Page 62 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ

เจ้าหน้าที่ น�าหรือปล่อยปศุสัตว์เข้าไป น�าสัตว์เลี้ยงหรือสัตว์พาหนะเข้าไป เว้นแต่จะได้ปฏิบัติตาม

ระเบียบที่อธิบดีก�าหนดโดยอนุมัติของรัฐมนตรี เข้าไปด�าเนินกิจการใดๆ เพื่อหาผลประโยชน์ เว้นแต่จะ
ได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ปิดประกาศ โฆษณา หรือขีดเขียนในที่ต่างๆ ทิ้งขยะมูลฝอยหรือ

สิ่งต่างๆ ในที่ที่มิได้จัดไว้เพื่อการนั้น ทิ้งสิ่งที่เป็นเชื้อเพลิงซึ่งอาจท�าให้เกิดเพลิง

(๔) แต่บทบัญญัติข้างต้นในข้อ ๒.๓.๓ มิให้ใช้บังคับแก่พนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งปฏิบัติการไปเพื่อ
ประโยชน์ในการคุ้มครองและดูแลรักษาอุทยานแห่งชาติ หรือการศึกษา หรือวิจัยทางวิชาการ หรือเพื่อ

อ�านวยความสะดวกในการทัศนาจรหรือการพักอาศัย หรือเพื่ออ�านวยความปลอดภัย หรือให้ความรู้แก่

ประชาชน ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามระเบียบที่อธิบดีก�าหนดโดยอนุมัติของรัฐมนตรี

(๕) ในกรณีที่มีการฝ่าฝืนพระราชบัญญัตินี้ เป็นเหตุให้มีสิ่งปลูกสร้างขึ้นใหม่หรือมีสิ่งอื่นใดในอุทยาน

แห่งชาติผิดไปจากสภาพเดิม ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอ�านาจสั่งให้ผู้กระท�าความผิดท�าลายหรือรื้อถอน

สิ่งนั้นๆ ออกไปให้พ้นอุทยานแห่งชาติ หรือท�าให้สิ่งนั้นๆ กลับคืนสภาพเดิม แล้วแต่กรณี ถ้าผู้กระท�า
ความผิดไม่ปฏิบัติตาม หรือถ้าไม่รู้ตัวผู้กระท�าความผิด หรือเพื่อป้องกันหรือบรรเทาความเสียหายแก่

อุทยานแห่งชาติ พนักงานเจ้าหน้าที่จะกระท�าการดังกล่าวแล้วอย่างใดอย่างหนึ่งเสียเองก็ได้ตามสมควร

แก่กรณี และผู้กระท�าความผิดมีหน้าที่ชดใช้ค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไปในการที่พนักงานเจ้าหน้าที่กระท�าการ

เสียเองนั้น

ปัญห�อุปสรรค ข้อจำ�กัดของกฎหม�ย และก�รแก้ไข

อุทยานแห่งชาติเป็นพื้นที่ซึ่งมีการจัดการดูแลเข้มงวด แต่ก็ยังมีการบุกรุกเข้าไปครอบครอง

ท�าประโยชน์ในที่ดิน เนื่องจากพื้นที่อุทยานส่วนใหญ่จะมีสภาพธรรมชาติที่สวยงาม เหมาะแก่การพักผ่อน

หย่อนใจ ล�าพังเพียงก�าลังเจ้าหน้าที่ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชไม่สามารถดูแลอุทยาน

แห่งชาติได้อย่างทั่วถึง นอกจากนั้น ในพื้นที่บางแห่งมีประชาชนที่เป็นชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมที่อยู่อาศัยมา
ก่อนการก�าหนดเป็นเขตอุทยาน ท�าให้ต้องมีการผ่อนผันให้อยู่อาศัยแต่ไม่ให้ขยายเขตออกไป แต่ในทาง

ปฏิบัติก็มีการขยายเขตที่ดินท�ากินออกไปเรื่อย ๆ ตามจ�านวนครอบครัวที่เพิ่มขึ้น และเช่นเดียวกับกฎหมาย

ป่าไม้ หรือกฎหมายป่าสงวนที่มีปัญหาการจับกุมและยึดเครื่องมือที่ใช้ในการกระท�าผิด ท�าให้ผู้กระท�าผิด

ที่วานใช้ผู้อื่นไปบุกรุกไม่เกรงกลัวกฎหมาย จนรัฐบาลต้องประกาศให้การท�าลายทรัพยากรธรรมชาติ
เป็นการกระท�าของผู้มีอิทธิพลที่ต้องด�าเนินการอย่างเฉียบขาด

ควรมีการทบทวนกฎหมายอุทยานแห่งชาติทั้งฉบับ ให้ประชาชนและองค์กรปกครองท้องถิ่นมี

หน้าที่ในการดูแลรักษาอุทยานแห่งชาติร่วมกับภาครัฐ รวมทั้งได้รับประโยชน์จากการดูแลรักษานั้นอันเป็น
แรงจูงใจแทนการใช้กฎหมายห้ามและลงโทษแต่เพียงอย่างเดียว

(กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, ๒๕๕๗ /ศูนย์ศึกษานโยบายที่ดิน คณะนิติศาสตร์

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๕๗)

การมีส่วนร่วมของประชาชนในการก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ ๖๑