Page 26 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

14 | P a ge

1.2) สํานักกฎหมายธรรมชาติ

นักปรัชญาที่ไดรับการยอมรับในอดีตวาเปนนักกฎหมายธรรมชาติ ไดแก โสเครติส,

อริสโตเติล, ฮิวโก โกรติอุส, โธมัส อไควนัส ตางสรางทฤษฎีทั้งหลายที่เกี่ยวกับกฎหมายธรรมชาติขึ้นมา

หลากหลายทฤษฎี โดยเฉพาะโกรติอุส ซึ่งไดรับการยอมรับวาเปนบิดาแหงกฎหมายระหวางประเทศก็ไดให
นิยามวา กฎหมายธรรมชาติคือคําบัญชาในเหตุผลที่ถูกตอง (The Dictate of Right Reason) ที่ชี้วาการ

กระทําอันหนึ่งมีความต่ําทรามในทางศีลธรรม หรือมีความจําเปนในทางศีลธรรมทั้งนี้โดยดูจากวาคุณภาพของ
การกระทํานั้นเปนไปตามธรรมชาติ หรือขัดแยงกับธรรมชาติที่มีเหตุผลของมนุษย อันแสดงใหเห็นวานัก
2
กฎหมายธรรมชาติในยุคแรกก็มีความเห็นวามนุษยไมควรกระทําการที่ต่ําทรามทางศีลธรรมตอกัน

จอหน ล็อก และโธมัส ฮ็อบส ก็เปนนักปรัชญาทางกฎหมายธรรมชาติอีกกลุมหนึ่งที่สราง
ความหมายของสิทธิมนุษยชนไวคอนขางชัดเจนในยุคเริ่มตน โดยสรางทฤษฎีเกี่ยวกับความเปนมนุษยใน

สภาวะธรรมชาติ (Human Beings in a State of Nature) เห็นวา ทั้งผูชายและผูหญิงตางมีเสรีภาพ
สามารถตัดสินใจกระทําหรือไมกระทําอะไรก็ได ตางมีความเทาเทียมกัน ไมมีผูใดมีสิทธิที่จะกําหนดเจตจํานง

3
ของผูอื่น

ดวยแนวคิดของสํานักกฎหมายธรรมชาติ ตางเชื่อวา สิทธิตามธรรมชาติ (Natural Rights)

เปนสิ่งที่สรางความสําคัญใหกับสิทธิมนุษยชน องคกรผูมีอํานาจจะตองคุมครองสิทธิมนุษยชน โดยไมแบงแยก

ชายหญิง หรือเชื้อชาติ และสิทธิตามธรรมชาตินี้ไมอาจโอนใหแกกันได (Inalienable)

สํานักกฎหมายธรรมชาติเปนสํานักตนกําเนิดของแนวคิดดานสิทธิมนุษยชน ซึ่งมีความเห็นใน
ทํานองวา สิทธิมนุษยชนเปนสิทธิที่มาจากศีลธรรม (Moral Rights) ตามธรรมชาติ หรือสิทธิที่ติดตัวมาแต

กําเนิด เมื่อบุคคลถือกําเนิดมา รัฐตางๆ ตองใหความคุมครองสิทธิทางศีลธรรมหรือทางธรรมชาติอันเปนสิทธิ

ขั้นพื้นฐาน ไมมีกฎหมายใดๆ ที่มนุษยสรางขึ้นมาที่จะสามารถลบลางสิทธิมนุษยชนได ขณะที่สํานักกฎหมาย
ฝายบานเมืองเห็นวา แนวคิดของสํานักกฎหมายธรรมชาติเปนอภิปรัชญา (Metaphysical) จนเกินไป หรือเปน

สิ่งที่เลื่อนลอยไมมีหลักชัดเจน ดังนั้น แมสํานักกฎหมายฝายบานเมืองจะยอมรับวารัฐจะตองคุมครองสิทธิ
4
มนุษยชน แตสิทธิมนุษยชนที่รัฐพึงคุมครองจะตองไดรับการบัญญัติออกมาเปนกฎหมายลายลักษณอักษรที่

2 Hugo Grotius, De Jure Belli et Pacis (Book 1, 1689). See also Heinrich Albert Rommen, The

Natural Law: A Study in Legal and Social History and Philosophy (1948).

3 John Locke, The Second Treatise of Government (1952).

4 Jeremy Bentham, “Critique of the Doctrine of Inalienable, Natural Rights,” Anarchical Fallacies
2(1843). Available at http://www.ditext.com/bentham/bentham.html.