Page 25 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

บทที่ 2

แนวคิด หลักการและทฤษฎีที่เกี่ยวของ

2.1 หลักกฎหมายระหวางประเทศ ที่เกี่ยวของกับสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอม
1

2.1.1 ทฤษฎีของกฎหมายระหวางประเทศที่เปนพื้นฐานใหกับพัฒนาการของประเด็นสิทธิมนุษยชน
และสิ่งแวดลอม

2.1.1.1 ความเขาใจคําวา “สิทธิมนุษยชน”

คําวา “สิทธิมนุษยชน” นั้น แมจะเปนคําที่มีความเขาใจตรงกันในหมูนักวิชาการทั้งหลายวาเปนสิทธิ

ขั้นพื้นฐานของมนุษยที่พึงมีหรือพึงไดรับการคุมครองไมวาจะอยูบนพื้นแผนดินของรัฐใดๆ ในโลกก็ตาม ซึ่ง
วิธีการขอใหคุมครองสิทธิมนุษยชน ก็คือ การอางสิทธิดังกลาวตอรัฐนั้นๆ ผานชองทางตางๆ ที่กฎหมายภายใน

กําหนดไว แตสิ่งที่ยากที่สุดก็คือการสรางนิยามความหมายของคําวาสิทธิมนุษยชนใหครอบคลุมและเปนที่

ยอมรับกันเปนสากล แมในปจจุบันนิยามคําวาสิทธิมนุษยชนก็ไมอาจสรางขึ้นมาใหเกิดความชัดเจนไดและ
ยังคงเปนที่ถกเถียงกันในทางวิชาการ โดยเฉพาะอยางยิ่งสํานักความคิดทางกฎหมายสองสํานักที่มีแนวคิดทาง

กฎหมายที่แตกตางกันมากและตางก็มีอิทธิพลตอระบบกฎหมายของทุกๆ ประเทศในโลก ไดแก สํานัก

กฎหมายธรรมชาติ และสํานักกฎหมายฝายบานเมือง

1) ที่มาของสิทธิมนุษยชน

1.1) ศาสนา

สิ่งที่เปนที่มาของสิทธิมนุษยชนประการแรกคือคําวา “ศีลธรรม (Moral)” ตามหลักของ
ศาสนาแตละศาสนา ไมวาจะเปนศาสนาคริสต พุทธ หรืออิสลาม หรือศาสนาอื่นใดอันเปนที่ยอมรับในโลก ตาง

สอนใหมนุษยมีศีลธรรม ไมฆาคนดวยกัน หรือทําใหผูอื่นเดือดรอน โดยเฉพาะศาสนาคริสตอันเปนศาสนาที่

ไดรับการยอมรับในประเทศที่เปนแหลงกําเนิดสํานักกฎหมายสําคัญทั้งสองสํานักเชื่อวา พระผูเปนเจาเปน
ผูสรางมนุษย ไมมีผูใดจะสามารถทําลายสิ่งที่พระผูเปนเจาไดสรางขึ้นมาโดยชอบธรรมได เปนตน ดังนั้น ที่มา

ในระยะแรกของสิทธิมนุษยชน ก็คือ ศีลธรรมตามหลักศาสนา

1 ในรายงานวิจัยนี้ หากกลาวถึง “กฎหมายระหวางประเทศ (International Law)” ใหหมายถึง กฎหมายระหวาง
ประเทศ (Public International Law) ที่สรางความสัมพันธระหวางรัฐกับรัฐ หรือรัฐกับองคการระหวางประเทศอันเปน
หลักการทั่วไปตามความในมาตรา 38 แหงธรรมนูญศาลยุติธรรมระหวางประเทศ แตหากกลาวถึง “กฎหมายสิทธิมนุษยชน

ระหวางประเทศ (International Human Rights Law) ใหหมายถึง กฎหมายระหวางประเทศที่กําหนดใหรัฐแตละรัฐมีหนาที่
ตองใหความเคารพ คุมครอง และเติมเต็มดานสิทธิมนุษยชนแกมนุษยภายในรัฐของตน อันเปนกฎหมายระหวางประเทศที่มีผล
ใชบังคับภายในรัฐ