Page 67 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ

(๒) คณะกรรมก�รที่ร�ชพัสดุ กฎหมายก�าหนดให้มีคณะกรรมการขึ้นมาคณะหนึ่ง

เรียกว่า คณะกรรมการที่ราชพัสดุ ประกอบด้วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเป็นประธาน
ปลัดกระทรวงการคลังเป็นรองประธาน ปลัดกระทรวงกลาโหม ปลัดกระทรวง เกษตรและสหกรณ์

ปลัดกระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม อธิบดีกรมที่ดิน อธิบดี

กรมโยธาธิการและผังเมืองเป็นกรรมการ อธิบดีกรมธนารักษ์เป็นกรรมการและเลขานุการ และ

ผู้อ�านวยการกองรักษาที่หลวง กรมธนารักษ์เป็นกรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ โดยคณะกรรมการมีหน้าที่

ในการก�าหนดนโยบาย หลักเกณฑ์และวิธีการ ในการปกครองดูแล บ�ารุงรักษา ใช้และจัดหาประโยชน์

เกี่ยวกับที่ราชพัสดุ ซึ่งหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการก�าหนด ให้ตราเป็นกฎกระทรวง

(๓) ก�รโอนกรรมสิทธิ์ที่ร�ชพัสดุ การโอนกรรมสิทธิ์ที่ราชพัสดุเฉพาะที่ดินที่เป็น
สาธารณสมบัติของแผ่นดินที่ใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะให้กระท�าโดยพระราชบัญญัติ

โดยต้องมีแผนที่แสดงเขตที่ราชพัสดุแนบท้ายด้วย ส่วนการโอนกรรมสิทธิ์ที่ราชพัสดุอื่นให้เป็นไปตาม

หลักเกณฑ์และวิธีการที่ก�าหนดในกฎกระทรวง

(๔) ก�รถอนสภ�พก�รเป็นส�ธ�รณสมบัติของแผ่นดิน หรือถอนก�รหวงห้�ม

ที่ราชพัสดุเฉพาะที่ดินเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินที่ใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะเมื่อเลิกใช้

เพื่อประโยชน์เช่นนั้นหรือเมื่อสิ้นสภาพการเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินแล้ว หรือที่ราชพัสดุที่ทาง

ราชการหวงห้ามไว้และทางราชการไม่ประสงค์จะหวงห้ามอีกต่อไป ให้ถอนสภาพการเป็นสาธารณสมบัติ

ของแผ่นดิน หรือถอนการหวงห้ามแล้วแต่กรณี โดยตราเป็นพระราชกฤษฎีกา และให้มีแผนที่แสดง
เขตที่ดินแนบท้ายพระราชกฤษฎีกานั้นด้วย

ก�รบังคับใช้กฎหม�ย

กฎหมายที่ราชพัสดุเป็นกฎหมายที่คุ้มครองป้องกันที่ดินของรัฐที่ใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดิน
หรือที่ทางราชการสงวนหวงห้าม อันเป็นทรัพย์สินของแผ่นดินที่ต้องปกครองดูแล บ�ารุงรักษา ใช้

หรือน�าไปจัดหาประโยชน์ จึงเป็นผลประโยชน์ที่ได้กับรัฐโดยตรง

ปัญห�อุปสรรค ข้อจำ�กัดของกฎหม�ย และก�รแก้ไข

เนื่องจากที่ราชพัสดุมีอยู่อย่างกระจัดกระจายทั่วประเทศ มีการใช้ประโยชน์หรือสงวนไว้ใช้
ประโยชน์ในราชการ และจัดให้เช่า จึงปรากฏว่ามีการบุกรุกที่ดินในบางพื้นที่ เช่น ที่ดินใช้ในราชการทหาร

การแก้ไขปัญหาผู้บุกรุกไม่อาจใช้กฎหมายบังคับได้โดยตรง เพราะกระทบกับการเมืองการปกครอง ดังนั้น

การแก้ไขปัญหาจึงต้องเจรจาและท�าความเข้าใจ มีกลไกและวิธีการในการพิสูจน์สิทธิว่าทางราชการหรือ

ประชาชนมีสิทธิดีกว่าและมีแนวทางมาตรการให้เช่าหากพิสูจน์แล้วเป็นสิทธิของทางราชการ เป็นต้น

(กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, ๒๕๕๗ /ศูนย์ศึกษานโยบายที่ดิน คณะนิติศาสตร์

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๕๗)

๖๖ การมีส่วนร่วมของประชาชนในการก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ