Page 547 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า

สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand

- รัฐเมื่อมีปญหาพิพาทขัดแยงเรื่องสิทธิในที่ดินและทรัพยากร รัฐจะตองวางโครงสรางและกลไก
การแกไขปญหาขัดแยงแบบถาวร ราษฎรที่มีปญหาพิพาทขัดแยงเรื่องสิทธิในที่ดินและทรัพยากร จะตองมี

สวนรวมในกระบวนการจัดการแกไขปญหาขอพิพาทในที่ดิน
- รัฐควรใหจัดการศึกษาใหราษฎรและเจาหนาที่รัฐมีความรูความเขาใจเกี่ยวกับสิทธิและการปกปอง

คุมครองสิทธิในที่ดินของราษฎรและชุมชน และเมื่อราษฎรมีขอพิพาทเรื่องที่ดิน รัฐควรจะตองมีหนวยงาน

ใหขอมูลและคําปรึกษาแนะนําทางวิชาการและระเบียบกฎหมายแกราษฎร
- กระบวนการยุติธรรม ควรจะตองทําความเขาใจปญหาราษฎรที่มีขอพิพาทกับรัฐและตองคดีที่ดิน

วาไมใชอาชญากร กรณีพิพาทขัดแยงเรื่องสิทธิที่ดินสวนใหญมิใชราษฎรเขาไปบุกรุกที่ดินของรัฐหรือเอกชน

แตมีความซับซอนที่เกี่ยวของกับนโยบายรัฐ ปญหากลไกการบริหารจัดการที่ดิน ระเบียบกฎหมายและบุคลากร
ของรัฐไมมีประสิทธิภาพ รวมทั้งการประพฤติปฏิบัติที่มิชอบอยูดวย จึงตองหาทางใชกระบวนการยุติธรรม

สมานฉันทและกระบวนการทางนโยบายที่เปดโอกาสใหบุคลากรฝายตาง ๆ ในทองถิ่นและฝายนโยบาย

ไดไกลเกลี่ยระงับขอพิพาทกอนคดีจะขึ้นสูศาล

2. ขอเสนอเฉพาะหนา

มีขอเสนอจัดการปญหาการละเมิดสิทธิในระยะสั้น ดังนี้
- ดานกระบวนการยุติธรรม มีขอเสนอใหมีมาตรการยุติการกระทําที่รุนแรงตอราษฎรในพื้นที่พิพาท

ทั้งโดยหนวยงานของรัฐและภาคเอกชน และสรางกลไกและกระบวนการยุติธรรมหลาย ๆ รูปแบบ เชน ยุติธรรม
สมานฉันท กระบวนการยุติธรรมทางเลือกที่ใหชวยใหราษฎรไดเขาถึงทรัพยากรในการตอสูเพื่อความเปนธรรม

ในกระบวนการยุติธรรมไดจริง ทั้งในระดับทองถิ่นและในระดับชาติ

- ดานขอมูลและระบบฐานขอมูล รัฐควรจะตองปรับปรุงการเก็บรวบรวมขอมูลและการเก็บรักษา
ขอมูลและหลักฐานเกี่ยวกับที่ดินใหดีและปลอดภัย และมีกลไกใหสาธารณะตรวจสอบและเขาถึงขอมูลที่ดิน

ของรัฐไดโดยงาย

3. ขอเสนอระยะยาว

- ทบทวนกฎหมายเกี่ยวกับที่ดินและทรัพยากรทั้งหมดมาทําเปน “ประมวลกฎหมายการบริหาร
จัดการที่ดินและทรัพยากร” ที่มีลักษณะเปนกฎหมายสงเสริม เพื่อลดการทับซอนของกฎหมายหลายฉบับ

ในที่แปลงเดียวกัน และเพื่อใหเกิดมีการกระจายการถือครองที่ดิน และสามารถจัดการที่ดินและทรัพยากร

ไดอยางบูรณาการ และสงเสริมใหเกิดการใชที่ดินที่มีประสิทธิภาพ และภายใตกฎหมายใหม ควรปรับปรุงแกไข
ระเบียบวิธีปฏิบัติในการสํารวจพิสูจนสิทธิ รวมทั้งการออกเอกสารสิทธิ โดยใหผูมีสวนไดเสียมีสวนรวม

- ดานการบริหารจัดการที่ดินที่เปนเอกภาพ ควรปรับปรุงหนวยงานโดยยุบควบรวมหนวยงาน

ราชการที่ปฏิบัติงานซํ้าซอนกันใหมารวมกันเปนหนวยงานเดียว

526 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”