Page 100 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

88 | P a ge

สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ฝรั่งเศส อิรัก ซูดาน สวาซิแลนด เนปาล เซอรเบีย อียิปต ลักเซมเบิรก
มอนเตเนโกร ภูฏาน มัลดีฟส พมา สาธารณรัฐโดมินิกัน เคนยา บังกลาเทศ จาเมกา โมร็อกโก เซาทซูดาน

 ชวงการประชุมรีโอ +20 จนถึงปจจุบัน ตั้งแตป 2012 เปนตนมา ไดแก ไอซแลนด ฟจิ ซิมบับเว

ในการนําสิทธิมนุษยชนและสิทธิในสิ่งแวดลอมมาบัญญัติไวในรัฐธรรมนูญนั้น เมื่อศึกษาจาก

รัฐธรรมนูญของประเทศตางๆ พบวามีรูปแบบที่พอสรุปไดเปน 4 รูปแบบหลักๆ ดังนี้

 รูปแบบที่บัญญัติเรื่องสิทธิในสิ่งแวดลอมไวในรัฐธรรมนูญ

 รูปแบบที่บัญญัติเรื่องสิทธิที่จะมีชีวิตอยูในสิ่งแวดลอมที่ดีไวในรัฐธรรมนูญ

 รูปแบบที่บัญญัติเรื่องสิทธิเชิงกระบวนการไวในรัฐธรรมนูญ

 รูปแบบที่บัญญัติเรื่องหนาที่ของประชาชนในการปกปองสิ่งแวดลอมไวในรัฐธรรมนูญ

 รูปแบบที่บัญญัติเรื่องหนาที่ของรัฐในการปกปองสิ่งแวดลอมไวในรัฐธรรมนูญ

ทั้งนี้ แตละประเทศอาจนํารูปแบบใดรูปแบบหนึ่งแตเพียงรูปแบบเดียวหรืออาจนําหลายๆ รูปแบบมา
ผสมผสานกัน เพื่อใชในการเขียนบทบัญญัติเพื่อปกปองสิ่งแวดลอมในรัฐธรรมนูญ ตัวอยางที่ยกมาแสดงตอไปนี้

เพื่อใหเห็นตัวอยางของบางประเทศที่ใชแตละรูปแบบไลเรียงไปทีละรูปแบบของแตละภูมิภาค

4.1 ประสบการณการนําสิทธิมนุษยชนและสิทธิในสิ่งแวดลอมมาบัญญัติไวในรัฐธรรมนูญของประเทศใน

ยุโรปบางประเทศ

4.1.1 ประเทศที่นําเรื่องสิทธิในสิ่งแวดลอมมาบัญญัติไวในรัฐธรรมนูญ

๏รัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐโปรตุเกส 1976 มาตรา 66:

ทุกคนมีสิทธิในสิ่งแวดลอมที่ดีและมีสมดุลทางนิเวศที่มนุษยจะอยูไดและมีหนาที่ในการปกปอง

สิ่งแวดลอม (Everyone shall possess the right to a healthy and ecologically balanced human

living environment and the duty to defend it.)

ขอสังเกต

1) โปรตุเกสเปนประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป เปนประเทศภาคีในอนุสัญญาสิทธิมนุษยชนแหงยุโรป

และเปนประเทศหนึ่งในกลุมแรกๆ ที่มีรัฐธรรมนูญบัญญัติถึงเรื่องสิทธิในสิ่งแวดลอมไว

2) เปนการเขียนเรื่องสิทธิควบคูไปกับเรื่องหนาที่ของบุคคล