Page 21 - รายงานศึกษาวิจัยการตรวจสอบด้านสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน
P. 21
ผลการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับ
2
กระบวนการตรวจสอบด้านสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน
ขณะเดียวกันยังทำาให้ผู้เล่นอื่นๆ เช่น ภาคประชาสังคม นอกจากความโปร่งใสแล้ว มีข้อสังเกตว่าประเด็น
นักวิชาการ ตัวแทนจากสหประชาชาติ เจ้าหน้าที่รัฐ ที่รักกี้ไม่ได้ให้ความสนใจมากนัก คือ การมีส่วนร่วมและ
สามารถรับรู้ผลการดำาเนินงานของบริษัทจากการเข้าถึง การตรวจสอบภายนอก (External Participation and Review)
ข้อมูล การประกาศเช่นนี้ทำาให้บริษัทได้ประโยชน์เพราะ โดยต้องการวิธีที่เป็นรูปธรรมขึ้น แน่นอนว่าการตรวจสอบ
ที่ผ่านมากระบวนการประเมินด้านสิทธิมนุษยชนที่มีอยู่เดิม ตนเองเป็นแนวทางหลักของการตรวจสอบด้านสิทธิมนุษยชน
มีปัญหา เช่น บริษัทอาจจะอ้างว่าได้ดำาเนินการประเมิน อย่างรอบด้าน แต่หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ต้องอาศัยการมีส่วนร่วม
ผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชนแล้ว แต่ไม่มีเอกสารที่เปิดเผย กับผู้เล่นภายนอกด้วยเช่นกัน เพราะดังที่ทราบกันดีว่า
ต่อสาธารณะว่ากระบวนการเป็นอย่างไร ความตื่นตัวต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชนในภาคธุรกิจ
นอกจากนี้ ยังไม่มีการตรวจสอบอย่างจริงจังหรือ เริ่มต้นจากแรงกดดันภายนอก ดังนั้น การมีส่วนร่วมของ
ติดตามการดำาเนินการด้านสิทธิมนุษยชนของบริษัท ผู้มีส่วนได้เสียจึงเป็นกลไกสำาคัญ ในฐานะผู้ตรวจสอบความ
ตัวอย่างเช่น บางบริษัทอาจจะประกาศว่าตัวเองได้ประกาศ น่าเชื่อถือของวิธีการประเมินและข้อค้นพบ
ว่าได้ใช้กระบวนการการตรวจสอบด้านสิทธิมนุษยชนอย่าง ขณะเดียวกันเพื่อให้รายงานน่าเชื่อถือและ
รอบด้าน แต่ไม่เปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะว่าดำาเนินการ กระบวนการตรวจสอบด้านสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน
อย่างไร จากประสบการณ์ที่ผ่านมายังแสดงให้เห็นว่าบริษัท มีประสิทธิภาพควรต้องมีผู้ประเมินอิสระภายนอกเพื่อ
มีแนวโน้มที่จะหาข้อยกเว้นไม่เปิดเผยข้อมูลเท่าที่ทำาได้ ตรวจสอบว่าบริษัทปฏิบัติตามกฎหมาย กฎระเบียบ และ
และต้องใช้กระบวนการยุติธรรม เช่น ศาลสั่งให้เปิดเผย มาตรฐานสมัครใจต่างๆ รวมทั้งด้านสิทธิมนุษยชนหรือไม่
ข้อมูล ดังนั้น ความโปร่งใสจึงเป็นสาระสำาคัญของ โดยทั่วไปมักว่าจ้างหน่วยงานภายนอกประเมินความเสี่ยง
กระบวนการประเมิน บริษัทที่อ้างว่าได้ประเมินผลกระทบ ด้านสิทธิมนุษยชน อย่างไรก็ตาม ควรระวังว่าผู้ตรวจสอบ
แล้วต้องดำาเนินการเป็นประจำาและเผยแพร่ทั้งกระบวนการ เหล่านี้มักจะไม่ค่อยให้ความสำาคัญกับสิทธิมนุษยชนมากพอ
และผลของกระบวนการประเมิน บริษัทจึงจะสามารถ หรือไม่เข้าใจประเด็นนี้ ตัวอย่างเช่น รายงานบริษัทแห่งหนึ่ง
ประกาศได้ว่าตนเองปฏิบัติตามหลักการการตรวจสอบ ผู้ตรวจสอบไม่ได้พูดคุยกับแรงงานในโรงงาน ไม่ได้สัมภาษณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน หากปราศจากความ ระหว่างการทำางาน หรือไปที่โรงงาน ขณะที่ไม่มีแรงงานเด็ก
โปร่งใสแล้ว กระบวนการดังกล่าวก็ไม่เป็นไปตาม อยู่หรือแจ้งการไปเยือนโรงงานล่วงหน้า (Human Rights
วัตถุประสงค์ของรักกี้ Watch, 2016)
19
