Page 66 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ

ปัญห�อุปสรรค ข้อจำ�กัดของกฎหม�ย และก�รแก้ไข

การสงวนพื้นที่ไว้เพื่อให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าหรือเขตห้ามล่าสัตว์ป่า สวนทางกับความต้องการ

ที่ดินท�ากินของประชาชน จึงพบว่า เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าหรือเขตห้ามล่าสัตว์ป่าถูกบุกรุกอยู่ทั่วไป
จึงเป็นปัญหาในการบริหารจัดการที่จะต้องให้ประชาชนเกิดจิตส�านึกในการหวงแหนทรัพยากรสัตว์ป่า

อันเป็นสมบัติของชาติที่มีค่าและเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ และเป็นหูตารวมทั้งช่วยเหลือทางราชการ แทนที่

จะอยู่คนละข้าง ดังนั้น การบังคับใช้กฎหมายโดยตรงไม่มีทางที่จะป้องกันสัตว์ป่ามิให้ถูกรบกวน

จนสูญพันธุ์ได้ จ�าเป็นต้องได้รับความร่วมมือจากประชาชน

(กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, ๒๕๕๗/ศูนย์ศึกษานโยบายที่ดิน คณะนิติศาสตร์

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๕๗)

๒.๑.๖ กรมธน�รักษ์ : พระร�ชบัญญัติที่ร�ชพัสดุ พ.ศ.๒๕๑๘

คว�มเป็นม�

เนื่องจากในช่วงเวลาดังกล่าว ไม่มีกฎหมายว่าด้วยการปกครองดูแลรักษาที่ราชพัสดุให้เป็นไปโดย

มีระเบียบและมีหลักเกณฑ์ที่แน่นอน ท�าให้เกิดปัญหายุ่งยากในทางปฏิบัติหลายประการ จึงสมควรที่จะ

มีกฎหมายว่าด้วยการจัดระเบียบที่ราชพัสดุขึ้นโดยเฉพาะ โดยให้กระทรวงการคลังมีอ�านาจหน้าที่

เกี่ยวกับการนี้ เพื่อการประหยัดและขจัดปัญหางานซ�้าและซ้อนกัน

หลักก�รและส�ระสำ�คัญ

กฎหมายก�าหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเป็นผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

โดยกระทรวงการคลังเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ที่ราชพัสดุ โดยบรรดาที่ราชพัสดุที่กระทรวง ทบวง กรมใด

ได้มาโดยการเวนคืนหรือการแลกเปลี่ยนหรือโดยประการอื่น ให้กระทรวงการคลังเข้าถือกรรมสิทธิ์ในที่

ราชพัสดุนั้น ทั้งนี้ยกเว้นที่ดินที่ได้มาโดยการเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม

โดยมีสาระส�าคัญ ดังนี้

(๑) ที่ร�ชพัสดุ “ที่ราชพัสดุ” หมายความว่า อสังหาริมทรัพย์อันเป็นทรัพย์สินของ

แผ่นดินทุกชนิด เว้นแต่สาธารณสมบัติของแผ่นดิน ประเภทที่ดินรกร้างว่างเปล่าและที่ดินซึ่งมี

ผู้เวนคืนหรือทอดทิ้งหรือกลับมาเป็นของแผ่นดินโดยประการอื่นตามกฎหมายที่ดิน และอสังหาริมทรัพย์

ส�าหรับพลเมืองใช้หรือสงวนไว้เพื่อประโยชน์ของพลเมืองใช้ร่วมกัน เป็นต้นว่า ที่ชายตลิ่ง ทางน�้า ทางหลวง

ทะเลสาบ ส่วนอสังหาริมทรัพย์ของรัฐวิสาหกิจที่เป็นนิติบุคคลและขององค์การปกครองท้องถิ่น

ไม่ถือว่าเป็นที่ราชพัสดุ

การมีส่วนร่วมของประชาชนในการก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ ๖๕