Page 54 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

53 รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒

เมื่อเดือนกันยายน 2562 กองบังคับการปราบปรามการกระท�าความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรม
ทางเทคโนโลยี (ปอท.) และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้ร่วมกันแถลงข่าวผลปฏิบัติการท�าลายล้างข่าวปลอม
หรือ fake news ระหว่างวันที่ 19 สิงหาคม - 9 กันยายน 2562 ว่าจากการติดตามตรวจค้นพื้นที่ 9 จุดทั่วประเทศ
สามารถจับกุมผู้กระท�าผิดตามกฎหมายว่าด้วยการกระท�าผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ได้ 9 กรณี แบ่งการกระท�าผิด

ได้เป็น 4 ประเภท คือ 1) กลุ่มนักเลงคีย์บอร์ดที่โพสต์ข้อความสร้างกระแสเพื่อความสนุกส่วนตัว 2) กลุ่มหวังรายได้
น�าภาพดารา ผู้มีชื่อเสียง โพสต์สร้างกระแสเพื่อหวังยอดติดตามเพื่อโฆษณา 3) กลุ่มสร้างความเกลียดชัง
โพสต์ข้อความดูหมิ่น ยุยง ปลุกปั่น หรือกลุ่ม hate speech และ 4) กลุ่มหลอกลวงน�าเข้าข้อมูลเท็จ หลอกขายสินค้า
ทั้งนี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลฯ ที่ร่วมในการแถลงข่าวกล่าวว่า ปัจจุบันข่าวปลอมมีหลายรูปแบบไม่ใช่เฉพาะ

ข่าวการเมืองแต่รวมถึงข่าวที่กระทบความมั่นคง ข่าวภัยพิบัติ หรือข่าวหลอกลวง หากประชาชนจะโพสต์ข้อความ
แสดงความคิดเห็นวิพากษ์วิจารณ์โดยสุจริตสามารถท�าได้แต่ไม่ควรสร้างความเกลียดชังและไม่เกิดความเสียหาย
ต่อสังคม แต่หากกระทบบุคคลอื่น อาจเข้าข่ายหมิ่นประมาทได้ 64

อย่างไรก็ดี หลายฝ่ายยังมีข้อห่วงกังวลเกี่ยวกับถ้อยค�าบางค�าในพระราชบัญญัติว่าด้วยการ
กระท�าผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 ที่อาจเป็นปัญหาเมื่อมีการน�าไปใช้บังคับ เช่น ค�าว่า “บิดเบือน”

ในมาตรา 14 (1) ซึ่งเป็นองค์ประกอบความผิดที่อาจตีความได้อย่างกว้างขวาง เช่นเดียวกับค�าว่า “ความปลอดภัย
สาธารณะ” “ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ” และ “โครงสร้างพื้นฐานอันเป็นประโยชน์สาธารณะของประเทศ” ในมาตรา
65
14 (2) และในมาตรา 20 กรณีขอให้ศาลสั่งให้ระงับการท�าให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลออกจากระบบคอมพิวเตอร์นั้น
มีถ้อยค�าเชื่อมโยงไปถึง “ศีลธรรมอันดีของประชาชน” ซึ่งถ้อยค�าดังกล่าวไม่ปรากฏค�านิยามหรือค�าจ�ากัดความ

ในกฎหมายใด ทั้งนี้ จึงเห็นได้ว่าถ้อยค�าที่มีลักษณะตีความได้กว้าง หรือความไม่ชัดเจนของถ้อยค�าอาจส่งผลให้
การบังคับใช้กฎหมายไม่ตรงตามเจตนารมณ์และอาจน�าไปสู่การตีความไปในทางปิดกั้นเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น
66
ของประชาชนจนเกินสมควร

2.3.2 เสรีภาพสื่อมวลชน

ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่ 97/2557 ลงวันที่ 18 กรกฎาคม 2557
เรื่อง การให้ความร่วมมือต่อการปฏิบัติงานของ คสช. และการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารต่อสาธารณะ และประกาศ คสช.
ที่ 103/2557 ลงวันที่ 21 กรกฎาคม 2557 เรื่อง แก้ไขเพิ่มเติมประกาศ คสช. ฉบับที่ 97/2557 เป็นประกาศ
๒
ที่วางข้อก�าหนดในการเสนอข่าวสารของผู้ประกอบกิจการและผู้ให้บริการด้านสื่อมวลชนทุกประเภท รวมถึงการ บทที่
งดเว้นน�าเสนอข้อมูลข่าวสารที่มีลักษณะเป็นการวิพากษ์วิจารณ์การปฏิบัติงานของรัฐบาล

64
จาก ปฏิบัติการทลายล้าง ข่าวปลอม ๐๙.๐๙.๒๐๑๙, โดย กองบังคับการปราบปรามการกระท�าความผิดเกี่ยวกับ
อาชญากรรมทางเทคโนโลยี, 2562. สืบค้นจาก https://tcsd.go.th/ปฏิบัติการทลายล้าง/ ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
65
จาก พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ฯ ๒๕๖๐: กฎหมายใหม่แต่ยังถูกใช้ปิดปากเหมือนเดิม, โดย ilaw, 2561. สืบค้นจาก
https://ilaw.or.th/node/4901 การประเมินสถานการณ์
66
จาก พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ฉบับใหม่กับสิทธิและเสรีภาพของประชาชน, โดย กรุงเทพธุรกิจ, 2561. สืบค้นจาก
https://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/646045