Page 545 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า

สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand

สิ่งแวดลอมแหงชาติ ดําเนินการกําหนดชั้นคุณภาพลุมนํ้าที่สําคัญของประเทศไทย มติ ครม. วันที่ 2 มิถุนายน
พ.ศ.2530 เห็นชอบหลักเกณฑและเงื่อนไขในการกําหนดสภาพปาเสื่อมโทรมตามความเห็นของคณะกรรมการ

สิ่งแวดลอมแหงชาติ มติ ครม. วันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2531 เรื่องการขีดแนวเขตปาไมลงในระวางรูปถาย
ทางอากาศ ฯลฯ ตลอดจนกฎหมายปาไมหลัก 5 ฉบับ ไดแก กฎหมาย พ.ร.บ. ปาไม พุทธศักราช 2484

พ.ร.บ. ปาสงวนแหงชาติ พ.ศ. 2507 พ.ร.บ. อุทยานแหงชาติ พ.ศ. 2504 พ.ร.บ. สงวนและคุมครองสัตวปา

พ.ศ. 2535 และ พ.ร.บ. สวนปา พ.ศ. 2535
สําหรับที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดิน (ส.ป.ก.) มีลักษณะพฤติกรรมรุนแรงที่กอใหเกิดขอพิพาท ขัดแยง

และการละเมิดสิทธิของเกษตรกรในเขตปฏิรูปที่ดิน ไดแก การจัดที่ดินทับซอน การออกเอกสารรับรองสิทธิลาชา

การดําเนินคดีราษฎรที่มีขอพิพาท โดยมีสาเหตุจากปญหาในเขตที่ดินปฏิรูปเกี่ยวของกับ พ.ร.บ. ปฏิรูปที่ดิน
นโยบายเรงรัดการปฏิรูปที่ดิน 4 ลานไรที่สงผลทําใหเกิดการประกาศเขตปฏิรูปที่ดินครอบคลุมทั้งอําเภอทับซอน

ที่ดินของชุมชน เอกชน และที่ดินของรัฐประเภทอื่น ๆ เชน ที่ราชพัสดุ ที่ปาไม ที่สาธารณประโยชน เปนตน

จนตองมีการทําบันทึกขอตกลงระหวาง ส.ป.ก. กับกรมธนารักษ กรมที่ดิน และกรมปาไม เพื่อแกไขปญหา
ดังกลาว ทําใหราษฎรเกิดความสับสนและอาจเสียสิทธิในการครอบครองทําประโยชนในที่ดิน นอกจากนั้น

ยังมีสาเหตุมาจากการจัดที่ดินใหผูไมมีคุณสมบัติ การจัดที่ดินปฏิรูปทับพื้นที่ปาชุมชน การจัดที่ดินลาชา
ทําใหหนวยงานปาไมอางวายังเปนพื้นที่ปาและถูกจับกุมดําเนินคดี สงผลใหเกิดปญหาราษฎรไมสามารถ

เขาไปใชประโยชนที่ดินไดหรือไมไดรับเอกสารรับรองสิทธิ การที่ ส.ป.ก. อนุญาตใหหนวยงานราชการ

มาใชที่ดินที่ราษฎรไดรับสิทธิอยูแลว เชน เขื่อนประแสร ดานสะเดา การนํากฎหมายไปปฏิบัติไมกอใหเกิด
ความเปนธรรมแกเกษตรกรในการจัดสรรที่ดิน การเลือกปฏิบัติของเจาหนาที่ ตลอดจนปญหาจากการนิยาม

ความหมายของเกษตรกร
นโยบายกฎหมายที่เกี่ยวของกับการละเมิดสิทธิ ประกอบดวย นโยบายการเรงรัดการปฏิรูปที่ดิน

ตามมติ ครม. วันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 ที่ทําใหเกิดการประกาศเขตปฏิรูปที่ดินซอนทับพื้นที่อื่น

พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 พ.ร.บ. การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมฉบับแกไขเพิ่มเติม
ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2532 รัฐไมปฏิบัติตามนโยบายกองทุนปฏิรูปที่ดิน ทําใหการปฏิรูปที่ดินลาชา สงผลทําใหเกษตรกร

ไมสามารถรักษาที่ดินไวได และทําใหเกษตรกรที่ไดรับอนุญาตไมไดรับการสนับสนุนในดานสาธารณูปโภค

ที่เหมาะสมเทาที่ควร
สําหรับที่ดินเอกชน ที่ราชพัสดุ และที่สาธารณประโยชน มีลักษณะพฤติกรรมรุนแรงที่กอใหเกิด

ขอพิพาท ขัดแยง และการละเมิดสิทธิที่คลายคลึงกัน ไดแก การพิพาทแนวเขตที่ดินในที่ดินมีเอกสารสิทธิ/หนังสือ

สําคัญสําหรับที่ดิน หนวยงานราชการไมดําเนินการออกเอกสารสิทธิ การออกเอกสารสิทธิและหนังสือสําคัญ
สําหรับที่ดินผิดพลาดคลาดเคลื่อน ผิดแปลง ออกทับที่ราษฎร และคัดคานการออกเอกสารของราษฎร ตลอดจน

มีหนวยงานราชการเขาใชประโยชนสรางความเสียหายแกทรัพยสินของราษฎร เจาหนาที่รัฐใชวิธีการรุนแรง

524 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”