Page 401 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า
P. 401
สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
เพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) ไปกอนสิ้นป 2536 เนื้อที่ประมาณ 44 ลานไร โดยมอบไปทั้งปา (ยกเวนพื้นที่ปาสงวน
แหงชาติที่กําหนดใหเปนเขตพื้นที่ปาเพื่อการอนุรักษ Zone C) และบริเวณที่ยังเปนปาสมบูรณรวมอยูดวย
ดังนั้น เพื่อใหการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการกันพื้นที่ปาสงวนแหงชาติที่กรมปาไมไดมอบใหสํานักงาน
การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) นําไปปฏิรูปที่ดินกลับคืนกรมปาไมเปนไปตามนัยมติที่ประชุมเรื่อง
แนวทางปฏิบัติงานการดําเนินการปฏิรูปที่ดินตามนโยบายรัฐบาล เมื่อวันอังคารที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2538
ณ หองประชุม 2 กรมปาไม กรมปาไมและสํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) จึงมีการลงนาม
ใน “บันทึกขอตกลงระหวางกรมปาไมและสํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) วาดวยแนวทาง
การปฏิบัติในการกันพื้นที่ปาสงวนแหงชาติกลับคืนกรมปาไม พ.ศ. 2538” เมื่อวันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2538
โดยสาระสําคัญก็คือการกันพื้นที่ที่ไมสมควรจะนําไปปฏิรูปที่ดินออกกอน เพื่อสงมอบพื้นที่สวนที่กันออกนี้
ใหกรมปาไมดําเนินการสงวนรักษาไวตอไป และเพื่อใหสามารถดําเนินการเปนไปตามบันทึกขอตกลงดังกลาว
จึงสมควรกําหนดสาระแนวทางการปฏิบัติเรื่องเกี่ยวกับการตรวจสอบการกันพื้นที่ปาสงวนแหงชาติที่ไมสมควร
จะนําไปปฏิรูปที่ดินไวเปนแนวทางการดําเนินงานตอไป ดังนี้
1. พื้นที่ที่ไมสมควรจะนําไปปฏิรูปที่ดิน ซึ่งจะตองดําเนินการกันออก ไดแก พื้นที่ดังตอไปนี้
1.1 พื้นที่ที่มีสภาพเปนปา เปนพื้นที่ปาสงวนแหงชาติที่มีสภาพปาไม ไมวาจะมีขนาดเนื้อที่มากนอย
เพียงใดก็ตาม สมควรสงวนไวเพื่อรักษาสภาพแวดลอมและระบบนิเวศ
1.2 พื้นที่ที่มีสภาพหรือศักยภาพทําการเกษตรไมคุมคา เปนพื้นที่ปาสงวนแหงชาติที่มีสภาพ
ของพื้นที่ไมเหมาะสมจะทําการเกษตร เชน ดินหินโผล ดินลูกรัง หนาดินตื้น นํ้าทวมขังเกือบตลอดป (6 เดือนขึ้นไป)
พื้นที่แหลงนํ้าและทรัพยากรธรณี
1.3 พื้นที่ลอแหลมคุกคามตอระบบนิเวศ และพื้นที่ที่ควรอนุรักษไวใหชุมชนใชประโยชนรวมกัน
เปนพื้นที่ปาสงวนแหงชาติ สวนที่ติดแนวอนุรักษทุกประเภท เชน อุทยานแหงชาติ เขตรักษาพันธุสัตวปา
หรือพื้นที่อนุรักษเพิ่มเติม ปาพรุ ตลอดจนพื้นที่ที่ติดกับพื้นที่สงวนไวเพื่อกิจการของกรมปาไม พื้นที่ที่มิทิวทัศน
สวยงามเหมาะเปนที่พักผอนหยอนใจ รวมถึงพื้นที่ที่สงวนไวใหราษฎรไดใชประโยชนรวมกัน
1.4 พื้นที่ภูเขาสูงชัน หรือพื้นที่ที่มีความลาดชัน โดยเฉลี่ยตั้งแต 35% ขึ้นไปและพื้นที่ตนนํ้า
ลําธาร รวมถึงพื้นที่ลุมนํ้าชั้นที่ 1 และชั้นที่ 2 ตามผลการกําหนดชั้นคุณภาพลุมนํ้า โดยสํานักงานคณะกรรมการ
สิ่งแวดลอมแหง ชาติ ตามมติคณะรัฐมนตรี
1.5 พื้นที่ที่กรมปาไมมีภาระผูกพันตามกฎหมาย เชน สวนปาของทางราชการพื้นที่ที่อนุญาต
ใหสวนราชการหรือเอกชนเขาทําประโยชนแลว (ยกเวนพื้นที่ที่มีหนังสืออนุญาตใหเขาทําประโยชนและอยูอาศัย
ภายในเขตปรับปรุงปาสงวนแหงชาติ (สทก.) ที่ราษฎรแสดงความประสงคเปนหนังสือขอรับหนังสืออนุญาต
ใหเขาทําประโยชนในเขตปฏิรูปที่ดิน (ส.ป.ก. 4 - 01) ของสํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) แทน)
380 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”

