Page 53 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand 52

2.3.1 เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น

การแสดงความคิดเห็นของบุคคลที่เป็นปัญหาส่วนใหญ่เป็นกรณีที่บุคคลโพสต์ข้อความต่าง ๆ ในสื่อ

ออนไลน์ ซึ่งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเผยแพร่ข้อมูลผ่านระบบคอมพิวเตอร์ ได้แก่ พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระท�า
ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติมเมื่อปี 2560 โดยบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าว
ที่มีผลกระทบต่อเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นในปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การแสดงความคิดเห็นในลักษณะ
วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาล ได้แก่ มาตรา 14 (2) (3) และ (5) ที่ก�าหนดให้การน�าเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลเท็จที่อาจ

ก่อให้เกิดความเสียหายต่อความมั่นคงของประเทศหรือความปลอดภัยสาธารณะ หรือข้อมูลใด ๆ ที่เป็นความผิดเกี่ยวกับ
ความมั่นคงแห่งราชอาณาจักรตามประมวลกฎหมายอาญา และการเผยแพร่หรือส่งต่อข้อมูลโดยรู้ว่าเป็นข้อมูลตาม (2)
58
และ (3) เป็นความผิดและมีโทษจ�าคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจ�าทั้งปรับ
ในปี 2562 ยังคงมีกรณีที่มีการแจ้งข้อกล่าวหาต่อผู้แสดงความคิดเห็นในลักษณะวิพากษ์วิจารณ์
รัฐบาลทางสื่อออนไลน์ตามกฎหมายว่าด้วยการกระท�าความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ข้างต้นแต่ไม่มากเท่ากับปีที่ผ่านมา

เช่น กรณีกรมสอบสวนคดีพิเศษแจ้งข้อกล่าวหาต่อนายอนุรักษ์ เจนตวนิชย์ นักกิจกรรมการเมือง จากการโพสต์ข้อความ
59
วิพากษ์วิจารณ์คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (คสช.) เมื่อเดือนเมษายน 2562 กรณีกองบังคับการปราบปราม
การกระท�าความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยีจับกุมนายศศิพัฒน์ หรือกาณฑ์ พงษ์ประภาพันธ์ นักกิจกรรม
ทางการเมือง จากการเผยแพร่ข้อความทางเฟซบุ๊กตามการแจ้งความของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
60
เมื่อเดือนตุลาคม 2562

นอกเหนือจากกรณีข้างต้น หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องได้ใช้กฎหมายว่าด้วยการกระท�าความผิด
เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ในการด�าเนินคดีกรณีการเผยแพร่ข่าวปลอมและการโพสต์ข้อมูลเท็จเพื่อหลอกลวงประชาชน
61
หลายกรณี เช่น การเสนอข่าวปลอมว่ามีการปลดกรรมการการเลือกตั้ง 2 คน การจับผู้ที่เข้าถึงข้อมูลทางเฟซบุ๊กของ
บุคคลอื่นโดยมิชอบและส่งข้อความไปขอยืมเงินโดยให้โอนเงินเข้าบัญชีกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ลงทะเบียนโดยใช้
62
ข้อมูลบัตรประชาชนของบุคคลอื่น โดยผู้ต้องหามีเงินหมุนเวียนในบัญชีกว่า 34 ล้านบาท และการจับกุมผู้ดูแลเพจ
“หลวงพี่จัสติน วัดดูยูมีน” ซึ่งได้โพสต์ข้อความในลักษณะสร้างความแตกแยก สร้างความเข้าใจผิดให้กับประชาชน รวมถึง
63
เข้าข่ายในความผิดเกี่ยวกับความมั่นคง รวมถึงมีพฤติการณ์หลอกลวงขายสินค้าประชาชน เป็นต้น

58
จาก พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระท�าความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560.
59
จาก “ฟอร์ด เส้นทางสีแดง ” เข้าพบ พนง.สอบสวนดีเอสไอ รับทราบข้อหาคดีผิด พ.ร.บ. คอมพ์, โดย มติชน ออนไลน์,
2562. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/politics/news_1457196
60
จาก เปิดแถลงใหญ่จับ “กาณฑ์” นักเคลื่อนไหว โพสต์ประวัติศาสตร์นอก คนแชร์ส่อโดน!, โดย ข่าวสด, 2562.
สืบค้นจาก https://www.khaosod.co.th/politics/news_2956109
61
จาก แจงยิบ!! “กกต.” แจ้ง “ปอท.” เอาผิดคนทำาข้อมูลเท็จ, โดย The Bangkok Insight, 2562. สืบค้นจาก
https://www.thebangkokinsight.com/122647/
62
จาก จับแฮกเฟซหลอกโอนเข้ากระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์, โดย คมชัดลึก, 2562. สืบค้นจาก https://www.komchadluek.net/
news/crime/399247
63
จาก ปอท. จับแอดมินเพจดัง “หลวงพี่จัสติน วัดดูยูมีน” ข้อหาหนักผิด พรบ.คอมพ์, โดย The Bangkok Insight, 2562.
สืบค้นจาก https://www.thebangkokinsight.com/262145/