Page 52 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562
P. 52
51 รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒
2.3 เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น เสรีภาพสื่อมวลชน
และเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ
ภาพรวม
เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบได้รับการรับรองในกติกา ICCPR
ข้อ 19 ซึ่งก�าหนดให้บุคคลมีสิทธิที่จะมีความคิดเห็นโดยปราศจากการแทรกแซง และมีสิทธิในเสรีภาพแห่งการ
แสดงออก รวมถึงเสรีภาพที่จะแสวงหา รับ และเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารและความคิดทุกประเภท โดยการใช้สิทธิ
ดังกล่าวต้องมีหน้าที่และความรับผิดชอบพิเศษควบคู่ไปด้วย ดังนั้น จึงอาจมีการจ�ากัดสิทธินี้ได้โดยต้อง
บัญญัติไว้ในกฎหมายและเท่าที่จ�าเป็นเพื่อการเคารพในสิทธิหรือชื่อเสียงของบุคคลอื่น และเพื่อการรักษา
ความมั่นคงของชาติหรือความสงบเรียบร้อย หรือการสาธารณสุข หรือศีลธรรมของประชาชน ส่วนสิทธิในการ
ชุมนุมโดยสงบได้รับการรับรองในกติกา ICCPR ข้อ 21 โดยการจ�ากัดสิทธินี้จะต้องก�าหนดเป็นกฎหมายและ
เพียงเท่าที่จ�าเป็นส�าหรับสังคมประชาธิปไตย เพื่อประโยชน์แห่งความมั่นคงของชาติหรือความปลอดภัย
ความสงบเรียบร้อย การสาธารณสุข หรือศีลธรรมของประชาชนหรือการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของ
บุคคลอื่น
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มีบทบัญญัติที่รับรองเสรีภาพของบุคคล
ในการแสดงความคิดเห็น รวมทั้งเสรีภาพของผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนในการเสนอข่าวตามจริยธรรม
แห่งวิชาชีพ ดังปรากฏในมาตรา 34 และมาตรา 35 ส่วนเสรีภาพของบุคคลในการชุมนุมโดยสงบและ
ปราศจากอาวุธได้รับการรับรองไว้ในมาตรา 44 ทั้งนี้ รัฐธรรมนูญได้บัญญัติข้อจ�ากัดในการใช้สิทธิและเสรีภาพ
ดังกล่าวที่สอดคล้องกติกา ICCPR ดังกล่าวข้างต้น
คณะกรรมการประจ�ากติกา ICCPR ได้มีข้อเสนอแนะต่อประเทศไทยในการพิจารณารายงาน
การปฏิบัติตามกติกาฯ ของไทยเมื่อเดือนเมษายน 2560 ว่ารัฐภาคีไม่ควรใช้การลงโทษทางอาญากับ
ความผิดฐานหมิ่นประมาทหรือควรใช้เฉพาะกรณีที่เป็นความผิดร้ายแรงเท่านั้น ควรงดเว้นการใช้พระราชบัญญัติ
ว่าด้วยการกระท�าความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และกฎหมายอื่น ๆ เพื่อยับยั้งการวิพากษ์วิจารณ์
หรือการแสดงความเห็นต่างจากรัฐบาล ควรมีการฝึกอบรมผู้พิพากษา พนักงานอัยการ และเจ้าหน้าที่ผู้บังคับใช้ บทที่
กฎหมายเกี่ยวกับการคุ้มครองเสรีภาพดังกล่าว นอกจากนี้ รัฐภาคีควรประกันว่า การจ�ากัดเสรีภาพในการ ๒
แสดงความคิดเห็นและการชุมนุมโดยสงบจะเป็นไปตามเงื่อนไขที่ก�าหนดในกติกา ICCPR อย่างเคร่งครัด
รวมทั้งควรงดเว้นการคุมขังผู้ใช้สิทธิในการชุมนุมที่ไม่ได้มีพฤติกรรมเป็นภัยอย่างร้ายแรงต่อความมั่นคง
ของประเทศหรือความปลอดภัยสาธารณะ
ในรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2561 กสม. ได้มี
ข้อเสนอแนะว่า รัฐบาลควรหลีกเลี่ยงการใช้มาตรการจ�ากัดสิทธิและเสรีภาพที่เกินสัดส่วน และควรทบทวน
การใช้อ�านาจทางกฎหมายตามมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช
2557 ให้เป็นไปตามกระบวนการตรากฎหมายปกติ แม้ว่ารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
2560 มาตรา 279 จะให้อ�านาจดังกล่าวไว้ การประเมินสถานการณ์
ในปี 2562 มีสถานการณ์เกี่ยวกับการใช้เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการชุมนุมโดยสงบ
การด�าเนินการของรัฐบาลและหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งปัญหาอุปสรรคในเรื่องเสรีภาพดังกล่าว ดังนี้
