Page 20 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

8 | P a ge

ผลกระทบประเภทที่เห็นทันตา (Imminent Impact) มักจะไดรับการเยียวยาอยางทันทีโดยอาศัยแนวทางสิทธิ

มนุษยชน (Human Rights Approach) ภายใตมาตรการแบบสนองตอบ (Response Measure) เชน
ผลกระทบของภาวะโลกรอนที่มีตอมนุษยในแงการขาดแคลนอาหาร และสภาพชีวิตความเปนอยูที่เปลี่ยนไป

ซึ่งเปนผลกระทบตอเนื่องกันมาจากเหตุอื่นๆ ของการเปลี่ยนแปลงตางๆ ของธรรมชาติ

สวนผลกระทบประเภทที่ยังไมเห็นทันที (Delayed Impact) มักจะไดรับการเยียวยาโดยอาศัย

แนวทางสิทธิของธรรมชาติ (Nature’s Rights Approach) ภายใตมาตรการแบบปองกัน (Preventive

Measure) เชน ผลกระทบของภาวะโลกรอนที่มีตอระบบธรรมชาติในรูปแบบตางๆ ไมวาจะเปนภัยแลงหรือ
อุทกภัยอยางรุนแรง ลวนเปนผลกระทบตอระบบนิเวศของธรรมชาติซึ่งเปนผลกระทบในลําดับแรกดวยกัน

ทั้งสิ้น

ดังนั้น ในแนวทางการอางสิทธิเชิงคูเพื่อจัดการกับปญหาสิ่งแวดลอมนั้น จึงตองพิจารณาทั้งสิทธิ

ธรรมชาติในความหมายสิทธิของธรรมชาติ (Nature’s Rights) ภายใตระบบที่เอาระบบนิเวศของธรรมชาติเปน
ศูนยกลาง (Ecocentricism) ควบคูไปกับ สิทธิมนุษยชน (Human Rights) ภายใตระบบที่เอามนุษยเปน

ศูนยกลาง (Anthropocentricism)

1.5.2 ความแตกตางระหวาง “สิทธิของธรรมชาติ (Rights of Nature)” กับ “สิทธิในสิ่งแวดลอม

(Right to Environment)”

การใชคําวา “สิทธิของธรรมชาติ” มีความหมายแตกตางจากคําวา “สิทธิในสิ่งแวดลอม”

กลาวคือ สิทธิของธรรมชาติ คือ การยอมรับและเชิดชูวาธรรมชาติมีสิทธิ ไมวาจะเปนตนไม มหาสมุทร สัตว
ภูเขา ในระบบนิเวศลวนมีสิทธิทํานองเดียวกับที่มนุษยมีสิทธิ เพื่อเปนการสรางสมดุลระหวางการใหคุณคาวา

สิ่งใดดีตอมนุษยกับสิ่งใดดีตอสิ่งอื่นที่ไมใชมนุษย ซึ่งเปนการมองโลกอยางเปนองครวมวาทุกสิ่งในระบบนิเวศ

ลวนเกี่ยวของเชื่อมโยงกัน ภายใตแนวคิดดังกลาว ธรรมชาติจะไมถูกกระทําในฐานะที่เปนเพียงทรัพยสินของ
มนุษยเทานั้น แตธรรมชาติจะไดรับการยอมรับวามีสิทธิในการมีอยู ทนทาน บํารุงรักษา และใหกําเนิดวงจรที่

สําคัญๆ ของมัน โดยมนุษยมีอํานาจและความรับผิดชอบทางกฎหมายที่จะบังคับใชสิทธิดังกลาวไดในนามของ

ระบบนิเวศ วัฒนธรรมชนพื้นเมืองทั่วโลกมีการยอมรับในสิทธิของธรรมชาติ ในบางประเทศสิทธิของธรรมชาติ
ไดรับการยอมรับไวในกฎหมาย ตัวอยางเชน

รัฐธรรมนูญป ค.ศ. 2008 ของประเทศเอกวาดอร มีเนื้อหาเฉพาะในหมวดหนึ่งวาดวยสิทธิ
1
ของธรรมชาติ (Rights for Nature) โดยบัญญัติรับรองวาธรรมชาติมีสิทธิดังตอไปนี้

Right to exist, persist, maintain and regenerate its vital cycles.

1 http://therightsofnature.org/ecuador-rights/