Page 546 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า

สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand

ในการขับไล ขมขู คุกคาม ดําเนินคดี โครงการรัฐดําเนินการกอนไดรับอนุญาตใหใชพื้นที่ มีการอนุญาตใหใช
ประโยชนพื้นที่ที่ราษฎรและชุมชนครอบครองใชประโยชนอยู นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิที่ดินเอกชน ไดแก

ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 61
เหตุปจจัยแหงพฤติกรรมรุนแรงเกิดจากการที่ราษฎรไมมีสวนรวมในกระบวนการพิสูจนสิทธิ

และหนวยงานงานราชการบีบบังคับใหราษฎรเชาพื้นที่ กระทบสิทธิในทรัพยสินของเอกชน เชน เจาหนาที่รัฐ

ไมดําเนินการเวนคืนตามกฎหมาย เจาหนาที่รัฐไมดําเนินการขอใชประโยชนในที่ดินตามกฎหมาย และเจาหนาที่รัฐ
ดําเนินโครงการรุกลํ้าที่ดิน หนวยงานราชการอางวาเปนที่ดินที่หนวยราชการเคยใชประโยชนแตไมมีหลักฐาน

ยืนยัน และขอบเขตการใชประโยชนไมแนนอน ราษฎรไมทราบการประกาศการสงวนหวงหาม หนวยงานของรัฐ

สงวนพื้นที่ไวจํานวนมากโดยไมใชประโยชน เมื่อราษฎรเขามาครอบครองใชประโยชนจึงขัดแยงกันกับหนวยงาน
ของรัฐ หรือการออกหนังสือสําคัญสําหรับที่ดิน นอกจากนั้น ยังมีมีประเด็นผูมีอํานาจอิทธิพลออกเอกสารสิทธิ

ทับที่ราษฎรและชุมชนโดยเฉพาะที่ดินของชุมชนดั้งเดิมในทองถิ่นที่อยูอาศัยกันมาแตครั้งบรรพบุรุษ และเกี่ยวของ

กับนโยบายและกฎหมายหลายฉบับ เชน มติ ครม. วันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2527 เรงรัดการออกโฉนดที่ดิน
ทั่วประเทศไทย ใหเสร็จภายใน 20 ป (พ.ศ. 2528 - 2547) มติ ครม. วันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2530 เห็นชอบเรื่อง

“นโยบายที่ดิน 4 ดาน” คือ นโยบายที่ดินเพื่อเศรษฐกิจ นโยบายที่ดินเพื่อสังคม นโยบายที่ดินเพื่อความมั่นคง
และนโยบายชาวเขา ตลอดจนกฎหมาย พ.ร.บ. ประมวลกฎหมายที่ดิน 2497 (มาตรา 61 เกี่ยวกับ

การออกเอกสารสิทธิโดยมิชอบ) ประมวลกฎหมายแพงและพาณิชยมาตรา 1375 มาตรา 1377 ซึ่งเกี่ยวกับ

การครอบครองและทําประโยชนที่ดิน รวมทั้งรางกฎหมายที่เกี่ยวกับการออกโฉนดชุมชน การเก็บภาษี
อัตรากาวหนา การคุมครองพื้นที่เกษตรกรรม การตั้งกองทุนและธนาคารที่ดินสําหรับที่ราชพัสดุจะเกี่ยวของ

กับพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518 และนโยบายการบริหารจัดการที่ดินของรัฐที่มีปญหาขัดแยง
กับราษฎร ซึ่งในปจจุบันมีราง พ.ร.บ. บริหารจัดการที่ดินของรัฐ พ.ศ. .... ซึ่งอยูระหวาง รอการพิจารณา

ของรัฐสภา สวนที่ดินสาธารณประโยชนมีนโยบายและกฎหมายที่เกี่ยวของหลายฉบับ เชน ประมวลกฎหมายที่ดิน

มาตรา 8 ประมวลกฎหมายแพงและพาณิชย มาตรา 1304 พระราชบัญญัติลักษณะปกครองทองที่
พุทธศักราช 2457 และพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518

ขอเสนอการจัดการปญหาการละเมิดสิทธิที่ดินและปา
1. ขอเสนอเชิงหลักการ

- รัฐควรจะตองสงเสริมและสนับสนุนใหราษฎรไดรับสิทธิที่จะมีที่ดินอยูอาศัยและทํากิน

เพียงพอตอการยังชีพและการพัฒนาคุณภาพชีวิตอยางทั่วถึง โดยสํารวจราษฎรที่ไมมีที่อาศัยทํากินและเรงรัด
จัดที่ดินใหราษฎรผูไมมีที่ดินทํากินใหเสร็จสิ้นโดยเร็ว

รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข 525
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”