Page 68 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

67 รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒

ในเมืองภายใต้แผนแม่บทดังกล่าว ข้อมูลปี 2562 จากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน 107 พบว่ามีจ�านวนชุมชน
แออัดจ�านวน 6,450 ชุมชน มีประชากรอาศัยอยู่ในชุมชนแออัดทั่วประเทศจ�านวน 701,702 ครัวเรือน
(อัตราเฉลี่ย 1 ครัวเรือน มีสมาชิก 4 คน) 2,806,808 คน คิดเป็นร้อยละ 4.03 ของประชากรทั้งประเทศ
ส่วนในกรุงเทพมหานครมีจ�านวนชุมชนแออัด 1,278 ชุมชน 210,345 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 19.81 ของ

จ�านวนครัวเรือนในกรุงเทพมหานคร 108 ซึ่งตามแผนแม่บทการพัฒนาที่อยู่อาศัยเห็นว่าครัวเรือนหรือประชาชน
ที่อาศัยอยู่ในชุมชนแออัดเหล่านี้มีปัญหาความไม่มั่นคงในที่อยู่อาศัยและการเข้าถึงสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน ได้แก่
น�้าประปาและไฟฟ้า ส�าหรับชุมชนที่อยู่ในกรุงเทพมหานคร มีนโยบายจัดให้มีการเข้าถึงน�้าประปาและไฟฟ้าให้กับ
ทุกชุมชนไม่ว่าชุมชนนั้นจะอยู่อาศัยบนที่ดินของรัฐหรือเอกชนโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เนื่องจากเห็นว่าเป็น

สิ่งจ�าเป็นต่อการด�ารงชีวิตในเขตเมือง 109

ปัญหาที่พบ คือ ชุมชนในเขตจังหวัดอื่นการเข้าถึงสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานเป็นไปตามกฎหมาย
ที่เกี่ยวข้องโดยผู้ขอใช้น�้าประปาและไฟฟ้าจะต้องเป็นผู้ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายในอสังหาริมทรัพย์
(บ้านและที่ดิน) หรือได้รับความยินยอมจากเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ กรณีชุมชนแออัดหลายแห่งในจังหวัดอื่น ๆ
จึงไม่อาจได้รับสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานเหล่านี้ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนได้ท�าการส�ารวจและเสนอเพื่อขอรับการ

สนับสนุนงบประมาณด้านการติดตั้งระบบไฟฟ้าและประปาในปี 2562 ใน 50 จังหวัด 125 ชุมชน รวม 13,295
ครัวเรือน 110 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) เป็นองค์กรมหาชนของรัฐ สังกัด พม. มีอ�านาจหน้าที่พิเศษ
ในการให้สร้างความมั่นคงและคุณภาพชีวิตให้แก่ชุมชนหรือประชาชนที่อาศัยอยู่ในที่ดินโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย
เช่น ที่ดินของเอกชนหรือของรัฐ โดย พอช. จะต้องจัดท�ากระบวนการขออนุมัติในการจัดท�าโครงการบ้านมั่นคงและ

ได้รับอนุมัติให้ใช้ที่ดินจากเอกชนหรือหน่วยงานเจ้าของที่ดินก่อน แต่ในหลายพื้นที่ชุมชนหรือประชาชนไม่ได้ด�าเนินการ
ขอสาธารณูปโภคโดยผ่านโครงการบ้านมั่นคงของสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชุน หรือเจ้าของที่ดินไม่อนุญาต เช่น กรณี
ชุมชนชาวเลหาดราไวย์ เจ้าของที่ซึ่งเป็นเอกชนไม่อนุญาตใช้ที่ดิน จึงขอใช้น�้าประปาและไฟฟ้าไม่ได้
บทที่
บทประเมินสถานการณ์และข้อเสนอแนะ 3

รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการจ้างงานในกลุ่มประชากรที่อาจเข้าถึงโอกาสในการท�างานน้อยกว่าประชากร
ทั่วไป เช่น กลุ่มแรงงานนอกระบบ กลุ่มผู้สูงอายุ และกลุ่มผู้พ้นโทษ รวมทั้งส่งเสริมการท�างานของนักเรียน นักศึกษา
เพื่อให้มีประสบการณ์ท�างานก่อนเข้าสู่ตลาดแรงงาน ทั้งโดยการพัฒนาศักยภาพและการช่วยจัดหางาน อย่างไรก็ดี
ปัญหาการค้าระหว่างประเทศในปี 2562 ได้เริ่มส่งผลกระทบต่อสภาวะเศรษฐกิจในประเทศและส่งผลให้มี

107 สิทธิด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
ข้อมูลจากส�านักบ้านมั่นคง สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ส่งข้อมูลให้ทางจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อวันที่ การประเมินสถานการณ์
11 กันยายน 2562 เพื่อประกอบการชี้แจงในการประชุมเพื่อรับฟังความคิดเห็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อจัดท�ารายงานประเมิน
สถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศไทยประจ�าปี 2562
108
จาก ยุทธศาสตร์การพัฒนาที่อยู่อาศัยระยะ ๒๐ ปี (๒๕๖๐ - ๒๕๗๙), โดย กระทรวงการพัฒนาสังคมและความ
มั่นคงของมนุษย์, น. 18, 2562. สืบค้นจาก http://ebooks.m-society.go.th/ebooks/download/325
109
จาก การสัมมนารับฟังความคิดเห็นและข้อมูลสถานการณ์สิทธิมนุษยชนเพื่อประกอบการพิจารณาจัดทำารายงาน
ผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒ เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2562 จัดโดย ส�านักเฝ้าระวัง
และประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน ส�านักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.
110
แหล่งเดิม.