 40 ว่าด้วยเสรีภาพในการประกอบอาชีพ อีกทั้งในนโยบาย
แห่งรัฐตามมาตรา 74 ว่าด้วยการส่งเสริมให้ประชาชนมีความสามารถในการทำางาน การคุ้มครองผู้ใช้แรงงาน การจัดให้
มีระบบแรงงานสัมพันธ์ และในมาตรา 257 ฉ. ที่กำาหนดให้มีการปฏิรูปประเทศด้านเศรษฐกิจซึ่งรวมถึง

การเสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศและการสร้างกลไกเพิ่มโอกาสในการทำางานและการประกอบ
อาชีพของประชาชน

เมื่อเดือนมิถุนายน 2558 รัฐบาลไทยได้เสนอรายงานการปฏิบัติตามกติกา ICESCR และคณะกรรมการ
ประจำากติกาฯ ได้มีข้อสังเกตต่อรายงานของประเทศไทยในส่วนที่เกี่ยวข้องกับสิทธิแรงงานว่า รัฐภาคีพึงดำาเนินมาตรการ
เพื่อเพิ่มโอกาสการจ้างงานในระบบ ลดการบังคับใช้แรงงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งแรงงานในภาคประมง ประกันว่าคนงาน

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 109